شام تلخ آخر آمریکایی

ميثم سليماني در روزنامه اعتماد نوشت: شمارش معكوس براي انتخابات امريكا آغاز شده است. تنها هجده روز به انتخابات رياست‌جمهوري باقي مانده و نامزدهاي رياست‌جمهوري آخرين شانس‌هاي خود را براي جذب راي‌دهندگان امتحان مي‌كنند.

پس از مناظره سخت و پرحاشيه سوم دونالد ترامپ نامزد جمهوريخواهان و هيلاري كلينتون نامزد دموكرات‌ها كه چهارشنبه شب به وقت امريكا و بامداد پنجشنبه به وقت ايران برگزار شد پاياني بود بر رويارويي‌هاي مستقيم و جدي دو نامزد تا بتوانند راي‌دهندگان امريكايي را به سوي خود جذب كنند.

اما يك فرصت ديگر براي نامزدها باقي مانده بود و آن شام خيريه اسميت بود كه به‌طور معمول هر چهار سال يك‌بار نامزدهاي رياست‌جمهوري امريكا كه معمولا مرد بودند با كت و شلواري مشكي با پيراهن و پاپيوني سفيد در اين مراسم حضور پيدا مي‌كردند. اما اين‌بار تفاوتي كه وجود داشت نامزد دموكرات‌ها يك زن بود كه سنت آن شب را شكست و به عنوان نخستين نامزد زن انتخابات رياست‌جمهوري امريكا با لباسي سرخابي رنگ در اين مراسم حضور پيدا كرد. مراسم شام خيريه‌اي كه معمولا نامزد‌هاي رياست‌جمهوري امريكا به صورت طنز سخنراني خود را ايراد مي‌كنند و معمولا از اين فرصت براي طعنه‌هاي سياسي به رقيب خود استفاده مي‌كنند تا مخاطبان را هرچه بيشتر به سوي خود جذب كنند.

هيلاري كلينتون و دونالد ترامپ در اين مراسم در حالي حضور پيدا كرده بودند كه ما بين آنها كاردينال تيموتي مايكل دولان، كشيش كليساي نيويورك نشسته بود تا مرزي باشد ما بين دو نامزد دموكرات و جمهوريخواه كه يك شب پيش از آن در مناظره سوم حسابي از خجالت يكديگر درآمده بودند و شرايط به گونه‌اي ميان دو طرف پيش رفت كه حتي پس از مناظره نيز با يكديگر دست ندادند تا نشان دهند اختلاف عميقي ميان دو نامزد وجود دارد. تصاوير مراسم خيريه پنجشنبه شب نيز نشان مي‌دهد كه هيلاري كلينتون هرچند سعي مي‌كرد تا اصول حضور در اين مناظره را رعايت كند اما تمام تلاش خود را كرد تا از رويارويي مستقيم با ترامپ خودداري كند.

هيلاري حتي به سمت ملانيا ترامپ رفت و با صميميت هرچه تمام‌تر اورا بغل كرد و با او احوالپرسي كرد ولي تمام تلاش خود را كرد تا چندان با دونالد ترامپ روبه‌رو نشود اما پس از سخنراني هيلاري، ترامپ سعي كرد تا با او خوش و بش كند ولي هيلاري تنها به يك دست دادن كفايت كرد و چندان با او هم‌كلام نشد. اتفاق ديگري كه در اين مراسم سخنراني به‌طور كامل مشهود بود، هيلاري سعي كرد به مانند مناظره سوم به جز زمان سخنراني ترامپ به او نگاه نكند و ارتباط چشمي هم با يكديگر نداشته باشند. موضوعي كه شايد در تاريخ امريكا كم سابقه و حتي بي‌سابقه باشد.

دونالد ترامپ در اين مهماني ابتدا پشت تريبون رفت و اين‌بار به طنز مخاطب اصلي خود را هيلاري كلينتون قرار داد و افشاي ايميل‌هاي محرمانه هيلاري را به سخره گرفت. او حتي دعوت شدن هيلاري در اين مهماني را نيز به تمسخر گرفت و گفت: حدس مي‌زنم كه شما هيلاري را امشب از طريق ايميل دعوت نكرديد. وي افزود هيلاري معتقد است كه اين بسيار مهم است كه مردم را فريب دهيم با يك سياست عمومي و يك سياست كاملا متفاوت خصوصي؛ موضوعي كه چندان از سوي حاضران خوش نيامد، او حتي در ادامه سخنان خود گفت او در عموم تظاهر مي‌كند كه از كاتوليك‌ها متنفر است. او حتي پا را از اين فراتر گذاشت و گفت آنگونه كه اسناد ويكي ليكس منتشر كرده است هيلاري قرار‌هاي خصوصي با دو ديپلمات داشته است موضوعي كه چندان خوشايند نبود و شايد تنها نقطه‌اي كه او مورد تشويق قرار گرفت لحظه‌اي بود كه از همسر خود ملانيا تعريف كرد و مورد تشويق حاضران قرار گرفت.

با اين حال به نظر مي‌رسد اين نوع از سخنان دونالد ترامپ در ميان حاضران كاملا غير معمول بود. به‌طور مثال رييس سابق شوراي شهر نيويورك به سي‌ان‌ان گفت: من حدود هشت بار در اين مراسم حضور داشتم اما هرگز چنين سخناني را نشنيدم. زيرا اگرچه در شام خيريه اسميت هر نوع كلماتي استفاده مي‌شود اما ديگر اين نوع كلمات و گفتمان از سوي ترامپ در سخنراني‌هاي گذشته وجود نداشت. در اين مراسم كه حدود ١٥٠٠نفر شركت داشتند، ترامپ حتي در سخنان خود از اين موضوع عليه هيلاري استفاده كرد و گفت: اين يك شام كوچك با دوستانم است اما اين شايد بزرگ‌ترين جمعيتي است كه هيلاري بين آنها حضور دارد.

اما در اين مراسم كلينتون هم حسابي از خجالت دونالد ترامپ درآمد. هيلاري كه در سخنان خود بر اين موضوع تاكيد كرد در سابقه سياسي خود چندان طنزپرداز نيست و به سخنان طنز گفتن معروف نبوده است اما سعي كرد در سخنراني خود دونالد ترامپ را مورد تمسخر قرار دهد. به‌طور مثال او گزارش پزشكي ترامپ مبني بر سالم بودن اورا به تمسخر گرفت و گفت: دونالد واقعا به مانند يك اسب سالم است كه ولاديمير پوتين مي‌تواند از آن سواري بگيرد.

با اين حال شام پنجشنبه شب همواره به صورت سنتي با حضور دو نامزد رياست‌جمهوري امريكا برگزار مي‌شود و معمولا پر از جوك و صحبت‌هاي خنده‌دار با ادبانه است اما شام پنجشنبه شب نشان داد تا حد زيادي ترامپ و هيلاري يكديگر را بيش از يك رقيب مي‌بينند و در مقامي بالاتر از يكديگر متنفر هستند. موضوعي كه در تاريخ انتخابات رياست‌جمهوري امريكا كمتر ديده مي‌شد.

گفتني است شام بنياد آلفرد اسميت پنجشنبه سوم هر ماه اكتبر برگزار مي‌شود و در طول رقابت‌هاي انتخاباتي امريكا نشانگر آخرين باري است كه دو نامزد مي‌توانند در كنار يكديگر نظرات خود را به اشتراك بگذارد. مجموع حاضران در اين مهماني معمولا افرادي هستند كه بيش از سه هزار دلار به اين موسسه خيريه كاتوليك كمك مي‌كنند و بليت حضور در اين مراسم را خريداري مي‌كنند.

مناظره سخت

نامزدهاي دو حزب بزرگ امريكا در حالي پا به مراسم شام موسسه اسميت گذاشتند كه شب قبل از آن در دانشگاه نوادا براي سومين بار روبه‌روي هم قرار گرفتند تا بتوانند شانس خود را براي پيروزي در انتخابات هشتم نوامبر افزايش دهند. اين مناظره با محور بدهي و حقوق، مهاجرت، اقتصاد، قضات ديوان عالي كشور، سياست خارجي و آمادگي براي رياست‌جمهوري برگزار شد. بخش اول اين مناظره معطوف به انتخاب قضات ديوان عالي امريكا بود كه مي‌توان يكي از موضوعات جنجالي به شمار‌ آيد چرا كه رييس‌جمهور بعدي امريكا بايد دو قاضي ديوان عالي امريكا را انتخاب كند و اين در حالي است كه طبق قانون اساسي باراك اوباما اين كار را انجام داده اما سنا از تاييد اين قضات سر باز زده و تصميم در اين خصوص را به رييس‌جمهور آينده امريكا موكول كرده است.

دونالد ترامپ در اين خصوص گفت كه افرادي بر مسند اين كار مي‌گذارد كه مخالف سقط جنين و همچنين حامي متمم دوم قانون اساسي يعني اجازه حمل اسلحه باشد و ليستي از اين افراد را براي معرفي به ديوان عالي آماده كرده است. اما هيلاري در اين مناظره گفت طبق قانون سنا بايد قضاتي را كه رييس‌جمهور اوباما تعيين كرده آنها را تاييد كند كه اين موضوع نشان مي‌دهد هيلاري همنظر با اوباما است. هيلاري تاكيد كرد بحث سقط جنين از جمله موضوعاتي نيست كه دولت بخواهد در آن دخالت كند و بايد اين موضوع در اختيار افراد قرار داشته باشد.

موضوعي كه ترامپ از آن به خوبي استفاده كرد و گفت هيلاري معتقد است كه اگر بچه‌اي ٩ماهه در شكم مادر باشد، مادر مي‌تواند آن را از بين ببرد، موضوعي كه به‌شدت هيلاري از آن برافروخته شد و گفت حرف من براي اين موضوع در شرايط خاص است. در اين بخش از مناظره بحث ديگر مربوط به كنترل اسلحه بود كه هيلاري دونالد ترامپ را متهم كرد كه ميليون‌ها دلار از لابي استفاده از اسلحه در امريكا (NRA) دريافت كرده تا از اين موضوع به نفع آنها حمايت كند كه در پاسخ دونالد ترامپ گفت: من به اين حمايت افتخار مي‌كنم و متمم دوم قانون اساسي يك اصل در قانون ما است كه هيلاري آن را رد مي‌كند. موضوعي كه هيلاري به آن پاسخ داد كه اصل حرف من در خصوص محدود كردن استفاده از اسلحه است كه هر فردي يا هر بچه‌اي نتواند اسلحه به دست گيرد.

اما موضوع ديگري كه در اين مناظره مطرح شد بحث مهاجران بود. هرچند كه در مواضع دو طرف تفاوتي وجود نداشت اما از جمله مباحث مورد مناقشه ميان دو طرف بود. دونالد ترامپ گفت كه هيلاري قصد دارد ٥٥٠ درصد حجم مهاجران و پناهجويان در امريكا را افزايش دهد و حضور مهاجران در امريكا را قانوني كند. ترامپ تاكيد كرد كه من با مرزبان‌ها صحبت كردم و طرح من را براي ايجاد يك ديوار در مرز مكزيك تاييد كردند كه از اين طريق بتوان جلوي باندهاي قاچاق مواد مخدر نيز در مرز گرفته شود. اما هيلاري در پاسخ گفت: من وقتي كه ترامپ سخن مي‌گفت ياد دختري در فلوريدا افتادم كه اگر قانون مهاجرت تمديد نشود بايد پدر و مادر نوجواني كه در امريكا به دنيا آمده از كشور اخراج شوند، من فكر خانواده‌هاي مهاجري هستم كه به كشور آمدند، كشور ما با مهاجران تشكيل شده است و هركسي بخواهد وارد امريكا شود سوابق آن به‌طور كامل بررسي خواهد شد. از سوي ديگر بحث بر سر مشاغل و اقتصاد كشور در اين مناظره به‌شدت تكراري بود و صحبت‌هايي مانند مناظره اول در خصوص برنامه اقتصادي يكديگر مطرح شد و هيچ تفاوتي با گذشته وجود نداشت.

سوال بي‌پاسخ

اما سوال مهم و اساسي كه شايد كل مناظره را تحت تاثير قرار داد بحث پذيرش انتخابات از سوي ترامپ بود. ترامپ گفت كه واكنش وي به انتخابات و پذيرفتن نتيجه، به آرايي بستگي دارد كه از صندوق‌ها بيرون مي‌آيد. كانديداي جنجالي جمهوريخواهان تصريح كرد: سيستم فاسد است و اگر فاسد نبود، كلينتون نمي‌توانست نامزد انتخابات شود. ترامپ همچنين گفت: از الان نمي‌توانم درباره صحت انتخابات صحبت كنم و به مجري گفت به اين سوال پاسخ نمي‌دهم تا تو خماري بماني. كلينتون در مقابل، اظهار كرد: هر بار ترامپ مي‌بيند اوضاع به نفع او نيست، درباره تقلب حرف مي‌زند. ترامپ بارها در مورد همه سازمان‌ها و نهادهايي كه نظرشان مطابق ميل وي نيست، چنين ادعاهايي را مطرح كرده است. سال‌ها انتخابات برگزار شده و انتظار مي‌رود كه نامزدها نتيجه انتخابات را بپذيرند. موضوعي كه مي‌توان گفت به‌شدت بر روند انتخاباتي ترامپ مي‌تواند تاثيرگذار باشد.

ايران، روسيه، حلب و موصل

از جمله مباحثي كه در اين مناظره مطرح شد بحث‌هاي ايران و روسيه بود كه در مناظره‌هاي قبلي نيز مطرح شد. هيلاري كلينتون روسيه و شخص ولاديمير پوتين را به‌طور مستقيم متهم كرد كه قصد دارد در روند انتخابات تاثير بگذارند كه در پاسخ ترامپ به هيلاري گفت كه تو از اين موضوع مطمئن نيستي و نمي‌تواني با پوتين وارد مذاكره شوي چون بارها و بارها سر شمارا كلاه گذاشته است. من مي‌توانم با روسيه وارد مذاكره شوم و روابط خوبي را ايجاد كنم. اما در بحث موصل پاي ايران نيز به ميان كشيده شد. ترامپ به صورت مستقيم گفت: هيلاري كلينتون باعث ايجاد داعش شد و ما موصل را داشتيم. اما حالا در زمان آزادسازي موصل ايران بايد يك نامه تشكر ديگر پس از توافق هسته‌اي به امريكا ارسال كند و از اينكه موصل را دو دستي در اختيار آنها قرار مي‌دهيم تشكر كند.

ترامپ بار ديگر خانم كلينتون را متهم كرد كه بر اثر سياست‌‎هاي غلط او يك ميليارد و هفتصد ميليون دلار به ايران پرداخت شده است. در خصوص سوريه نيز هيلاري كلينتون يك‌بار ديگر از طرح منطقه پرواز ممنوع بر فراز سوريه حمايت كرد و آن را راه‌حلي براي پايان بحران سوريه دانست. اين در حالي بود كه دونالد ترامپ عنوان كرد بشار اسد از شما قاطع‌تر عمل كرد و اكنون ايران، روسيه و بشار اسد پيروز صحنه سوريه هستند و عملا حلب را در اختيار گرفته‌اند.

گفتني است در مناظره سوم هرچند هيلاري كلينتون مجدد به مانند دو مناظره قبلي پيروز شد اما ترامپ در اين مناظره اگر در خصوص بحث پذيرش انتخابات و پاسخ روشن و مناسبي در اين خصوص مي‌داد، مي‌توانست شانس خود را حتي براي پيروزي در مناظره سوم افزايش دهد اما هرچند كه ترامپ نسبت به دو مناظره قبل آماده‌تر به نظر مي‌رسيد اما اشتباهات وي كه ناشي از بي‌تجربگي سياسي بود مي‌تواند باعث پايان كار او در انتخابات هشتم نوامبر شود.