تور نفتی مادورو در منطقه

روزنامه دنیای اقتصاد: دومین سفر دوره‌ای میراث‌دار چاوز به ایران و منطقه خاورمیانه در شرایطی صورت می‌گیرد که وضعیت وخیم اقتصادی ونزوئلا به دلیل کاهش قیمت نفت باعث شده این کشور در مرز ورشکستگی سیاسی و اقتصادی قرار بگیرد. نیکلاس مادورو، رئیس‌جمهوری ونزوئلا دیروز از آذربایجان وارد تهران شد و با حسن روحانی رئیس جمهوری دیدار و گفت‌و‌گو کرد.

او در شرایطی امروز با مقامات ایرانی به گفت‌وگو خواهد نشست که نیاز به همراهی تهران و سپس ریاض در طرح افزایش قیمت نفت و دریافت کمک‌های اقتصادی دارد. بنابراین محور سفر چهار روزه مادورو به ایران، عربستان، قطر و آذربایجان رایزنی درخصوص تحولات بازار انرژی و افزایش قیمت نفت پیش از اجلاس اوپک در ماه نوامبر است. او پیش‌تر در ۲۰ دی ماه ۹۳ به تهران سفر کرده بود. این سفر دوره‌ای رئیس‌جمهوری ونزوئلا تقریبا یک ماه قبل از برگزاری نشست اعضای اوپک در وین صورت می‌گیرد.

رئیس‌جمهوری ایران نیز ماه گذشته پیش از سفر به نیویورک برای شرکت در نشست سالانه مجمع عمومی سازمان ملل به ونزوئلا رفته بود. همچنین روحانی زمانی که برای شرکت در اجلاس سران غیرمتعهدها به ونزوئلا رفته بود، بعد از چهار سال ریاست این جنبش را به مادورو واگذار کرد.روابط دوجانبه ایران و ونزوئلا به ویژه در دو دهه اخیر، روابط نزدیکی بوده است. موضوعاتی چون همکاری‌های نفتی، اقتصادی و به‌خصوص حفظ حوزه نفوذ در آمریکای‌لاتین باعث شده همچنان این مسائل مهم بر فرسنگ‌ها فاصله جغرافیایی میان دو کشور، بچربد و ارزش رفت‌و‌آمدهای سیاسی را داشته باشد. در چارچوب روابط رو به توسعه تهران و کاراکاس طی سال‌های اخیر، ایران از کشوری وارد‌کننده از آمریکای لاتین، به کشوری صادر‌کننده تبدیل شده است.

مادورو در پایان اجلاس سران جنبش غیرمتعهدها که اواخر شهریور در کاراکاس برگزار شد، در کنفرانسی مطبوعاتی با حضور خبرنگاران داخلی و خارجی از سفر قریب‌الوقوع خود به ایران با هدف تقویت همکاری‌ها در زمینه‌های دارویی، پتروشیمی، کشتیرانی و نفت (که هر دو کشور به دنبال ایجاد ثبات در بازار آن هستند) خبر داده بود. او گفته بود: «تصمیم گرفته‌ایم کمیسیون مشترک تهران را برگزار کنیم. به‌زودی برای ادامه پیشبرد سرمایه‌گذاری‌ها در بخش دارو و همچنین تقویت طرح‌های نفتی، کشتیرانی و پتروشیمی که به‌طور مشترک در حال انجام آن هستیم، به تهران سفر خواهم کرد.» درخصوص اهداف سفر نیکولاس مادورو به تهران و سپس ریاض، دوحه و باکو گمانه‌زنی‌های زیادی صورت گرفته که در این میان دو محور اصلی مطرح شده که یکی مربوط به تحولات بازار انرژی یعنی رایزنی درخصوص افزایش قیمت نفت و دیگری دریافت کمک‌های اقتصادی برای بازسازی اقتصادی ونزوئلا است.

انتشار خبر سفر نیکلاس مادورو رئیس‌جمهوری ونزوئلا به کشورهای عضو اوپک در شرایطی است که روند خزنده افزایش قیمت نفت در بازارهای جهانی ادامه دارد. براساس اعلام دویچه بانک،‌ ونزوئلا برای متعادل کردن بودجه خود در سال جاری میلادی به نفت بشکه‌ای ۵/ ۱۱۷ دلار احتیاج دارد. مادورو ژانویه ۲۰۱۴ نیز برای مذاکره درباره کاهش قیمت نفت به سه کشور ایران، عربستان و الجزایر سفر کرد. کاهش قیمت نفت مشکلات زیادی را برای کشورهای تولیدکننده ازجمله ونزوئلا که برای تامین بودجه خود به درآمدهای نفتی وابسته هستند، ایجاد کرده است. در واقع تولید نفت در ونزوئلا همچنان در گرداب کمبود سرمایه‌گذاری و تاخیر در پرداخت‌ها، دست و پا می‌زند. به گزارش «رویترز» و براساس آمارهای شرکت دولتی نفت ونزوئلا، تولید نفت این کشور آمریکای جنوبی که ذخایر نفتی عظیمی را در اختیار دارد، به علت بحران اقتصادی و سال‌ها سرمایه‌گذاری ناکافی و سوءمدیریت، دچار شدیدترین میزان کاهش تولید نفت در ١٤ سال اخیر شده است.

شرکت پترولئوس دو ونزوئلا (پی‌دی‌وی‌اس‌ای) برای برطرف کردن این کاهش تولید که امسال (٢٠١٦) در نتیجه تاخیر در پرداخت‌ها به عرضه‌کنندگان خدمات صنعت نفت، سرمایه‌گذاری ناکافی برای تهیه تجهیزات و برنامه‌ریزی ضعیف برای اکتشاف و بهره‌برداری از میدان‌های گسترده نفتی این کشور تشدید شده است، به‌شدت تلاش می‌کند. براساس آمار رسمی سازمان کشورهای صادر‌کننده نفت (اوپک) که ونزوئلا یکی از ١٤ عضو آن است، تولید روزانه نفت خام این کشور در ١٢ ماه منتهی به ماه ژوئیه ٢٠١٦ با ٩ درصد کاهش به دو میلیون و ٣٦٠ هزار بشکه رسیده است. در چنین فضایی رئیس‌جمهوری ونزوئلا به‌دنبال این موضوع است که قدرت‌های نفتی اوپک چون ایران و عربستان را متقاعد به افزایش قیمت نفت کند.

به‌خصوص که در اجلاس قبلی اوپک در الجزایر طرفین درخصوص طرح فریز نفتی و کاهش سقف تولید به توافق رسیدند و قرار شد که در اجلاس نوامبر اوپک در وین این طرح اجرایی شود، بنابراین اطمینان از همراهی تهران و ریاض با طرح کاهش تولید برای افزایش قیمت یکی از محورهای اصلی سفر مادورو به تهران و سپس ریاض و دوحه خواهد بود. در این میان برخی دیگر از تحلیلگران بر این اعتقادند که کاراکاس به دنبال این هدف است که در بحث فریز نفتی، اعضای قدرتمند اوپک را متقاعد کند که سهم کمتری را برای ونزوئلا در کاهش تولید قائل شوند چون به دلیل وضعیت نامساعد اقتصادی این کشور نیاز دارد که از یکسو نفت بیشتری را تولید کند و از سوی دیگر قیمت نفت نیز افزایش پیدا کند تا در نهایت بتواند کسری بودجه و مشکلات اقتصادی خود را جبران کند.

مادورو همچنین قصد دارد از کمک‌های ایران و عربستان برای تقویت برنامه اقتصادی جمهوری بولیواری ونزوئلا استفاده کند. ایران و ونزوئلا بیش از ۲۵۰ قرارداد همکاری در بخش‌های متفاوت امضا کرده‌اند. شاید دریافت کمک از ایران به‌خصوص با توجه به پیشینه روابط تاریخی دو کشور در مقایسه با عربستان که چندان روابط گرمی با کاراکاس ندارد و در آمریکای‌جنوبی حضور به مراتب کمتری دارد، منطقی‌تر به‌نظر برسد.

به دلیل کاهش درآمدهای نفتی، دولت کاراکاس با کسری بودجه برای معیشت مردم، حقوق کارمندان و پیش‌بردن طرح‌ها و پروژه‌های اقتصادی مواجه شده است و نیاز به دریافت کمک‌های اقتصادی از جمله استقراض خارجی، دریافت وام با سودهای پایین و دیگر کمک‌های اقتصادی و سرمایه‌گذاری دارد تا بتواند وضعیت خود را بهبود دهد. نیکلاس مادورو امید دارد با افزایش قیمت نفت که در چند ماه اخیر سیر صعودی دارد، بتواند اقتصاد آشفته ونزوئلا را سر و سامان دهد و در این رهگذر حمایت‌های اقتصادی دوستانی چون ایران می‌تواند کمک‌کننده به این کشور باشد.