«وزارت خارجه» سيبل انتقادات دلواپسان

روزنامه آرمان امروز-كورش چهاردوري: ۵۷ ساله است. هم معاون صدراعظم است و هم وزير اقتصاد جمهوري فدرال آلمان. بعد از توافق شش قدرت جهاني و ايران بر سر پرونده هسته‌اي ايران كه به «برنامه جامع اقدام مشترك» شهره شد، دو بار به ايران سفر كرد. يك‌بار در تيرماه و يك‌بار هم همين چند روز پيش. بديهي است كه دستيابي به برجام منجر بدان شد كه «زيگمار گابريل» معاون آنگلا مركل به ايران سفر كند.

مضاف بر اينكه ايران و آلمان روابط پرتنشي را در سال‌هاي بعد از انقلاب داشتند. اگر از اتهام كمك تسليحاتي آلمان به رژيم بعث عراق در جريان جنگ تحميلي، واقعه ميكونوس و كنفرانس برلين بگذريم، دو كشور در دوران دولت اصلاحات و تا حد زيادي در دولت تدبير و اميد، روابط گرمي داشتند. در اين ميان، صدراعظم آلمان در پي تنفيذ حكم رياست‌جمهوري حسن روحاني، در پيامي انتخاب او را تبريك گفت و براي بهبود روابط دو ملت ابراز اميدواري كرد؛ اما گويي حاشيه‌هاي آخرين سفر معاون صدراعظم آلمان به ايران تمامي ندارد.

شرط بهبود روابط

پر بيراه نيست اگر بگوييم كه بعد از ايالات‌متحده آمريكا، جمهوري فدرال آلمان، دومين دولتي است كه به شكل قابل‌توجهي از موجوديت و منافع دولت حاكم بر تل‌آويو حمايت مي‌كند. بسياري از تحليلگران اين موضوع را ناشي از عذاب وجدان ملت آلمان و نقشي كه دولت اين كشور در زمان جنگ جهاني دوم در كشتار چند ميليون يهودي داشت، قلمداد مي‌كنند. به همين دليل است كه اظهارات آقاي گابريل خبرساز و البته جنجالي شد. چندي پيش، گابريل در گفت‌وگو با نشريه اشپيگل اعلام كرده بود هرگونه بهبود روابط ايران و آلمان، منوط به آن است كه تهران، تل‌آويو را به رسميت بشناسد.

اين درحالي است كه روز سه‌شنبه، سخنگوي دولت گفت: «وقتي آقاي گابريل به ايران آمد، از او پرسيدم شما كه بعد از برجام براي بسط روابط پيشقدم شديد، چرا چنين صحبتي را مطرح كرديد؟ و او با صراحت اعلام كرد: حرفي كه به‌اين‌ترتيب از سوي من زده‌شده، تحريف‌شده است. كاملا موضع ايران را درك مي‌كنم و مگر الآن كه به ايران آمده‌ام آيا پيش‌شرطي گذاشته‌ام؟» باوجود طرح موضوع تحريف اظهارات معاون صدراعظم و وزير اقتصاد آلمان، اما علي لاريجاني، رئيس مجلس دهم و محمدجواد ظريف، وزير امورخارجه، حاضر به ملاقات با اين مقام بلندپايه آلماني نشدند. از سوي ديگر، شايعه سفر حسن روحاني به آلمان و تعلل طرف آلماني كه گويي تحت‌فشار تل‌آويو مانع از آن مي‌شود، اظهارات تند نماينده دلواپس مجلس را در پي داشت!

پاسخ ديپلماتيك

حسينعلي حاجي‌دليگاني، روز سه‌شنبه در صحن علني مجلس، خطاب به رئيس‌جمهور گفت: وقتي صدراعظم آلمان توهين مي‌كند و آنچه در شان خودش است به ايران نسبت مي‌دهد، چرا بنا داريد براي وزير اقتصادش فرش قرمز پهن كنيد؟ خبرآنلاين نوشت؛ نماينده مردم شاهين‌شهر ادامه داد: آقاي رئيس‌جمهور، انفعال تا به كجا؟ وقتي يك سال است مي‌خواهيد به آلمان سفر كنيد و آنها امروز و فردا مي‌كنند.

تازه صدراعظم آن كشور توهين مي‌كند و آنچه در شان خودش است به ايران نسبت مي‌دهد، وقتي اقتصاد بيچاره و مفلوك آلمان براي ايران شرط مي‌گذارد، چرا بنا دارند برايش فرش قرمز پهن كنند؟ ملت اين حقارت را نمي‌پذيرد. اما اين سخنان نماينده دلواپس شاهين‌شهر، با واكنش نماينده مردم كاشمر و خليل‌آباد در روز چهارشنبه مواجه شد. بهروز بنيادي در جلسه علني روز چهارشنبه مجلس گفت: ديروز در نطق يكي از بزرگواران كلمه توهين‌آميزي خطاب به يك مقام رسمي يك كشور استفاده شد.

به نظر من در عرف ديپلماتيك بين‌المللي شايسته نيست در مجلس شوراي اسلامي به يك مقام رسمي توهين شود. او ادامه داد: اگر ما اعتراضي داريم بايد از طريق عرف ديپلماتيك مطرح كنيم. كار ديپلماتيك يعني كاري كه ديروز آقايان دكتر لاريجاني و دكتر ظريف انجام دادند. ما نبايد از كلمات توهين‌آميز استفاده كنم. اين تذكر به خودم و همه همكاران بزرگوارم است. علي مطهري، نايب‌رئيس مجلس نيز اين تذكر را وارد دانست و گفت: البته كسي كه شما مي‌فرماييد مقام خارجي بود و مقصود مقام داخلي نبوده است. درهرحال تذكر شما وارد است و ما حتي به مقام خارجي هم نبايد توهين كنيم.

طلب عذرخواهي مكتوب

اما حسينعلي حاجي‌دليگاني، روز چهارشنبه هم پشت تريبون مجلس قرار گرفت. اين‌بار، تنها معاون صدراعظم آلمان موضوع تذكر نماينده مردم شاهين‌شهر نبود. او پاي اظهارات ظريف در بهارستان را نيز به ميان كشيد. حاجي‌دليگاني كه سخنانش در روز سه‌شنبه درباره صدراعظم آلمان با اعتراض بهروز بنيادي همراه شد، در پايان جلسه علني روز چهارشنبه مجلس گفت: از آقاي ظريف و آقاي لاريجاني تشكر مي‌كنم كه وزير اقتصاد آلمان را راه ندادند و حاضر نشدند با ايشان نشست داشته باشند؛ اما اين نماينده دلواپس، مضاف بر ضربتي كه به ميخ زد، ضربت ديگري نيز حواله نعل كرد! او در ادامه سخنانش، اعتراض ديگري خطاب به ظريف را بيان كرد و گفت: در مجلس دو نوع رفتار با يك نوع برخورد صورت گرفت.

آقاي دهقان وزير دفاع گفت ربطي به مجلس ندارد، اما رسما نامه نوشت و عذرخواهي كرد؛ اما آقاي ظريف همين برخورد را كرد و مجلس واكنشي نداشت. بجاست آقاي ظريف هم كتبا نامه بنويسند و عذرخواهي كند. اما علي مطهري نايب‌رئيس دوم مجلس كه در غياب لاريجاني اداره مجلس را برعهده‌گرفته بود، در پاسخ به تذكر حاجي‌دليگاني گفت: همان روز يكشنبه و در جلسه، آقاي ظريف به‌صورت كتبا و شفاها عذرخواهي‌ كرد و اعلام داشت كه اگر توهيني صورت گرفته بنده عذر مي‌خواهم. مطهري تاكيد كرد: وزير امورخارجه كشورمان وزير اقتصاد آلمان را نپذيرفت كه اين اقدام پسنديده‌اي بود. البته رئيس مجلس نيز وي را به حضور نپذيرفت. مطهري با اشاره به اظهارات وزير اقتصاد آلمان گفت: او اعلام داشته بود كه تنها به‌شرط آنكه ايران، رژيم صهيونيستي به رسميت بشناسد به كشورمان خواهد آمد اما وي با آمدن به ايران شرط خود را زير پا گذاشت.

واكنش معاون صدراعظم

اما معاون صدراعظم و وزير اقتصاد آلمان در مسير بازگشت خود در هواپيما به خبرنگاران گفت كه دليل لغو ديدارش با لاريجاني ناشي از سياست داخلي ايران است. دليل اين لغو ديدار رقابت‌هاي انتخاباتي در ايران است. تصور مي‌كنم كه به‌خوبي از من استقبال شد، به‌ويژه در جريان ديدارم با معاون رئيس‌جمهور. ايلنا نوشت؛ خبرگزاري رويترز در گزارشي نوشت كه ديدار رئيس مجلس با وزير اقتصاد آلمان در پي صحبت‌هاي او مبني بر درخواست پيگيري اصلاحات در ايران و پذيرش مسئوليت در قبال سوريه لغو شده است.

جنجال‌ها بر سر لغو ديدار معاون صدراعظم آلمان و رئيس مجلس در حالي در رسانه‌ها دست‌به دست مي‌شود كه رئيس اداره اخبار مجلس، برنامه‌ريزي براي چنين ديداري را از اساس، تكذيب كرد. ايلنا نوشت؛ كاوه احمدي رئيس اداره اخبار مجلس با رد چنين موضوعي گفت: اصلا برنامه ديدار علي لاريجاني و زيگمار گابريل در دستور كار پارلمان نبوده كه بخواهد لغو شود و احتمالا اين خبر لغو از يك رسانه آلماني آمده اما چنين چيزي صحت نداشته و برنامه ديداري وجود نداشته است.