دروغ‌گوها به مرور زمان دروغ‌گوتر می‌شوند

مجله دیجی کالا - اسماعیل دلخموش: اگر یک‌بار دروغ بگویید احتمال دارد که پس از آن دروغ‌های بیشتری بگویید. یک تحقیق جدید نشان می‌دهد بخشی از مغز که هنگام دروغ‌گویی فعال می‌شود با بیشتر شدن دروغ‌ها و عادت کردن‌مان به دروغ‌گویی کمتر و کمتر از خود فعالیت نشان می‌دهد. این اتفاق باعث می‌شود حتی بیشتر از قبل دروغ بگوییم.

شاید در این مورد ضرب‌المثل‌هایی هم داشته باشیم که بیان می‌کنند افراد دروغ‌گو به مرور زمان دروغ‌های بزرگتری می‌گویند یا دست به بی‌اخلاقی‌های بیشتر می‌زنند اما تا به حال هیچ تحقیقی این موضوع را از منظر زیست‌شناسانه بررسی نکرده بود. حال یک تحقیق که در مجله Nature چاپ شده این موضوع را بررسی کرده‌است.

در این تحقیق تیمی از افراد در یک بازی شرکت کرده‌اند که در مواردی با دروغ‌گفتن می‌توانند پول بیشتری به دست آورند. اسکن مغزی افراد شرکت‌کننده در این تحقیق نشان می‌دهد افراد دروغ‌های بیشتری می‌گویند و این موضوع باعث می‌شود مغزشان نسبت به این موضوع نوعی فرایند حساسیت‌زدایی را تجربه کند و در نتیجه در دفعات بعد دروغ‌های بیشتری بگویند.

وقتی فردی را فریب می‌دهیم، بخشی از مغز که مسئول تنظیم احساسات است و آمیگدال نامیده می‌شود، فعال شده و در این موارد اغلب احساس شرم یا گناه می‌کنیم. همین بخش است که هنگام دیدن یک تصویر غم‌انگیز ما را به واکنش وا می‌دارد. ما پیش از این می‌دانستیم وقتی فرد به شکل مداوم در معرض برخی تصاویر غم‌انگیز قرار بگیرد، فعالیت آمیگدال هر بار به مرور کم‌تر می‌شود. حال دانشمندان بررسی کرده‌اند که آیا این موضوع درباره دروغ‌گفتن هم صادق است یا نه؟

برای بررسی این موضوع تیمی از افراد بالغ که یکدیگر را نمی‌شناسند تشکیل شد. شرکت‌کننده‌ها باید به تصویر یک ظرف شیشه‌ای نگاه می‌کردند و به فرد دیگر که در واقع همکار محقق بود می‌گفتند در آن چند سکه‌ است. در پایان، به هر دو نفر پولی پرداخت می‌شد اما در برخی موارد اگر شرکت‌کننده دروغ می‌گفت به او پول بیشتری پرداخت می‌شد.

در حالی که افراد بازی می‌کردند از آن‌ها نوعی اسکن که fMRI نامیده می‌شود گرفته شد. این اسکن نشان می‌داد کدام بخش‌های مغز اکسیژن بیشتر مصرف می‌کنند. این مصرف اکسیژن بیشتر شاخصی برای بررسی میزان فعالیت مغز است. محققان در این بررسی متوجه شدند وقتی افراد شرکت‌کننده به دروغ گفتن ادامه می‌دهند به تدریج واکنش بخش آمیگدال مغزشان کاهش می‌یابد.

گرچه باید به این هم اشاره کرد که این تحقیق مثل بسیاری از تحقیقات دیگر محدودیت‌های خاص خود را دارد. این مطالعه یک بازی بخصوص را مورد بررسی قرار داده و لزوما نمی‌شود نتیجه گرفت در همه موارد چنین اتفاقی خواهد افتاد. در عین حال به دلیل اینکه این اتفاقات در یک آزمایشگاه رخ می‌داد بسیاری از عوامل پیچیده تحت کنترل قرار گرفتند. به هر حال گرچه این تحقیق نمی‌تواند نتایج کاملا تعمیم یافته‌ای را در اختیارمان قرار دهد اما راه جدیدی را پیش روی دانشمندان باز می‌کند و داده‌های ارزشمندی در اختیارمان قرار می‌دهد.