گفتگو با مردی که «آلبالوهای جنسی» را منتشر کرد

هنرآنلاین: عبدالحمید محتشم، مدیر مسئول یالثارات در گفتگویی با ایسنا دیدگاههای خود را درباره برخی مسائل روز و نیز موضعگیری های نشریه اش را بازگو کرده است؛ محتشم، جانباز ۶۱ ساله و دبیر کل حزب الله است.

برگزاری کنسرت را چگونه به عنوان یک اهانت به مردم، در نظر می گیرید؟

محتشم : اینکه ما در شرایط نابسامان اقتصادی و معیشتی هستیم و برخی دولت مردان بیایند و فقط به کنسرت بچسبند، این خود یک باب انحرافی برای دور کردن اذهان از نابسامانی‌های اقتصادی است که آقایان قول اصلاحش را داده بودند و این برای ما حساسیت برانگیز است.

سوال ما این است که این همه تاکید روی مسأله کنسرت برای چیست؟ این کنسرت چه دردی را از مردم دوا می‌کند و چند درصد مردم مشکلشان بودن یا نبود کنسرت است؟ حتی برخی وقت ها از سوی مسئولان در برگزاری کنسرت ها تاکید و تبلیغات و هیاهو می‌شود و می‌گویند ما به فلانی مجوز داده ایم؛ در حالیکه نکته دیگر این است که چند درصد از کنسرت ها تا به حال لغو شده است که حالا رئیس جمهور بیاید و دستور خاص بدهد و علنا وزیرش را توبیخ کنند که تو چرا در برابر انتقادات دیگران کوتاه آمده ای؟

این موضوع سوال برانگیز است که این همه فریاد مردم بر سر مشکلات مختلف که در اقصی نقاط کشور وجود دارد ناشنیده گرفته شود و حال فقط توجه به کنسرت ها جلب شده و این موضوع تبدیل به مسأله اول کشور شود. در نتیجه ما این رویه را نقد کردیم و گفتیم که این یک رویه غیرصادقانه است که حتی از سوی یک ناظر خارجی یا آنهایی که در مذاکرات برجام در برابر ما بوده اند هم مطرح می شود و آنها با خود می گویند که این ها چند سال دنبال ما دویدند و چیزی به آن‌ها ندادیم اما امروز به جای آنکه دولتشان در مطالبه گری براق شود، رفته و به کنسرت چسبیده است. این یک نوع اهانت به مردم در دیدگاه بیگانه ها محسوب می‌شود و طبعا ما در این قضیه موضع داریم اما انتقاد از کنسرت ها چیزی نبوده است که ما شروع کننده اش باشیم. این چیزی است که وقتی روال نامتعارف شود و به صورت غیر منطقی به آن دامن زده شود حساسیت برانگیز می شود و طبعا علماء، ائمه جمعه، مردم حزب الله و دیگران آن را نقد می‌کنند.

ماجرای انتشار مقاله «سونامی آلبالوهای جنسی» که اخیراً هم در یادداشتی از انتشار آن در هفته‌نامه‌تان عذرخواهی کردید، چه بود؟ اصلاً چرا مقاله به چاپ رسید که حالا از انتشار آن عذرخواهی شود؟

محتشم: آن یادداشت یک عذرخواهی کلی بود درباره اینکه ما نباید به صورت جزئی وارد برخی مسائل می شدیم و می گفتیم که فلان کار انجام شده است، چرا که چنین نوشتاری برای فضای نشریه ای که در جمهوری اسلامی ایران فعالیت می‌کند، هیچ ضرورتی نداشته است. به هرحال ممکن است که نشریات زرد از این کارها بکنند و اتفاقاً آن کسانی که خودشان مرض فساد دارند، از این قضیه خوشحال می‌شوند، ولی چون یالثارات به اشتباه در این مهلکه لغزید، حالا آن‌ها به ما معترض شده‌اند که البته این اعتراضشان برای خودشان بوده است، ولی ما آنچه که حق مطلب بود در یادداشت عذرخواهی نوشتیم و گفتیم که لازم نبود وارد ریز مسائل شویم.

اساسا دلیل چاپ آن مقاله در هفته‌نامه‌تان چه بود؟

محتشم: باید بگویم که این مقاله به دست ما رسیده بود. یعنی اینکه ما از همان ابتدا که یالثارات منتشر شد، در شناسنامه نشریه‌مان نوشتیم که زیر نظر هیئت تحریریه عام منتشر می‌شود و بعضی ها هم سوال می‌کردند که هیأت تحریریه عام یعنی چه و ما می گفتیم یعنی اینکه ما یک جمع خاصی نیستیم که تنها نویسندگان خاص خودمان را داشته باشیم بلکه هر کسی که دغدغه دارد، می‌تواند از این ارگان استفاده کند. در ماجرای انتشار آن مقاله هم شخصی که باید بر این مسأله نظارت می کرد و کار را می دید، متوجه نشد و این یک کاستی از سوی من بوده است که از آن عذرخواهی کردم. ما در آن یادداشت از دستگاه قضا عذرخواهی نکردیم بلکه به آن‌ها گفتیم که حق دارید ما را برای اینکار مجازات کنید و ما از مجازات شما سرپیچی نمی کنیم و هر لحظه که ما را برای مجازات فراخوانید، آماده هستیم.

البته داستان ما متاسفانه به خاطر فضای مسمومی که در عالم هنر وجود دارد، مانند داستان هندی‌ها شده است که وقتی برای یک مسأله‌ تحت فشار قرار می‌گیرند و لغزش می‌کنند، می‌روند و خودشان را به پلیس معرفی می‌کنند. حالا گویا کار ما هم این طور شده است که خودمان دستمان را بالا بردیم و گفتیم آقای دستگاه قضا! شما که نمی روید با علت ها برخورد کنید پس حالا که ما هم در چاله‌ای که عده‌ای آن را کنده اند، پایمان لغزیده است، بیایید و با ما برخورد کنید.

ما حاضریم مجازات شویم و در ادعای خومان هم صادق هستیم و هیچ وقت طفره نمی رویم اما آیا دستگاه قضا نباید برای فیلم هایی که در حال حاضر، منتقدان سینما هم از آنها به جان آمده اند و در صداوسیما به آن انتقاد می‌کنند، یک کارگروه تشکیل دهد یا یک بازپرس و دو دادیار را مسئول نظارت بر این فیلمها کند؟
بنابراین عذرخواهی ما در واقع از همه رئوس نظام و از تمام کسانی بود که صادقانه مشغول خدمت در این نظام هستند. هرچند که ما نشریه‌ای با تیراژ معین منتشر می‌کنیم اما بالاخره باید به این مساله حساس بود و آن مقاله هم مقداری از حیای نوشتاری به دور بود.

درباره دلیل انتشار آن مقاله در هفته‌نامه‌تان هم توضیح می‌دهید؟

محتشم : بله، مقاله را خوانده بودم و اشاره ای که در ابتدای مقاله نوشته شد را خودم آورده بودم و به خاطر همین هم از انتشار آن مقاله عذرخواهی کردم. به‌هرحال وقتی مطلب به دست ما رسید، به دلیل همان اشاره اولیه، آن را منتشر کردیم اما بعد متوجه شدیم که نباید وارد آن مقوله می شدیم و به شکل جزئی مطرحش می کردیم.

هرچند که روال نشریه ما این است که برخی مقالات‌مان را کسانی می نویسند که دریافت چندانی از موضوعات ندارند و ممکن است حداقل‌ها را هم رعایت نکنند، اما عده ای هم هستند که جزو تیم اصلی نشریه به شمار می‌روند و شاید از ۲ یا ۳ نفر هم بیشتر نباشد و سایرین که از آنها مقاله منتشر می شود، از جمله کسی که مقاله «آلبالوهای جنسی» را نوشته بود، جزو مجموعه ما نبود.

در خصوص مقاله «سونامی آلبالوهای جنسی» هنوز به دادگاه فراخوانده نشده اید؟

محتشم: هنوز کسی شکایت نکرده است و اگر هم کسی شاکی خصوصی است و فکر می کند به او اهانت شده باید بیاید و شکایت کند.

معمولاً مقالاتی در نشریه‌تان چاپ می‌شود که به فیلمهایی انتقاد دارد که جزو آثار پرفروش سینما هستند، به نظرتان بین دیدگاه شما و همفکرانتان با دیدگاه اکثریت جامعه، تفاوت‌هایی وجود ندارد؟

محتشم: کنسرت‌ها برای عامه مردم برگزار نمی‌شود و قشر سینمابرو و کنسرت‌بروی کشور ما نیز درصد محدودی هستند، در حالی که شما در برابرش تجمعات عظیمی از مردم را در مراسم‌های مختلف دینی و انقلابی می‌بینید و همانطور که گفتم درصد کمی از مردم به کنسرت و سینما می روند که هیچ اشکالی هم ندارد اما این موضوع که تماشاچیان برخی از فیلمها فراوان است، لزوما به این معنا نیست که آن فیلمها هیچ عیب و نقصی ندارند، به هر حال اینکه یک عده از مردم به سمت فیلم و کنسرت بروند به این معنا نیست که مصلحت اصلی مردم، فیلم و کنسرت است و ما با آن مصلحت، مخالفت کرده ایم.

دیدگاه فرهنگی ما هم هرگز با مردم متفاوت نیست اما طبعاً قشر مرفه جامعه که باید کنسرتشان به راه باشد و فیلم‌های آنچنانی ببینند و حتی با آن هم ارضا نمی شوند و حتماً باید پشت بام هایشان با بشقابهای ماهواره پُر شود، هم معیار دیدگاه فرهنگی ما نیست.

نسبت به ارسال برخی فیلمهای ایرانی به اسکار هم اعتراض دارید؟

محتشم: مثلاً وزارت ارشاد ما می آید و لابی گری می کند تا فیلمی که مشخصاً آبروی مردم و انقلاب را برده است را تحت عنوان وطن دوستی به جشنواره‌های خارجی بفرستد در حالی که این کار وطن فروشی است و در شرایطی انجام می‌شود که در برابر آن فیلم، یک فیلم دیگر هم هست که اتفاقاً به لحاظ معیارهای فنی و محتوایی بسیار خوب است اما وزارت ارشاد برایش کم می گذارد، آن فیلم را دور می زند، به دنبال فیلمی مساله دار می رود و آن را به اسکار می فرستد.

فیلم ایستاده در غبار را دیده اید؟

محتشم: ندیده ام، اما با توجه به اطلاعاتی که از آن دارم، فیلم مثبتی است و یک تصویر آرمانی را از شخصیتی نشان می دهد که واقعاً وجود داشته است. اما از طرفی یک عده که نمی خواهم درباره‌شان تعبیری به کار ببرم که ناراحت شوند، تعمداً فیلمی می‌سازند که مفاسد را ترویج می‌دهد و می‌گویند این، واقعیت جامعه است؛ در حالی که «ایستاده در غبار» در قالب یک فیلم، روایتی دارد که درباره یک اسوه قهرمان است و کمتر شخصیتی مانند او در سایر کشورها وجود داشته است.

با توجه به انتقاداتی که به برخی فیلمها وارد می‌کنید، آیا به سینما هم رفته‌اید و این فیلمها را دیده‌اید؟

محتشم: خیلی معدود، چون مجالی پیش نمی آید اما فیلم هایی که قابل نمایش باشد را تلویزیون پس از مدتی پخش می‌کند و ما هم به آن بی توجه نیستیم.

آخرین فیلمی که در سینما یا تلویزیون دیده اید، چه بوده است؟

محتشم: الان حضور ذهن ندارم.

می‌توانید از فیلمهایی که آنها را مطلوب تلقی می‌کنید، نام ببرید؟

محتشم: ما نمی خواهیم وارد مصادیق بشویم. این‌گونه بهتر است. اما به طور کلی عرض کردم که هر محصول فرهنگی چه کتاب، چه فیلم و چه موسیقی اگر با ضوابط موجود و قانون اساسی مطابقت داشته باشد خوب است و هر چه بر خلاف آن باشد نامطلوب است. این یک قاعده کلی است.