نگاهی به تازه‌ترین رویدادهای سینمای جهان

وب‌سایت ماهنامه فیلم:

آندری وایدا متولد ششم مارس ۱۹۲۶ یکی از فیلم‌ُسازان برجسته‌ی سینمای لهستان بود که با کارنامه‌ی بیش از شش دهه‌ای خود، به موفقیت‌ها و افتخارهای مختلفی از جمله اسکار افتخاری و نخل طلای کن دست یافت. او که یکی از اعضای برجسته‌ی «مدرسه‌ی فیلم لهستان» بود، چهار بار با فیلم‌های سرزمین موعود (۱۹۷۵)، پیشخدمت‌های ویلکو (۱۹۷۹)، مرد آهنین (۱۹۸۱) و کاتین (۲۰۰۷) نامزد دریافت اسکار بهترین فیلم خارجی‌زبان شد. اما نگرش و بصیرت وایدا مهم‌تر از افتخارهایی است که برای سینمای لهستان به ارمغان آورد و همین موضوع باعث شد که در کشورش بماند و با ساختن فیلم‌هایی متعهدانه، بر سرنوشت مردمانش تأثیر بگذارد.

او در بخشی از گفت‌وگویش با دن یاکر در «فیلم‌کامنت» (در شماره‌ی نوامبر/ دسامبر سال ۱۹۸۴) در این خصوص گفته است: «اگر اعتقاد نداشتم فیلم‌هایم می‌توانند از نظر سیاسی بر تماشاگران تأثیر بگذارند و شاید کمی به گسترش آزادی منجر شوند، احتمالاً توان و شهامت ساختن چنین فیلم‌هایی را نداشتم. در این خصوص فکر می‌کنم آشکارترین تأثیر را مرد آهنین بر تماشاگرانش گذاشت. جوهر یک فیلم سیاسی در پرداختن و گفتن از چیزی است که درباره آن صحبت نشده و کسی سراغش نرفته است؛ در افشای چیزهایی که پنهان مانده‌اند؛ در پرده‌برداری از واقعیت‌هایی که در پس رویدادها قرار دارند.» آندری وایدا نهم اکتبر در سن نودسالگی به خاطر نارسایی ریوی درگذشت.

در پی این اتفاق تلخ هر یک از اهالی سینما به نوعی اظهار تأسف کردند و یاد او را گرامی داشتند. پاول پاولیکوفسکی فیلم‌ساز لهستانی که برای ایدا (۲۰۱۳) جایزه اسکار بهترین فیلم خارجی‌زبان را به دست آورد در بیانیه‌ای گفت: «او فیلم‌های جاودانی ساخت و کسی بود که همه به او ارجاع می‌دادند، چه به عنوان یک هنرمند، چه یک انسان، و چه یک وطن‌پرست به مفهوم درست کلمه. خلأیی که او پشت سرش به جا گذاشت در مواجهه با روزگار تیره‌وتاری که کشورمان دوباره در پیش دارد، به‌شدت احساس خواهد شد.» وایدا که بیش از پنجاه فیلم ساخت، یکی از حامیان جالب توجه رییس‌جمهور سابق لهستان لخ والسا بود. والسا که در فیلم برنده‌ی نخل طلای وایدا با عنوان مرد آهنین (۱۹۸۱) ظاهر شده، درباره درگذشت او گفت: «یک شخصیت بزرگ، یک لهستانی Ashes and Diamonds-1958بزرگ، یک وطن‌پرست واقعی و فیلم‌ساز استادی که به ابدیت پیوست... ما به‌زودی یکدیگر را خواهیم دید، من پیش از این بارم را بسته‌ام.»

جشنواره فیلم کن هم این پیام را توییت کرد: «خدا نگهدار آندری وایدا، استاد سینمای لهستان...» دیتر کاسلیک رییس جشنواره برلین - که در سال ۱۹۹۶ خرس نقره‌ای را به خاطر فیلم هفته‌ی مقدس و در سال ۲۰۰۶ خرس طلای افتخاری را به وایدا داد - هم درباره درگذشت او گفت: «جهان سینما یک هنرمند بزرگ را از دست داد؛ کسی که دائم هنرهای سینمایی را از نو آفرید، حتی در سال‌های کهن‌سالی‌اش. او به عنوان یک فیلم‌ساز متعهد با تاریخ کشورش روبه‌رو می‌شد و همیشه موضع خود را شفاف می‌کرد. آندری وایدا سینمای لهستان را سروشکل داد و به طور کلی چشم‌انداز سینمایی‌اش را غنی کرد.» ادگار رایت (کارگردان، نویسنده، تهیه‌کننده و بازیگر) انگلیسی هم در پیام توییتری‌اش به سه‌گانه‌ی جنگ دهه‌ی ۱۹۵۰ وایدا شامل فیلم‌های یک نسل، کانال و خاکسترها و الماس‌ها اشاره کرد و آن‌ها را فوق‌العاده نامید. پس‌تصویر/ Afterimage جدیدترین و حالا آخرین فیلم کارنامه‌ی وایدا است که امسال به عنوان نامزد رسمی لهستان به بخش رقابت اسکار بهترین فیلم خارجی‌زبان معرفی شده است.

راسل کرو و مت دیمن به افتخار ریدلی اسکات

جمعه شب سی‌امین مراسم سالانه‌ی سینماتک آمریکا به مجری‌گری راسل کرو برپا شد و در آن به خاطر دستاورد یک عمر از ریدلی اسکات قدردانی شد. کرو درباره این کارگردان توانمند گفت: «تا این‌جا دیگر کاملاً روشن شده است که ریدلی اسکات فیلم‌ساز بااستعدادی است که هر کاری بخواهد در هر ژانری انجام می‌دهد؛ از نوآر تا فانتزی، از کمدی تا جنایی، از درام‌های تاریخی تا درام‌هایی که در دوردست‌ترین نقاط کهکشان روی می‌دهند. این مرد از عهده‌ی همه‌ی این فیلم‌ها برمی‌آید. او نه‌فقط زبان سینما را می‌شناسد، بلکه به همه‌ی گویش‌های آن تسلط دارد. او با دوربین، تدوین، چهره‌پردازی، نورپردازی و هر آن‌چه سر صحنه یک فیلم جریان دارد، به‌خوبی آشنا است و در آن سررشته دارد.»

گروهی از دوستان و همکاران اسکات از جمله جاش هارتنت، سیگورنی ویور، کاترین واترسن، بن کینگزلی، کریستن ویگ، نومی راپیس و... روی صحنه حاضر شدند و روایت‌های شخصی خودشان از مواجهه و همکاری با این کارگردان بزرگ را با حاضران در میان گذاشتند. مت دیمن کسی بود که جایزه را به اسکات اهدا کرد. وقتی نوبت به ریدلی اسکات رسید تا در واکنش به این مهربانی‌ها و ادای احترام حرفی بزند، مثل همیشه که در چنین شرایطی قرار می‌گیرد، یاد سال‌های مدرسه‌ی هنر کرد: «تقریباً در برخورد با هر درسی مشکل دیسلکسی (اختلال در توانایی خواندن) داشتم مگر این‌که در تصویر خلاصه می‌شد. احساس می‌کردم شم فیلم‌سازی دارم ولی واقعاً نمی‌دانستم چه‌طور باید به هدفم برسم. این‌جا بود که گفتم شاید خواندن طراحی صحنه در دانشکده‌ی رویال هنر در لندن بتواند مرا به هدفم نزدیک‌تر کند.» مراسم قدردانی از اسکات با پخش ویدئویی شامل مضامین و مؤلفه‌های متعدد آثار او از جمله قهرمانان زن مقتدر (بیگانه، تلما و لوییز و سرباز جین)، میدان‌های نبرد (گلادیاتور، سقوط بلک هاوک و قلمروی بهشت)، قلمرو علمی‌خیالی (بلید رانر، پرومتئوس/ پرومته و مریخی) و... به پایان رسید.

گزارش اکران: «حسابدار» و «کوین هارت: حالا چی؟»

تا امروز گیشه‌ی اکتبر ۲۰۱۶ در قیاس با اکتبر سال گذشته تقریباً ۲۵ درصد و در مقایسه با سال ۲۰۱۴، ۲۸ درصد افت فروش فیلم‌ها را نشان می‌دهد. در این شرایط ارزیابی‌های اولیه از وضعیت فیلم‌های اکران این هفته نیز گویای ادامه‌ی افت فروش فیلم‌ها است و یک بار دیگر دوازده فیلم برتر جدول فروش با صدرنشینی فیلم‌های جدید اکران، حسابدار (گوین اوکانر/ با بازی بن افلک، آنا کندریک و جی.کی. سیمونز) و کوین هارت: حالا چی؟ (که فیلم‌کنسرتی است با بودجه‌ای در حدود ده میلیون دلار) برای دوازدهمین بار در سال ۲۰۱۶ کم‌تر از صد میلیون دلار خواهد بود؛ و احتمالاً چیزی در حدود ۸۸ میلیون. تریلر برادران وارنر حسابدار که با بودجه‌ای ۴۴ میلیونی تولید شده، در ۳۳۳۲ سینما با پیش‌نمایش‌های پنج‌شنبه شب به نمایش درآمده است.

هرچند امیدهای بسیاری برای فروش مقتدرانه‌ی فیلم در هفته‌ی افتتاحیه‌اش وجود دارد ولی احتمالاً فروشی شانزده میلیون دلاری آن را بر صدر جدول فروش قرار می‌دهد که حتی با در نظر گرفتن عوامل مختلف هم نمی‌توان به تصویر دقیقی از چرایی این اتفاق رسید! امتیاز میانگین پایین حسابدار در سایت «راتن تومیتوز» یکی از عواملی است که می‌تواند در ادامه، کار را برای این فیلم دشوارتر کند. به هر حال فیلم دوم جدول فروش این هفته، یعنی کوین هارت: حالا چی؟ با نمایش در ۲۵۶۸ سینما با فاصله‌ی اندکی در حدود یک میلیون دلار در این مکان جای می‌گیرد. دختری در قطار (تیت تیلر)، خانه‌ی دوشیزه پرگرین برای بچه‌های خاص (تیم برتن) و دیپ‌واتر هورایزن (پیتر برگ) به‌ترتیب با فروش‌هایی در حدود دوازده، ده و هفت میلیون دلار در رتبه‌های سوم تا پنجم جدول قرار می‌گیرند.