پیشتازی ترامپ مدیون روبات‌هاست

روزنامه شرق: نتایج یک تحقیق نشان می‌دهد تعداد توییت‌هایی که حول‌وحوش اولین مناظره انتخابات ریاست‌جمهوری ایالات متحده از سوی حساب‌های کاربری خودکار و در حمایت از دونالد ترامپ، نامزد جمهوری‌خواهان منتشر شده، بیش از چهار برابر تعداد توییت‌های مشابه در حمایت از هیلاری کلینتون، نامزد دموکرات‌ها بوده است.

بنا بر نتایج این تحقیق، روبات‌ها موفق شده‌اند میزان حمایت از نامزد جمهوری‌خواهان را به شکل مبالغه‌آمیزی بزرگ جلوه دهند، هرچند حتی بدون احتساب این روبات‌ها نیز ترامپ همچنان نسبت به هیلاری، توییت‌های موافق بیشتری به دست آورده است. محققان هشدار داده‌اند چنین نرم‌افزارهایی قابلیت آن را دارند تا افکار عمومی را تحت‌تأثیر قرار دهند و مسائل سیاسی را مخدوش کنند.

این پژوهش که زیر نظر پرفسور فیلیپ هاوارد، استاد دانشگاه آکسفورد، صورت گرفته و در حقیقت بخشی از یک پروژه تحقیقاتی گسترده‌تر پیرامون «پروپاگاندای محاسباتی» است، با پوشش توییت‌های منتشر شده در تاریخ ٢٦ سپتامبر، یعنی روز مناظره و همچنین سه روز آتی آن، هشتگ‌های محبوب و استفاده‌شده کاربران درباره این اتفاق را مبنا قرار داده است.

محققان در ابتدا آن حساب‌های کاربری را شناسایی کردند که در بازه زمانی موردنظر، پیام‌هایی حاوی هشتگ‌های مرتبط با تنها یکی از نامزدها را منتشر کرده بودند؛ حساب‌هایی که در مجموع يك‌میلیون‌و ٨٠٠ هزار توییت در حمایت از ترامپ و تنها ٦١٣ هزار توییت در حمایت از کلینتون منتشر کرده بودند. محققان سپس درصدد برآمدند با تحلیل این پیام‌ها، مشخص کنند چه مقدار از آنان به وسیله روبات‌ها نوشته شده‌اند.

مبنای تشخیص آنان نیز انتشار دست‌کم ٥٠ توییت در هر روز از سوی یک حساب کاربری بود که برای بازه چهارروزه موردنظر، بالغ بر ٢٠٠ توییت می‌شد. نتایج نشان می‌داد حدود ٣٢,٧ درصد توییت‌ها در حمایت از ترامپ به وسیله روبات‌ها منتشر شده‌اند؛ رقمی که برای توییت‌های حامی هیلاری ٢٢.٣ درصد بود. در مجموع، بیش از ٥٧٦ هزار توییت خودکار کمک‌حال نامزد جمهوری‌خواهان شده بود. این در حالی است که تنها بیش از ١٣٦ هزار توییت خودکار در حمایت از نامزد دموکرات‌ها منتشر شده بود.

اما هنوز هیچ مدرکی دال بر آن وجود ندارد که این حساب‌های خودکار به وسیله کارزارهای رسمی انتخاباتی نامزدها ایجاد شده باشند. پرفسور هاوارد می‌گوید: «ما در تحقیقات خود به دنبال منابع نبودیم، از جمله آنکه چه کسانی و با چه هدفی روی روبات‌ها کار کرده‌اند؛ بلکه صرفا با سنجش داده‌ها سروکار داشتیم».

در شرایطی که در نگاهی کلی‌تر، حدود ٢٣ درصد از تمامی توییت‌های منتشره از سوی حساب‌های کاربری بی‌طرف به وسیله روبات‌ها تولید شده‌اند، کارشناسان هشدار داده‌اند معیار مورد استفاده در شناسایی روبات‌ها به اندازه کافی دقیق نیست که بتواند تمامی فعالیت‌های انسانی را فیلتر کند. «کارولین سیندرز»، پژوهشگر سابق «آی‌بی‌ام» می‌گوید: «افراد حقیقی نیز می‌توانند با نوشتن یک اسکریپت و همچنین استفاده از الگوریتم‌ها، به طور منظم توییت‌هایی با پاسخ‌های مشخص منتشر کنند یا محتوای توییت‌ها را چنان تنظیم کنند که گویی مجموعه‌ای از روبات‌ها به دنبال بالاکشیدن یک هشتگ مشخص سیاسی هستند».

او همچنین تأکید کرده تحلیلگران سیاسی یا آن دست افراد معمولی که به‌شدت درگیر مباحثات سیاسی هستند نیز می‌توانند روزانه به همین میزان توییت کنند. بنابراین، آیا امکان دارد هواداران ترامپ نسبت به هواداران هیلاری از اشتیاق بیشتری برخوردار بوده و در بهره‌گیری از رسانه‌های اجتماعی عملکرد بهتری از خود نشان داده باشند؟ پرفسور هاروارد بر این باور است که چنین توجیهی چندان محتمل نیست. به گفته او، بخش اعظم توییت‌ها و خودکارسازی‌های گسترده در ساعات نیمه‌شب انجام شده و گذشته از اشتراکاتشان در اطلاعات و هشتگ‌های استفاده‌شده، رفتاری غیرانسانی از خود نشان می‌دهند.

پرفسور هاوارد همچنین اضافه کرده قانون ٥٠ توییت در روز در نتیجه تحلیل پست‌های توییتری در خلال انتخابات پیشین ونزوئلا و همه‌پرسی خروج بریتانیا از اتحادیه اروپا به دست آمده است؛ چنان‌ که در هر دو مورد، تیم تحقیقاتی او حساب‌هایی را که به عنوان روبات شناسایی شده بودند، از نو آزمودند و رفتارها و مشخصات غیرانسانی آنان را تأیید کردند. به گفته پرفسور هاوارد، داده‌ها نشان مي‌دهد کاربران حقیقی توییتر هیچ‌گاه بیشتر از ٥٠ پست در روز منتشر نمی‌کنند و همین واقعیت معیار خوب و کارایی برای تحقیقات آتی است.

اما گذشته از شمار بالای آنان، پرفسور هاوارد معتقد است توییت‌هایی که در حمایت از ترامپ منتشر شده‌اند، چه حاصل کار روبات‌ها باشند و چه نباشند، مؤثرتر از توییت‌های حامی رقیب او عمل کرده‌اند؛ چراکه اغلب با افزودن هشتگ‌ها و لینک‌های متعدد به آدرس‌های اینترنتی مرتبط، نه‌تنها از هر ١٤٠ کاراکتر مجاز استفاده کرده‌اند، بلکه کمک کرده‌اند هشتگ‌های مربوطه عمر بیشتری داشته باشند و پیام ترامپ با قدرت بیشتری منتشر شود.

در این میان و در شرایطی که هنوز مشخص نیست پیام‌های منتشره از سوی روبات‌ها چه تأثیری بر رفتار رأی‌دهندگان دارد، پرفسور هاوارد بر این باور است که پیام‌های منفی به احتمال فراوان مؤثرتر از پیام‌های مثبت عمل می‌کنند. او می‌گوید در دو دوره پیشین انتخابات ریاست‌جمهوری، روبات‌ها به کار گرفته می‌شدند تا سیاستمداران را محبوب‌تر جلوه دهند. این در حالی است که به گفته هاوارد، امروزه عملکرد روبات‌ها معطوف به برقراری ارتباط با پایگاه هواداران، تغذیه مستمر اطلاعاتی آنان و ایجاد هشتگ‌هایی مشخص برای بالانگه‌داشتن سطح علاقه و توجه آنان است.