جنگ موصل؛ بیم‌ها و امیدها

بهرام قاسمی سخنگوی وزارت خارجه در ایران نوشت: آغازحمله به موصل برای آزادسازی این شهر از اشغال داعش، باردیگر توجه افکار عمومی جهان را به تحولات عراق جلب کرده است. عراق به عنوان کشور همسایه‌ای که مناسبات تاریخی، دینی و فرهنگی پیچیده و گسترده‌ای با ایران دارد، از اهمیت ویژه‌ای نزد جمهوری اسلامی ایران برخوردار است و به همین دلیل دولت ایران همواره نگرانی ویژه‌ای نسبت به احتمال تجزیه عراق و آسیب دیدن حاکمیت ملی یکپارچه این کشور داشته است.

این نگرانی‌ها از زمانی که با حمایت برخی کشورها و محافل منطقه‌ای بخش‌هایی از عراق به تصرف گروهک تروریستی داعش با عنوان مجعول دولت اسلامی در آمد، تشدید شد و طبیعتاً سبب شد ایران با تمام توان حمایت‌های معنوی و مادی خود را برای مبارزه با تروریسم و جلوگیری از افزایش فجایع انسانی ناشی از آن در اختیار عراق قرار دهد؛ رویه‌ای که می‌تواند بدرستی دلیل متقن دیگری بر اثبات موضع اصولی ایران در مبارزه با تروریسم و افراط‌ گرایی باشد و همواره در اعلام آمادگی ایران برای کمک به کشورهای منطقه برای مقابه با گروه‌های تروریستی از جمله داعش نمود یافته است.

در امتداد همین رویکرد، ایران از تصمیم و اراده دولت مرکزی عراق بر آغاز جنگ موصل و تجمیع کردن نیروهای مردمی و امکانات بین‌المللی برای پایان دادن به حضور داعش در خاک عراق پشتیبانی می‌کند و این حمایت تا انتهای روند اخراج تروریست‌ها از عراق تغییری نخواهد کرد. البته این رویکرد ایران نسبت به تحولات عراق، با وجود امیدواری‌هایی که وجود دارد، خالی از برخی نگرانی‌ها نیست.

ریشه دغدغه اساسی ما کشورهایی هستند که در اجلاس‌های جهانی و منطقه‌ای با شعارحل و فصل بحران‌های سوریه و عراق شرکت می‌کنند، اما درعمل، صداقت به خرج نمی‌دهند و سیاستی خلاف شعارهایشان در پیش می‌گیرند. آنها از یک سو از آتش بس، صلح و کمک‌های انسان دوستانه سخن می‌گویند و از سوی دیگر به حضور عناصر تروریست کمک می‌کنند. زیرا آنان را ابزار پیشبرد اهداف خود می‌دانند. براین اساس و به گواه تجربه، هرگاه تروریست‌های عراق یا سوریه تحت فشار قرار گرفته‌اند، این کشورها از ضرورت صلح و دوستی و آتش بس دم زده‌اند. با چنین پیشینه‌ای، دور از ذهن نیست که برخلاف شعار همکاری با دولت عراق برای سرکوب و عقب راندن تروریست‌ها، حامیان تروریست‌ها مفرهایی برای گریز آنان ایجاد کنند. کمااینکه دالان‌هایی که برای حرکت تروریست‌ها بین عراق و سوریه ایجاد شده، احتمال فرار آنها به سمت مواضع‌شان در سوریه، تجدید قوا و بازگشت‌شان به عراق را تقویت کرده است.

نگرانی از عملکرد غیر صادقانه و ناتمام ماندن مبارزه با داعش در عراق، نگرانی ای نیست که تنها متوجه کشورهای فرامنطقه‌ای باشد. متأسفانه در درون منطقه نیز هستند کشورهایی که یکپارچگی عراق را بر نمی‌تابند، دولت فعلی حاکم بر عراق را نمی‌پسندند و علاقه مندند که عراق به گذشته‌های دور خود یا چیزی شبیه به آن بازگردد.

ایران علی رغم آنکه در عملکرد صادقانه این کشورها تردید دارد به تصمیم و اراده دولت عراق در موضوع جنگ موصل احترام می‌گذارد و امیدوار است که آنها از اشتباهات استراتژیک گذشته خود همانند آنچه در مبارزه با طالبان در افغانستان و در مقابله با صدام در عراق اتفاق افتاد، عبرت بگیرند و با اتخاذ تصمیم مجدانه برای ایجاد ثبات و امنیت و اجتناب از بازی با مهره گروه‌های تروریست و افراط‌‌‌ گرا از پیچیده‌تر کردن وضعیت منطقه بپرهیزند. امیدواری ایران آن است که ملت عراق و دیگر ملت های بحران زده منطقه بتوانند به زندگی عادی خود بازگردند. جمهوری اسلامی ایران در تحقق این امیدواری حمایت خود از دولت‌های قانونی این کشورها را دریغ نکرده و نخواهد کرد. به امید عراق و سوریه‌ای یکپارچه که مردم آن با هر ملیت و از هر مذهبی بتوانند در وطن‌شان با آسایش و رفاه زندگی کنند.