جایگزین موردنظر عربستان برای داعش در عراق

خبرگزاری تسنیم: بعد از آغاز درگیری‌ها بر ضد آخرین کانون نظامی تروریست‌های داعش در عراق ، بلافاصله ارتش نقشبندیه به رهبری عزت الدوری از سران سابق بعث به ویترین رسانه‌ها بازگشته است. این رویکرد نشان می‌دهد که برخی تلاش‌های منطقه‌ای و به ‌ویژه سعودی برای جایگزین کردن این گروه به جای گروه تروریستی است که به نظر می‌رسد برگه‌ های خود را در عراق از دست داده است.

درست مانند درگیری‌های انجام شده در الرمادی و فلوجه بار دیگر صحبت از انقلاب داخلی در موصل مطرح شده است. در فوریه سال گذشته رسانه‌های محلی اخباری را از انقلاب عشایری بر ضد داعش در شهر الرمادی مرکز استان الانبار منتشر کردند. انتشار این اخبار دقیقا هم‌زمان با آغاز عملیات نظامی بزرگ دولت عراق برای بازپس‌گیری این شهر از دست گروه تروریستی داعش صورت گرفت. به این ترتیب اخبار مربوط به انقلاب عشایری چند روز بر سر زبان‌ها بود، این در حالی بود که در آن زمان همه متوجه شدند که تنها ۵ درصد از ساکنان الرمادی در هنگام آغاز عملیات آزادسازی این شهر در داخل آن حضور دارند.

در می گذشته نیز بار دیگر رسانه‌های داخلی به صورت مبسوط به انقلاب ساکنان شهر فلوجه بر ضد داعش پرداختند. این اخبار نیز هم‌زمان با آغاز عملیات نیروهای عراقی جهت آزادسازی این شهر منتشر می‌شد، در حالی ‌که به شهادت بسیاری از ساکنان محلی این شهر اصلا چنین اتفاقی رخ نداده است.

درست مانند موارد فوق، با آغاز عملیات آزادسازی موصل در بامداد دوشنبه گذشته، بیانیه‌ای منتسب به گروهی مسلح منتشر شده است که خود را «ارتش نقشبندیه» معرفی می‌کند که بطور معمول با عزت الدوری، معاون ارشد صدام حسین، دیکتاتور عراق ارتباط پیدا می‌کند. بر اساس آنچه در این بیانیه مطرح شده است، ارتش نقشبندیه تصمیم به قیام علیه داعش در موصل گرفته و با اشاره به جریان الحشد الشعبی نسبت به تحرکات گروه‌های شبه نظامی فرقه‌ای مورد حمایت ایران هشدار داد. این بیانیه مدعی است، از زمان آغاز عملیات آزادسازی موصل، ارتش نقشبندیه ده‌ها عملیات نظامی علیه مواضع داعش در موصل انجام داده و طی آنها شماری از عناصر داعش را از پای درآورده است.

سابقه تروریست های نقشبندیه به عنوان جایگزین سعودی داعش

این در حالی است که پیگیری روزنامه الاخبار و مصاحبه آن با ساکنان محلی، وقوع چنین عملیات‌هایی را نفی می‌کند، در این خصوص «ابراهیم الصمیدعی»، تحلیلگر عراقی مسائل سیاسی تاکید می‌کند که داعش پس از تصرف موصل در تابستان ۲۰۱۴ میلادی تمام گروه‌های مسلح رقیب از جمله ارتش نقشبندیه را از صحنه محو کرده است. آنچه ارتش قشبندیه گفته می‌شود، گروه مسلح تروریستی است که به ارتباطش با حزب منحل بعث معروف است و پس از سال ۲۰۰۳ میلادی حضور و فعالیت‌‌هایی از آن در شهرهای رمادی، فلوجه و موصل و عملیات نظامی علیه اشغالگران آمریکایی مشاهده شده است.

آخرین حضور علنی و آشکار نمایندگان این گروه در خیمه‌های تحصن الانبار در سال ۲۰۱۳ و در اعتراض به سیاست‌های «نوری المالکی»، نخست وزیر وقت عراق مشاهده شده است. تا ژوئن ۲۰۱۴ و سقوط موصل نام و نشانی از ارتش نقشبندیه نبود تا اینکه در این برهه زمانی برخی رسانه‌ها که به وابستگی به حزب منحل بعث معروف هستند، از مشارکت این گروه در سقوط موصل در کنار داعش سخن گفتند، موضوعی که موجب شد، داعش رهبران نقشبندیه را فراخوانده و خواهان بیعت آنها شود که با فرار شماری از عناصر این گروه به منطقه «الحویجه» در نزدیکی موصل در جنوب کرکوک همراه شد.

چند هفته بعد، منابع محلی افشا کردند، داعش پس از مشاهده برافراشته شدن پرچم نقشبندیه روی شماری از بناهای حویجه اعدام‌های علنی را علیه رهبران و فرماندهان و اعضای این گروه به اجرا ‌گذاشت. هشام الهاشمی، کارشناس مسائل امنیتی عراقی در این رابطه می‌گوید: اعضای گروه نقشبندیه را افرادی تشکیل می‌دهند که دارای پشتوانه‌های اعتقادی و دینی هستند. پس از سقوط موصل داعش عناصر افراطی این گروه را جذب خود کرد و میانه‌روهای آن را اعدام نمود، لذا چنین گروهی موجودیت خارجی ندارد، علاوه بر اینکه از آن تاریخ تاکنون هیچ خبری درباره این گروه به گوش نرسیده است.

آیا توطئه نقشبندیه در موصل موفق می شود؟

محافل آگاه بین ظهور مجدد این گروه در موصل با فرصت‌های سیاسی ایجاد شده در این شهر ارتباط مستقیم قائل هستند. به گفته آنها طرف‌های متعددی تلاش دارند، پس از آزادسازی موصل جای پایی برای خود در این شهر دست و پا کنند و این می‌تواند، یکی از دلایلی باشد که نام گروه نقشبندیه را مطرح کرده است.

الهاشمی معتقد است که موضوع قیام علیه داعش در الرمادی و فلوجه، در واقع تشویق و ترغیب و تحریک ساکنان این شهرها به قیام علیه داعش و بالا بردن روحیه و معنویات ارتش عراق از سوی طرف‌های خارج از این شهرها بود، اما در موصل این تحریکات و تشویقات از داخل شهر صورت می‌گیرد تا نشان دهنده مطالبات و طمع‌ورزی‌های سیاسی گروه‌های خیالی و موهوم در موصل باشد.

در همین رابطه یکی از نشریات عرب زبان مصاحبه‌ ای را با عزت الدوری در قالب سوال و جواب منتشر کرده است که سوالاتی را درباره بازگشت الدوری به عرصه سیاسی و امنیتی عراق پس از دوره غیبتی که آن را در عربستان سپری کرد، مطرح می‌کند و سعی دارد برای حضور سیاسی وی در عرصه عراق زمینه سازی کند.

هرچند القاعده و گروه‌های تکفیری، صوفی‌ها را گروهی مرتد می‌دانند، روابط دو گروه در عراق دوستانه بوده است. در حالی که برخی بر این باورند ‌که ارتش نقشبندی به وسیله یکی از افسران ارتش بعث به نام عبدالرحمان نقشبندی و در استان دیالی عراق در سال ۲۰۰۳ تشکیل شده است، عده‌ای دیگر تشکیل آن را به سال ۲۰۰۶ و پس از اعدام صدام حسین مرتبط می‌دانند. در سال ۲۰۰۹ و در آستانه خروج ارتش آمریکا از عراق، آمریکایی‌ها به این جمع‌بندی رسیده بودند که ارتش نقشبندی عملا به شاخه نظامی حزب منحله بعث تبدیل شده و شانس زیادی برای جذب افسران سابق ارتش صدام دارد.

عزت ابراهیم الدوری، معاون اول سابق صدام حسین و نایب رئیس شورای موسوم به رهبری انقلاب عراق تا سال ۲۰۰۳ که خود از اعضای فرقه نقشبندیه است، از معدود مقامات برجسته رژیم بعث بوده که هنوز دستگیر نشده است. وی از سال ۲۰۰۶ و پس از اعدام صدام، رهبر حزب بعث به شمار می‌رود.