يك گام پس - دو گام پیش ِ روحانی

روزنامه اعتماد در گزارشی نوشت: سه وزير از دولت اعتدال رفتند تا كابينه روحاني از اين پس ميزبان سه سرپرست باشد. هرچند شايعه جدايي وزراي فرهنگ و ارشاد اسلامي، ورزش و جوانان و آموزش و پرورش طي يك ماه گذشته نقل و نُقل محافل سياسي و رسانه‌اي بود و مي‌شد حدس زد خداحافظي جنتي، گودرزي و فاني دير و زود دارد و سوخت و سوز ندارد اما كمتر كسي حدس مي‌زد كه سه وزير با هم رفتني شوند.

در بين سه وزير تكليف جنتي با حرف و حديث‌هايي كه درباره ماجراي كنسرت‌ها و... قم تقريبا مشخص شده بود؛ تصميمي كه از لابلاي اظهارنظرها و سخنان چهره‌هاي سياسي و غير سياسي جناح راست پيام و معنا داشت. حسن روحاني و علي جنتي هم خوب پيام طرف مقابل‌شان را دريافت كرده بودند. همين بود كه حسن روحاني پس از رايزني دو ساعته روز شنبه، ختم كلام را دريافت كرد و آن را به علي جنتي اعلام كرد تا حوزه مديريتي فرهنگ همچون دولت كارگزاران از دست دولت خارج شود.

اما اين همه ماجرا نبود. روحاني با نگاهي به آينده تصميم گرفت كابينه‌اش را به جاي آنكه پس از انتخابات ٩٦ ترميم كند از همين حالا اين مهم را كليد بزند. تغيير دو وزير دو وزارتخانه ورزش و جوانان و آموزش و پرورش همان نقطه‌اي بود كه چپ و راست و ميانه متفق القول خواستارش بودند. اين يعني آنكه روحاني اگر براي تغيير وزير ارشاد يك گام عقب آمده باشد در تغيير دو وزير ديگر دو گام به پيش آمده. حسن روحاني گويا حوزه فرهنگ را در يك قرارداد واگذار كرد تا از ضريب فشارهاي سياسي كانون‌هاي قدرت مخالف خود بكاهد.

بي‌ترديد رييس دولت اعتدال نمي‌خواهد هفت ماه مانده به انتخابات و يك پيچ تاريخي مهم ايران به بهانه‌هاي مختلف مجبور به خداحافظي زود هنگام از بازي سياسي شود. همين است كه شايد روحاني براي مدتي تغيير تاكتيك دهد و راهنماي گردش به راست خود را روشن كند. اين بدان معناست كه روحاني آينده را نمي‌خواهد به تاراج فشارهاي سياسي دلواپسين بسپارد. شايد بسياري از حاميان دولت، تصميم روحاني در قبال علي جنتي را عقب‌نشيني تفسير كنند اما نبايد از خاطر برد كه حسن روحاني، سياستمدار كهنه‌كاري است كه خوب مي‌داند چگونه از بحران‌ها عبور كند، چه آنكه او اشبه الناس به اكبر هاشمي‌رفسنجاني است. دست فرمان روحاني در سياست داخلي شباهت زيادي به رفتار او در سياست خارجي دارد. او اهل حوصله و مذاكره است. يك امتياز مي‌دهد تا دو امتياز بگيرد. او به قواعد بازي سياسي در ايران آشناست.

اين را مي‌شود در سير تكويني زندگي و كارنامه سياسي روحاني ديد. روحاني بي‌ترديد بهتر از هر كسي مي‌داند كه نقاط ضعف دولتش كجاست و اگر به صراحت و در قاب تلويزيون محاسبه نفس سياسي نكرده به آن معنا نيست كه آگاه از ضعف و قوت‌هاي دولت نباشد. تدبير روحاني نهفته در صبر اوست. به اين راحتي‌ها نمي‌خواهد در دام پهن مخالفان و دلواپسان گرفتارآيد. او با بضاعت در اختيار و ادراكي دقيق از موقعيتش در جغرافياي سياسي ايران و مطالبات رنگين‌كماني‌اي كه از بالا و پايين به سمتش روانه است سياستمداري معتقد به عمل گرايي و مصلحت‌گرايي است.

او اگر با همين دو مولفه آرايش سياسي ايران را از چپ و راست به برجاميان و نابرجاميان تغيير داد و اصولگرايي را به انشعاب جديدتري كشانيد حالا در فكر برجام داخلي است. اما پرسش اصلي اين است آيا روحاني كه توانست با قدرت‌هاي جهاني در ماجراي پرونده هسته‌اي سر يك ميز بنشيند و به نتيجه برسد با واگذاري وزارت فرهنگ و بستن قراردادهاي نفتي با شركت‌هاي داخلي مي‌تواند امتيازاتي را كه مي‌خواهد بگيرد؟