بی سوادی الکترونیکی ترامپ و گاف کلینتون

روزنامه عصر ارتباط - عباس پورخصالیان: بی سوادی الکترونیکی دونالد ترامپ و کم سوادی الکترونیکی هیلاری کلینتون در انتخابات ریاست جمهوری ایالات متحده حاشیه ساز شده اند. این روزها در کانون مباحث و تبلیغات انتخاباتی نامزدهای ریاست جمهوری آمریکا، اینترنت و «اینترنت گاورننس» یا «زمامداری اینترنت» قرار دارد.

آرمان جهانی سازی مقررات گذاری فنی اینترنت و مخالفت ترامپ با آن

«اینترنت گاورننس» (Internet Governance) جنبش آرمانی و جهانی است که در آغاز سده بیست و یکم در اتحادیه بین المللی مخابرات، یونسکو و سایر مجامع وابسته به سازمان ملل مطرح شد. مورد استقبال اکثر دولت های عضو سازمان ملل ولی مورد عناد و مخالفت دولت بوش قرار گرفت؛ در حالی که توجه و موافقت کنشگران اجتماعی در همه کشورها و علاقه دولت هشتم در جمهوری اسلامی ایران را به خود جلب کرد.

همچنان که پس از هشت سال وقفه و عدم پیگیری مشی IGWG (کارگروه زمامداری اینترنت) در دولت های نهم و دولت دهم، دولت یازدهم از نو روال دولت هشتم را پی گرفت.

هدف از «اینترنت گاورننس» یا همان زمامداری اینترنت (که ایرانیان به آن «حکمرانی اینترنت» یا «راهبری اینترنت» و مدیریت اینترنت نیز می گویند)، مقررات گذاری فنی اینترنت توسط «مرجعی جهانی» مستقل از دولت ها است.

فلسفه «اینترنت گاورننس» این است که اگرچه مُبدع آریانت اولیه که بعدا به اینترنت تغییر نام داد، تا اوایل دهه آخر سده بیستم، وزارت دفاع ایالات متحده بود اما اینترنت کنونی دیگر آن نیست که بود؛ بلکه با سرمایه گذاری مادی بخش خصوصی در همه کشورهای جهان و با همت معنوی میلیون ها و بلکه میلیاردها انسان، این اینترنت آنچنان غنی شده است که باید گفت اینترنت میراث بشریت معاصر است پس زمامداری فنی این اینترنت باید به دست مرجعی جهانی سپرده شود.

اوباما هم تا حدودی بر همین عقیده است و تاکنون کوشیده است، تقدیر فنی اینترنت را از دست دو نهاد مقرات گذار آمریکایی NTIA و ICANN به در آورد و زمامداری اینترنت را به دست یک «Global Community» غیر دولتی بسپارد اما مخالفان اوباما می پرسند: «Global Community» یعنی چه؟ اگر این «Global Community» تشکیل شود و بخواهد استبدادی عمل کند، با چه ساز و کاری می توان جلوی حرکتش را گرفت.

در این میان، ترامپ روز بیست و دوم سپتامبر ۲۰۱۶ (برابر با اول مهر ۱۳۹۵) اعلام کرد که با طرح انتقال سامانه نام دامنه های اینترنت به نهادهای غیر آمریکایی و رها کردن کنترل آیکن (ICANN) به نفع مرجعی جهانی مخالف است زیرا این کار، به قول وی: «آزادی وب» را به مخاطره می اندازد و به سانسور وب توسط روسیه و چین منجر می شود.

همین که ترامپ مخالفت خود را با طرح اوباما مبنی بر سپردن تقدیر فنی اینترنت به یک Global Community اعلام کرد، خانم کلینتون هم موضعی همسو با اوباما و علیه ترامپ اتخاذ کرد اما هنگام بیان موضعش علیه ترامپ، خطایی از روی کم سوادی الکترونیک مرتکب شد که «ساکنان دره سیلیکان» را آزرده خاطر و نگران کرد (که در زیر به آن خواهیم پرداخت).

بی سوادی الکترونیکی ترامپ

درک ترامپ از اینترنت در حد یک کم سواد یا بی سواد الکترونیکی است. به همین دلیل، دست اندرکاران دره سیلیکان از کژفهمی ترامپ (و کم سوادی رقیبش) می ترسند زیرا برای مثال، ترامپ در هشتم دسامبر 2015 گفته بود به بیل گیتس زنگ خواهم زد و از او خواهم خواست اینترنت را ببندد.

ولی چرا اینترنت باید بسته شود؟

ترامپ پاسخ می دهد: «چون آمریکا آدم های خیلی زیادی را به خاطر اینترنت از دست داده است و از دست می دهد.» به عقیده ترامپ «اینترنت خطر بزرگی است که تروریسم از خارج وارد ایالات متحده می کند.» به همین دلیل ساده، ترامپ به یاری بیل گیتس (!) و کسانی که اینترنت را می فهمند (!)، اینترنت را خواهد بست!

کم سوادی الکترونیکی خانم کلینتون

در مقابل، خانم کلینتون می گوید: «ایده بستن اینترنت آنقدر احمقانه است که زبانم از بیان عمق این حماقت الکن است.» ولی چون انتقاد و حمله لفظی علیه اینترنت، مُد روز و امری شایع و رایج شده است و خانم کلینتون هم نمی خواهد از این لحاظ کم بیاورد، می گوید از شرکت های بزرگ فناوری اطلاعات درخواست خواهم کرد علیه تروریسم داعش کاری کنند. زیرا خانم کلینتون معتقد است که اینترنت، برای یارگیری جدید داعش «بی نهایت کارساز» است.

راه حل خانم کلینتون برای مقابله با این چالش، اما نگران کننده است. «همه وبگاه ها و ویدیوها و ارتباطات رمز شده در اینترنت را باید بست.» البته خانم کلینتون هم درک نمی کند که با این گفته نسنجیده اول از همه چه کسانی را می رنجاند، نگران می کند و می تاراند: یاری دهندگان بزرگش در دره سیلیکان را! و این تاراندن، برای تامین بودجه تبلیغات انتخاباتی وی خطرناک است زیرا دره سیلیکان بخش بزرگی از این بودجه را تامین می کند.

اما حالا پرسش این است که چرا دره سیلیکان از این حمایت خانم کلینتون می ترسد؟ چون همه وبگاه ها، ویدویوها و ارتباطات آنها در اینترنت رمز شده هستند و اگر رمزگذاری وبگاه ها، ویدیوها و ارتباطات شرکت های اینترنتی دره سیلیکان مثل گوگل، فیس بوک، یاهوو و اپل قرار باشد قدغن و بسته شود، این شرکت های بزرگ هستند که اولین قربانی منبع رمزنگاری اند زیرا با حذف رمزنگاری همه مشتریان جهانی شان را از دست می دهند.

پس این غول های اینترنتی برای پیشگیری از این مخاطره یا کمک مالی شان به کلینتون را قطع می کنند یا وی را آنقدر به چالش می کشند تا حرف خود را پس بگیرد. برخی از مردم کوچه و خیابان هم حرف های ضد اینترنتی رقبای انتخابات ریاست جمهوری را می پسندند زیرا از سال 2013 که ادوار اسنودن آژانس امنیت ملی را لو داد، اعتماد مردم نسبت به اینترنت و دولت فدرال لطمه دیده است.

ترامپ علیه زمامداری جهانی اینترنت

«Internet Governance» که در ایران به آن «حکمرانی اینترنت» هم می گویند، 13 سال پیش در سازمان ملل متحد مطرح شد و بر اساس آن از ایالات متحده درخواست شد که زمام امور اینترنت را از آیانا (IANA) و آیکن (ICANN) بگیرد و وظایف آنها را به سازمان ملل بسپارد. تازه ترین مخالفت علیه اینترنت توسط ترامپ در روز 22 سپتامبر 2016 ابراز شد. او می گوید کنترل سامانه نام دامنه های اینترنت (DNS) را نباید از آیکن گرفت و به سازمان ملل متحد سپرد!

به این ترتیب ترامپ اکنون پرچمدار زمامداری اینترنت (Internet Governance) در دست خودش است: «تا آزادی وب برای مردم آمریکا و همه شهروندان جهان تامین شود!» اما اوباما و مدیران عامل شرکت های بزرگی مثل ورایزن، گوگل و ... با زمامداری جهانی اینترنت موافق هستند. اکنون کنترل اینترنت در دست Internet Corporatoin for Assigned Names and Number یا آیکن قرار دارد که یک NGO بین المللی و تحت قرارداد وزارت اقتصاد ایالات متحده است که نقش رگولاتوری فنی اینترنت در جهان را ایفا می کند ولی در داخل ایالات متحده فاقد قدرت است، زیرا در داخل آمریکا «ایانا» (Internet Assigned Numbers Authority) به جایش عمل می کند.

آیکن مخارج خود را تنها از فروش جهانی خدماتش کسب می کند و در نتیجه اگر چه شرکتی است در ایالات متحده به ثبت رسیده و تحت قرارداد وزارت آمریکا ولی عملکردش ظاهرا وابسته به هیچ دولتی نیست به خصوص از وقتی که اقدام به تشکیل GAC (کمیته رایزنان دولتی) و پذیرش نهادهای ملی (National Chapters) متشکل از نمایندگی اقوام و مردمان از سراسر جهان کرده است.

شرط اوباما و مدیران عامل شرکت های دره سیلیکان برای آزادسازی زمامداری اینترنت نیز این است که زمامداری جهانی اینترنت باید مستقل از هر کشوری باشد و دولت و دولتی های هیچ کشوری نباید در مشی فنی اینترنت دخالتی داشته باشند. ترامپ اما این راه حل را قبول ندارد و اگر به قدرت برسد قول داده است زمامداری اینترنت را در دست خود نگه دارد.