سبزترین کارت زرد

عبدالحسین طوطیایی - پژوهشگر کشاورزی در روزنامه شرق نوشت: در شرایطی که بعد از چند سال پیاپی قرار است سوت کشتی‌های واردات گندم به گوش نرسد و باز هم در شرایطی که در بحران اقلیمی و تنش‌های کم‌آبی بار دیگر به آرمان دیرینه خودکفایی گندم دست پیدا کردیم، مجلس دهم به وزیر جهاد کشاورزی کارت زرد داد! این رفتار نشان از سوت ناداورانه‌ای دارد که هرازگاهی از بهارستان به گوش می‌رسد.

گزارش‌هایی درباره بازار نابسامان گوشت قرمز، مرغ و برنج و شکر و همسویی بعضی خبرگزاری و رسانه‌های خاص با آن، نشان از پشت‌صحنه‌ای متفاوت دارد؛ پشت‌صحنه‌ای که چه‌بسا در آن دورخیزهای انتخاباتی برای کرسی آینده قوه مجریه را تمرین می‌کنند. آنچه شگفتی و البته تأسف بیشتر می‌آفریند، نگاه پراشتباه غالب نمایندگان مجلس از حسابرسی در بخش کشاورزی است؛ نگاهی که اگر تداوم یابد، کشور ما روزبه‌روز ظرفیت‌های تولید خود را از دست می‌دهد.

از آن‌سو نیز حسابرسان بهارستان برای جست‌وجوی ریشه‌ها، همچنان به کاویدن در بازار و ارزیابی نوسان‌های قیمت‌ها سرگرم می‌شوند. متأسفانه فضای رسانه‌ای چند سال اخیر کشور نیز در بازتاب خبرها از بخش کشاورزی در بسیاری از موارد راه به خطا برده است. عمده این خبرها بر مدار نرخ محصولات و کالاهای اساسی دور می‌زند.

اگر در دولت یازدهم قیمت شکر یا برنج افزایش یابد، دوربین‌های «سیما»- برخلاف رویه‌ای که در دولت احمدی‌نژاد داشتند- بلافاصله به صورت لحظه‌به‌لحظه به ارائه نوسانات و البته به‌عنوان خبررسانی از بخش کشاورزی به آن می‌پردازند. به نظر می‌رسد در هیچ کشوری تا این حد بررسی کارکردهای مدیریت بخش کشاورزی به نوسانات بازار مصرف گره نخورده است. البته جای شگفتی و انتقاد نیز دارد که بعضی از مسئولان وزارت جهاد کشاورزی هم تاکنون در این دام رسانه‌ای گرفتار شده و بیش از ارائه برنامه‌های تولید، به پاسخ‌گویی در بازار مصرف می‌پردازند.

این مدیران بیش از پذیرفتن مسئولیت نوسانات قیمت محصولات غذایی در بازار باید مرزبندی‌‌های فرایند تولید را با بازار مصرف تبیین كنند. ای‌کاش نمایندگان محترم مجلس و اصحاب رسانه چشم دیده‌بانی خود را در بخش کشاورزی شسته و جور دیگري ببینند. رونق بخش کشاورزی را نباید الزاما در کاهش قیمت محصولات کشاورزی، بلكه در روند کند و زمان‌بر پروسه تولید باید دید. اساسا در بسیاری از نرخ‌های پایین محصولات، چه‌بسا ورشکستگی تولیدکنندگان و رهاکردن اراضی کشاورزی نهفته است. رونق، آن زمان که رفاه زندگی تولیدکنندگان را مورد ارزیابی قرار دهیم عینیت خواهد داشت. اگر روزی مدیریت کلان کشور بخواهد نوید امنیت غذایی را به مردم بدهد، چاره‌ای جز تحمل ریاضت همگانی و افزایش کوتاه‌مدت قیمت‌ها نداریم. جست‌وجوی ناکارآمدی بخش کشاورزی در بازار مصرف، دمیدن از سر گشاد شیپوری است که البته تنها می‌تواند در کارزارهای انتخاباتی به کار آید. باید بدانیم دستیابی به توسعه پایدار به عنصر زمان بسیار وابسته است. هرگونه فضاسازی شتاب‌آلود رسانه‌ای برای بیان مطالبات از مدیریت بخش کشاورزی و از عدسی بازار مصرف جز آدرس‌های اشتباهی به مردم و سلب تمرکز و بردباری از برنامه‌ریزان و مجریان کلان این حوزه نتیجه‌ای نخواهد داشت. شگفتا از نمایندگانی که در هر سخنرانی پیش و پس از دستور خود بر عنصر «راهبردهای اقتصاد مقاومتی» داد سخن می‌دهند، اما به مفهوم واژه «مقاومت» کمتر توجه می‌کنند.

مقاومت، آن زمان صورت می‌گیرد که تنش و بحرانی وجود دارد. اگر تنش و کمبودی وجود نداشت، اساسا چه نیازی به به‌کاربردن واژه مقاومت بود؟ اگر که شرایط اقلیمی و سیستم بی‌عیب‌ونقصی برقرار بود و اگر بخش کشاورزی در عرصه اقتصاد با ثبات کشور جایگاه خدشه‌ناپذیری داشت، تحقق ثبات در بازار مصرف نیز امر دشواری به نظر نمی‌رسید، اما در مناسبات شکننده موجود که تنها و به‌عنوان‌مثال در زمینه چای با مشکل قاچاق صد هزار تن در سال و در مقابل ٦٠ هزار تن واردات رسمی روبه‌رو هستیم، از مدیریت بخش کشاورزی چه انتظاری بیش از این داریم؟ نمایندگانی که این‌چنین و با اسراف کارت‌های زرد خود را کم‌رنگ می‌‌کنند، ای‌کاش به داوری خرد جمعی جامعه هم عنایتی بیشتر کنند؛ داوری‌های افکار عمومی که راه خود را طی کرده و به توفیق‌هایی از جمله تولید بالای گندم در سال جاری کارت سبز خود را خواهد داد.