مخالفت‌های تکراری با وزن‌کشی جدید

روزنامه ایران: روح حلول کرده «تغییر» در بهارستان «ظهور» کرد. حلولی در هفتم اسفند ۹۴ و ظهوری در ۱۱ آبان ۹۵. وزرای رد شده مجلس نهم از دوره دهم رای اعتماد گرفتند.

حکایت مخالفت‌خوانی‌ها همان حکایت دوره نهم بود. همان سندها، همان استدلال‌ها، همان انتقادهای تند. «تغییر» اما صف مقابل را دگرگون کرده بود؛ صف حامیان دولت. یک مقایسه ساده جهش بزرگ «تغییر» را نشان می‌دهد؛ مقایسه میان ۷۰ رأی مثبت دانش آشتیانی در مجلس نهم با ۱۵۷ رأی دیروز او در مجلس دهم. «کف» رأی دولت در بهارستان بیش از دو برابر افزایش یافته و این در فاصله شش ماه تا انتخابات ریاست جمهوری دوازدهم نشانه مهمی است. حالا شاید بیش از هر کسی این رأی باعث خشنودی حسن روحانی باشد که برای کابینه احتمالی بعدی خیالش از بهارستان به مراتب بیشتر از مرداد ۹۲ آسوده است. چرا که حالا مجلسی فعال است که نه روبروی او، بلکه کنارش قرار گرفته است.

مخالفت‌های تکراری با وزن‌کشی جدید

طرف ثابت ماجرا هنوز هم مخالفان دولت بودند. گویا جز عدد آنها نسبت به دوره نهم چیزی در اردوگاه‌شان «تغییر» نکرده است. همه استدلال‌ها برای مخالفت با سه وزیر پیشنهادی گویی خط به خط از جلسات رأی اعتماد همین وزرا در مجلس قبلی به جلسه دیروز منتقل شده بود. زمینه نیمی از مخالفت‌ها باز هم به سال ۸۸ برمی‌گشت و بهانه نیم دیگر عدم شناخت وزرای پیشنهادی از حوزه مأموریت جدیدشان بود. همین استدلال‌ها بود که نگذاشته بود صالحی امیری، سلطانی‌فر و دانش آشتیانی پیش از این راهی ترکیب هیأت وزیران کابینه یازدهم شوند. اما گویی این استدلال‌ها فقط در مجلس نهم گوش شنوا داشت.

مخالفان دولت، قبل از این رأی‌گیری باور نداشتند که کفه ترازوی توازن سیاسی در بهارستان تا این اندازه به سمت حامیان حسن روحانی سنگین شده باشد. همانطور که در این سوی میدان، خیلی از هواداران دولت هم به وزن تعیین کننده و متفاوت نمایندگان در بهارستان تا این اندازه معتقد نبودند. رأی دیروز اما پیش از هر چیز به دو گرایش عمومی مجلس نشان داد که کجای میدان هستند. اصلاح‌طلبان و اعتدالیون با اعتماد به نفس بالاتر جلو خواهند رفت و اصولگرایان منتقد دولت باید برای آینده قدری بیشتر از آنچه می‌پنداشتند به فکر تدارک سیاسی برای ورود به میدان مواجهه‌هایی از این دست باشند.

چه آنکه مخالفان دولت هم قبل از جلسه دیروز باور داشتند که در میان این سه وزیر پیشنهادی می‌توانند حداقل یک نفر را از رفتن به پاستور باز دارند و بیش از همه هم کارت‌های مخالفت خود را برای دانش آشتیانی کنار گذاشته بودند. حتی بعد از جلسه صبح دیروز فراکسیون ولایت با ریاست علی لاریجانی هم از احتمال بالای رأی نیاوردن وزیر آموزش و پرورش سخن گفتند. باور ناپذیری رأی دیروز مجلس را می‌شد در آخرین دقایق صحن علنی در جملات تذکر علیرضا سلیمی، از نمایندگان نزدیک جبهه پایداری به وضوح دید. در همان دقایقی که معلوم شده بود وزرای پیشنهادی توانسته‌اند از مجلس رأی اعتماد بگیرند. او در تذکری به علی لاریجانی، قبل از اعلام رسمی آمار آراء گفت: «از آن جا که مجلس دهم، مجلسی یکصدا، ولایتمدار و یکپارچه بوده از رئیس مجلس درخواست می‌شود که اگر صلاح می‌داند موضع مجلس را در مورد اصل فتنه مطرح کند.» موضعی که قرار بود مخالفان دولت با پیش کشیدن آن کار وزرا را به سختی بیندازند.

پیامی در رشد آرای سه وزیر

آرای مثبت صالحی امیری در رأی‌گیری دیروز نسبت به مجلس نهم با افزایش ۴۰ و نیم درصدی یعنی به اندازه ۷۳ رأی مواجه شد. او که در مجلس نهم ۱۰۷ رای موافق داشت دیروز حمایت ۱۸۰ نفر را پشت سر خود دید. رأی منفی او هم از ۱۴۱ به ۸۹ کاهش یافت. سلطانی‌فر اما توانست افزایش ۷۶ رأی موافق را در جلسه روز گذشته تجربه کند و آرای مثبت او از ۱۱۷ رأی مجلس نهم به ۱۹۳ رسید. در مقابل هم آرای منفی‌اش با کاهشی ۷۶ پله‌ای از ۱۴۸ تبدیل به ۷۲ رأی شد. جهش بزرگ روز گذشته اما مربوط به دانش آشتیانی می‌شد.

۷۰ رأی موافق او در مجلس نهم ضمن اینکه پایین‌ترین رأی موافق به یک وزیر توسط مجلس در تاریخ بعد از انقلاب بود، به دماسنج تشخیص حداقل رأی دولت در دوره نهم هم تبدیل شده بود. او دیروز اما روز متفاوتی را گذراند و رأی موافق ۱۵۷ نماینده را تجربه کرد تا آرای مثبتش رشدی بیش از ۵۵ درصد را تجربه کند. بیشترین رقم رشد رأی میان سه وزیر پیشنهادی حسن روحانی. دانش‌آشتیانی تا قبل از جلسه رأی‌گیری بیشترین حجم فشار و مخالفت‌خوانی‌ها را میان سه وزیر پیشنهادی تجربه کرده بود. حالا قرار گرفتن او در صدر جدول افزایش آرای وزرای پیشنهادی هم پیام سیاسی خاص خود را دارد. پیامی که تکمیل کننده سیگنال‌های مربوط به رأی اعتماد به سه وزیر پیشنهادی است.

اولین نمایش تشکیلاتی امید‌ها

اما دیروز مجلس دهم تفاوت‌های خود با سه دوره اخیر را فقط در عددها به رخ نکشید. این تنها صف‌ گرایش‌های سیاسی نبودند که در بهارستان کوتاه و بلند شده باشند. تاکتیک بازی هم در مجلس تغییر کرده است. ۶ ماه بعد از تشکیل مجلس دهم، فراکسیون امید توانست کارنامه قابل قبولی از برنامه‌ریزی تشکیلاتی را به نمایش بگذارد. فراکسیونی که وقتی تعداد اعضایش نسبت به لیست انتخاباتی امید «آب رفت» خیلی‌ها نا امید شدند. زمانی که در گرفتن کرسی ریاست مجلس ناموفق ظاهر شد.

نا امیدی‌ها تبدیل به «گلایه» شدند. کمتر کسی در این ۶ ماه پیشی گرفتن آنها به لحاظ سر و شکل دادن به تشکیلاتی پارلمانی و نظم فعالیت‌هایشان را نسبت به دو جریان دیگر بهارستان دیده بود. دیروز اما اتفاقی که افتاد، نمایش یک فراکسیون منظم و متشکل در صحن مجلس بود که هر چند عنوان «اکثریت» ندارد اما می‌تواند به نفع خود در بازی‌های مهم «اکثریت» تشکیل دهد. این را از سخنان حسین‌زاده، نایب رئیس این مجموعه هم می‌شد بعد از جلسه رأی اعتماد فهمید.

جایی که او در جمع خبرنگاران گفت: «سعی کردیم مسیر حرکتی خود را از لابی‌گری‌های مرسوم در صحن علنی دور کنیم و در این راستا سه کمیته تخصصی برای بررسی برنامه‌های وزرای پیشنهادی تشکیل دادیم و پس از ارائه گزارش کمیته‌ها در شورای مرکزی فراکسیون به جمع‌بندی رسیدیم. در ادامه با تشکیل کمیته مدیریت صحن برای روز رأی‌گیری به سه وزیر پیشنهادی، پیش‌بینی کردیم نوع ادبیاتی که سخنرانان به کار می‌برند و احتمال کاغذپراکنی و توزیع شب‌نامه و برخی بداخلاقی‌های دیگر در صحن، می‌توانند در رأی نمایندگان تأثیر بگذارند و به این دلیل این کمیته مدیریت صحن را با حضور رؤسای سه کمیته بررسی کارنامه وزرا یعنی آقای داوود محمدی برای وزارت آموزش و پرورش، محمدعلی وکیلی برای وزارت ورزش و جوانان و مهدی شیخ برای وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به‌همراه محمود صادقی و بهرام پارسایی و بنده تشکیل دادیم.»

تحرک اعضای این کمیته‌ها از روزهای قبل در راهروهای مجلس مشهود بود و دیروز در صحن علنی می‌شد به وضوح دید که امیدی‌ها چگونه تمام وقت به کار «لابی» مشغول هستند. این وضعیت در مقابل وضعیت نامشخص دو مجموعه دیگر یعنی فراکسیون اصولگرایان ولایت و مستقلین ولایی می‌تواند برای حامیان اصلاح‌طلب فراکسیون امید در بیرون مجلس جای امیدواری داشته باشد. آنها با احتساب رأی مثبت تمام ۱۰۵ عضو خود حداقل توانسته بودند ۵۲ رأی برای دانش آشتیانی که از سوی اصولگرایان مخالف دولت مورد جدی‌ترین اتهامات سیاسی قرار گرفته بود، جمع کنند و این کار در مجلسی که در آن طیف امید به شکل مرسوم «اکثریت» نیستند، کار کمی تلقی نمی‌شود.

بدین ترتیب بعد از سال‌ها تجربه وجود فراکسیون‌های غیر منسجم و نا متوازن سیاسی در بهارستان، ایجاد مجموعه‌ای که بیش از گذشتگان خود لایق عنوان«تشکیلات سیاسی پارلمانی» است می‌تواند خبر خوبی برای حامیان توسعه سیاسی باشد. چه آنکه در آن سوی میدان هم دو مجموعه اصولگرایان ولایت و مستقلین هر چند دیر هنگام انسجام خود را پیدا کرده‌اند اما با جدا کردن مجموعه‌های خود زیر بار اتحادهای «صوری» نرفتند و با تشکیل شورای عالی فراکسیون‌ها بین دو مجموعه، نقاط اشتراک خود را از یاد نبردند. در همین فضا بود که مستقلین مجلس هم توانستند نهایتاً درباره سه وزیر پیشنهادی به اجماع برسند و در شرایطی که یک هفته پیش نسبت به سه وزیر پیشنهادی و خصوصاً دانش آشتیانی در این مجموعه تردیدهایی دیده می‌شد، نهایتاً حمایت طیف مستقلین نیز پشت سر وزرای پیشنهادی قرار گرفت. اوج این حمایت جایی بود که محکم‌ترین دفاع از دانش آشتیانی، به عنوان کسی که در بین سه وزیر پیشنهادی بیشترین حجم مخالفت‌ها از سوی اصولگرایان را به سمت خود می‌دید، توسط غلامعلی جعفرزاده، نایب رئیس فراکسیون مستقلین انجام شد.

تغییری که باورپذیر شد