تبليغ انتخاباتي در محافل عزاداری

محسن غرويان؛ استاد حوزه و دانشگاه در روزنامه آرمان نوشت: محافل عزاداري در ماه‌هاي محرم و صفر نه تنها فضايي براي زنده نگاه داشتن نمادها و آیين حسيني وعاشورايي است، بلكه می‌تواند فرصتي براي ترويج وحدت و مشاركت عمومي در شرايط خاص و حساس مانند انتخابات باشد.

اما در اين ميان افرادي هستند كه از اين فضا در جهت اهداف و مقاصد جناحي خود بهره مي‌برند.

گرچه براي اين امر قانون و قاعده مشخصي تعيين نشده است اما استفاده سياسي و حزبي از اين مجالس مي‌تواند پيامدهاي نامطلوبي در پي داشته باشد. مهم‌ترين اين پيامدها که می‌تواند همان دلزدگي مردم نسبت به مشاركت‌هاي انتخاباتي و حتي ديني باشد، ناشی از استفاده ابزاري از محافل ديني و عزاداري خلاف اخلاق است. درباره مشاركت عمومي در مسائل مهم و سرنوشت‌سازاجتماعي و سياسي آيات و روايات بسيار زيادي وجود دارد تا مردم نسبت به مسائل سياسي و اجتماعي بي تفاوت نباشند.

بنابراين بايد در اين نوع محافل، مسائل سياسي را در حد كلي مطرح كرد و مساله جناحي، گروهي و حزبي نبايد هدف قرار بگيرد. در رابطه با مشاركت عمومي در مسائل سياسي و اجتماعي آياتي در قرآن وجود دارد مبني بر اينكه قرآن به شما امر مي‌كند كه امانت‌ها را به اهلش بسپاريد. مفسران بر اين اعتقادند كه يكي از اين امانت‌ها مسئوليت‌ها و پست‌هاي سياسي و اجتماعي است. در حقيقت افرادي كه منصف، مردمي و اهل سياست، درايت و عقلانيت باشند بايد اين نوع از مسئوليت‌ها را به آنها سپرد.

رواياتي نيز درباره مسائل سياسي و حكومتي مطرح شده است. به‌طور مثال در باب ولايت فقيه آمده است كه در زمان غيبت بايد امور حكومت را به دست فقيهان و عالمان سياسي سپرد كه علاوه برعدالت مبارزه با نفس داشته و جناحي و حزبي نينديشند. بر اين اساس اگرچه همچنان باز هم شاهد وجود مداحاني در محافل مذهبي براي تبليغ به نفع گروه خاص هستيم، اما اين روند به تدريج كمتر از دوره‌هاي قبل شده است. علاوه بر آن در دولت روحاني گرايش به راي، شور و مشورت مردم و توجه به خواسته‌هاي ملت بسيار بيشتر از دولت سابق است، براي آنكه اساس فكري روحاني كسب رضايت مردم است و قطعا دولت قانونمند روحاني نمي‌خواهد از اين محافل براي اهداف جناحي و سياسي استفاده شود، اما به هر حال برخي از روحانيون طوري سخن مي‌گويند كه مشاركت مردمي را به جهت معكوس خود مي‌برد.

اگرچه باز هم نمي‌توان به‌طور مطلق در اين رابطه سخن گفت اما به هر حال ترغيب عمومي به وحدت و مشاركت در امور سرنوشت‌سازي مانند انتخابات از سوي علما مي‌تواند موثر باشد. از آنجا كه بارها پيش از اين نيز در اين محافل ديده شده است كه برخي از مداحان از مجالس عزاداري در ايام محرم براي مقاصد سياسي گروهی خاص بهره مي‌برند بايد ترتيبي ازسوي دستگاه‌هاي مربوطه صورت بپذيرد تا با اين افراد برخورد شود.

اگرچه براي اين نوع از رفتارها قاعده و قانون مشخصي وجود ندارد و همچنين نمي‌توان گفت كه اين نوع از سخنراني‌ها جرم است. به هر حال بايد از سوي دستگاه‌هاي مربوطه نسبت به اين شيوه‌هاي تبليغي در محافل عزاداري تذكر داده شود تا در نهايت اين شيوه و روش‌هاي تبليغي در محافل مذهبي كمرنگ شود.