عیار‌سنجی بورسی‌ها درروزهای سبز

ابهام در تداوم رشد قیمت‌ها

در دوران رونق بازار، همواره توجه سرمایه‌گذاران جدید به معاملات جلب می‌شود. از این رو این موضوع که این سرمایه‌گذاران بدانند در چه شرایطی وارد بازار می‌شوند، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. سرمایه‌گذاران جدید باید بدانند انتظار کسب بازدهی از بازار سهام و در صنایع مختلف با توجه به نسبت قیمت بر درآمد کنونی بازار سهام، تنها در بلند‌مدت امکان‌پذیر خواهد بود. با ادامه روند رشد قیمت‌ها در بازار سهام از ابتدای پاییز، نسبت قیمت بر درآمد سهم نیز با افزایش مواجه شد (در پایان معاملات روز چهارشنبه این نسبت به بیش از ۵/ ۷ رسید). کارشناسان ادامه افزایش نسبت قیمت بر درآمد به صرف رشد قیمت‌ها و بدون بهبود سودآوری شرکت‌ها را تهدیدی برای روند آتی قیمت سهام می‌دانند. این کارشناسان می‌گویند: اگر میزان سودآوری شرکت‌ها همگام با رشد قیمت‌ها در بورس تهران، افزایش نیابد، ترمز رشد قیمت‌ها در بورس کشیده خواهد شد. «دنیای اقتصاد» در این گزارش به بررسی نسبت مزبور در برخی صنایع بزرگ و اثرگذار در محاسبه شاخص کل پرداخته است.

استخراج کانه فلزی: در هفته گذشته یکی از گروه‌های اثر گذار بر رشد شاخص کل گروه استخراج کانه‌های فلزی بود. شاخص این گروه از ابتدای سال تا پایان شهریور زیان۳/ ۲ درصدی را به سهامداران خود تحمیل کرد. نسبت قیمت به درآمد سهم این گروه در پایان نیمه اول سال حدود۱/ ۱۱ بود. معاملات مثبت نمادهای زیر مجموعه گروه مزبور با شروع فصل پاییز نه تنها نماگر این گروه را از بند زیان نجات داد، بلکه بازدهی این نماگر از ابتدای سال را به ۸/ ۱۱ درصد رساند. نسبت قیمت بر درآمد این صنعت نیز به ۲/ ۱۱ رسید. این موضوع نشان می‌دهد، رشد قیمت در گروه کانه‌های فلزی همراه با رشد سودآوری در این گروه نبوده است. همچنان نسبت قیمت بر درآمد این صنعت از میانگین بازار فاصله دارد.

در این میان در حالی‌که انتظار افت قیمت جهانی سنگ آهن پس از اوج‌گیری قیمت این کالا در بازار جهانی در ماه‌های نخست سال جاری وجود داشت اما همچنان شاهد پایداری رشدهای پیشین قیمت سنگ آهن و بعضا رشدهای مقطعی قیمت این کالا هستیم. قیمت فولاد شمش خوزستان نیز به‌عنوان مبنای نرخ‌گذاری سنگ آهن در بازار داخل در صورت‌های مالی «فخوز» رشد کرد که علاوه بر تعدیل مثبت فولاد خوزستان رشد سودآوری دیگر دوقلوهای سنگ آهنی («کچاد» و «کگل») را نیز به دنبال داشته است. در شرایطی که نسبت قیمت به درآمد این گروه بالاتر از میانگین بازار است، در صورتی‌که رشد قیمتی نمادهای این گروه مشابه با هفته گذشته پرشتاب ادامه یابد، رشد احتمالی درآمد تنها می‌تواند نسبت قیمت به درآمد این شرکت‌ها را به سطوح کنونی نزدیک کند. این موضوع برای گروه بزرگ و اثر‌گذاری مانند کانه‌های فلزی می‌تواند رشد عمومی نسبت قیمت به درآمد بازار را نیز به دنبال داشته باشد.

خودرو و ساخت قطعات: در گروه خودرو و ساخت قطعات در حالی از ابتدای پاییز تا کنون با رشد قیمت‌ها نسبت به نیمه اول سال مواجه بودیم که نسبت قیمت بر درآمد این صنعت نیز افزایش یافت. بررسی‌ها نشان می‌دهد در صنعت خودرو، تنها نماد«خودرو» با بهبود شرایط سودآوری مواجه بوده است و دیگر شرکت‌ها در پوشش پیش بینی‌های خود به هیچ وجه موفق نبوده‌اند. این موضوع نیز تهدیدی بر سر راه رشد قیمت نمادهای گروه خودرویی مطابق آنچه در روزهای اخیر در بورس تهران شاهد بودیم، خواهد بود.

عملکرد ضعیف خودرویی‌ها در نیمه نخست سال در صورتی‌که در ماه‌های باقی‌مانده سال ادامه یابد می‌تواند با کاهش سودآوری، نسبت قیمت به درآمد کنونی خودرویی‌ها را با رشد قابل‌توجهی مواجه کند که این موضوع بر نسبت قیمت به درآمد کل بازار نیز اثرگذار خواهد بود. پیش از این به‌خصوص در سه‌ماه پایانی سال گذشته سهام خودرویی با انتظار رشد سودآوری جهش‌های عجیب قیمتی را تجربه کردند. در شرایط کنونی همچنان بخش اعظمی از رشد نمادهای این گروه با وجود موج اصلاحی در نیمه‌نخست سال باقی‌مانده است. ادامه رشد قیمت‌ها با توجه به فضای نامناسب این گروه تنها می‌تواند با رشد قیمت در صورت کسر و احتمالا ریزش سود در مخرج کسر، منجر به رشد نسبت قیمت به درآمد سهام این گروه و بازار شود.

استخراج زغال‌سنگ: گروه زغال‌سنگ در نیمه اول سال با رشد بیش از ۱۰۰ درصدی رتبه نخست بازدهی در بین صنایع مختلف بورسی را با P بر E حدود ۴۰ به خود اختصاص داد. شاخص گروه مزبور از ابتدای مهرماه تاکنون نیز حدود ۵۰ درصد دیگر رشد کرد، اما با رشد ۹ واحدی نسبت قیمت بر درآمد خود مواجه شد. موضوعی که نشان‌دهنده رشد قیمتی تنها نماد زیرمجموعه این گروه یعنی «کطبس» بدون رشد سودآوری محسوس آن است. به‌نظر می‌رسد رشد قیمت زغال‌سنگ در بازار جهانی بهانه‌ای برای رشد قیمت شرکت‌های زغال‌سنگی بود. اخبار از آزادشدن قیمت سنگ‌آهن برای فروش به شرکت‌های داخلی در ماه‌های اخیر به رشد قیمت نمادهای این گروه کمک کرد. با این حال همچنان ابهامات درخصوص خریدار اصلی این محصول (ذوب آهن) با وضعیت نامناسب سودآوری و همچنین قراردادهای پیشین که بین فروشندگان و خریدار بسته شده است، وجود دارد.

گروه فلزات اساسی: شاخص گروه فلزات اساسی با رشد ۹/ ۱۴ درصدی از ابتدای سال جاری مواجه بوده است (نسبت قیمت بر درآمد این صنعت در پایان معاملات روز چهارشنبه به ۸/ ۱۱ رسیده است). بررسی‌ها نشان می‌دهد با شروع پاییز شاهد افت ۶/ ۰ واحدی این نسبت از پایان شهریور ماه بوده‌ایم. این موضوع حاکی از رشد سودآوری این شرکت‌ها بیش از رشد قیمت سهام آنها است. البته همچنان نسبت قیمت به درآمد این گروه بالاتر از میانگین بازار (۵/ ۷) است. گرچه برای برخی از نمادهای این گروه مانند تولیدکنندگان روی انتظار رشد سودآوری وجود دارد اما نسبت قیمت به درآمد این نمادها خود در سطوح بالایی قرار دارد. این موضوع می‌تواند بخش زیادی از رشدهای درآمد آتی را نیز پیشخور کند.