وقتی جان کری احساس شرم می کند

رحیم نعمتی در جوان نوشت: جان كري، وزير خارجه امريكا رقابت انتخابات رياست جمهوري كشورش بين دو نامزد از سوي دموكرات‌ها و جمهوريخواهان را باعث «تحقير» امريكا در سطح جهاني دانست و از آن «احساس شرم» كرد. او در جريان سفرش به لندن براي گرفتن جايزه از طرف انديشكده چتم هاوس، برنامه ديداري با صادق خان، شهردار لندن همراه با گروهي از جوانان اين شهر داشت كه در پاسخ به سؤالي مبني بر چگونگي تأثير انتخابات رياست جمهوري امريكا بر روابط خارجي آن كشور گفت: «اين انتخابات براي نگرش‌هاي بين‌المللي نسبت به ما دشوار بوده و لحظاتي وجود داشته كه بسيار شرم‌آور بوده است.» او به خصوص به جلساتش با مقام‌هاي ديگر كشورها اشاره كرد كه در ديدار با آنها احساس شرم مي‌كرده و گفت: «اين انتخابات شرايط را براي من دشوار كرده و آن موقع كه با يك مقامي مي‌نشينم و مي‌گويم كه ما واقعاً خواهان حركت منظم شما به سوي دموكراسي هستيم، سؤال را در چشم‌ها و لحن آنها مي‌بينم و اين شرايط بسيار دشوار است.»

گفتن اين حرف آن هم از سوي وزير خارجه امريكا اهميت دارد و نشان مي‌دهد كه او بعد از سال‌ها تبليغات فرهنگي، رسانه‌اي، سياسي و حتي نظامي كشورش بر سر دموكراسي حالا خود را در وضعيتي مي‌داند كه در مقابل مقام‌هاي ديگر كشورها نسبت به وضعيت فعلي و رقابت انتخاباتي كشورش احساس شرم مي‌كند. نبايد فراموش كنيم كه جورج بوش با شعار برقراري دموكراسي به افغانستان و عراق لشكركشي كرد و منطقه را از آن موقع تا حالا به آشوب كشاند؛ جورج بوشي كه خودش با تقلب انتخاباتي در ايالت فلوريدا به رياست جمهوري رسيد. هر چند آن تقلب از سوي تعدادي به بحث گذاشته شده بود اما حكومت رسانه‌اي از يك سو و ماجراي ۱۱ سپتامبر از سوي ديگر، اجازه پيگيري اين موضوع را نداد تا دموكراسي امريكايي همچنان در افكار عمومي جهاني تبليغ شود.

اين دموكراسي با رقابت انتخاباتي بين دونالد ترامپ و هيلاري كلينتون به چنان سطح نازلي رسيده كه حتي وزير امور خارجه امريكا هم نمي‌تواند در مقابل گوش و كنايه‌هاي مقام‌هاي ديگر كشورها، توجيهي براي آن بيابد و تنها به احساس شرم قناعت مي‌كند. بايد توجه داشت كه كري خودش پيش از اين و در انتخابات رياست جمهوري ۲۰۰۴ امريكا نامزد دموكرات‌ها در برابر همان جورج بوش بود و به خوبي با معيارها و استانداردهاي رقابت انتخاباتي آشناست و به همين دليل است كه از رقابت فعلي بين ترامپ و كلينتون احساس شرم مي‌كند.

دلايل و انگيزه‌هاي زيادي براي اين احساس شرم كري وجود دارد. او به سه مناظره بين كلينتون اشاره مي‌كند كه انتظار داشته اين دو بر «موضوعات مهم و واقعي» تمركز كنند اما انتظار او برآورده نشده و به همين جهت هم از آن مناظره‌ها خسته شده بود. او سعي دارد تا به اين صورت حداقل آبروي كشورش را حفظ كند اما واقعيت اين است كه آن مناظره‌ها بيشتر از يك مناظره سياسي جدي در سطح ملي، مبدل به يك شوي بسيار سطح پايين تلويزيوني شده بود كه مسائلي مثل مشكلات جنسي و اخلاقي ترامپ يا بيل كلينتون، همسر هيلاري كلينتون يا تخلف‌ها و تقلب‌هاي هيلاري كلينتون مبدل به مسائل اصلي مناظره‌ بين ترامپ و كلينتون شده بود. او پيش از اين هم و در مصاحبه‌اي با شبكه تلويزيوني سي بي‌اس گفته بود: «به نظرم اگر بخواهيم عادلانه برخورد كنيم، رهبران جهان با ديدن اين مناظره‌ها شوكه شدند. اين مناظره‌ها و نوع نگرش نامزدها به مسائل، مردم امريكا را ناراحت و نااميد كرده است. بايد بگويم كه اين نوع صحبت‌ها براي كشور ما خجالت‌آور و شرم‌آور است.‌» او به خوبي آگاه به نحوه برداشت افكار عمومي جهان از اين نحو بازي دموكراسي در امريكاست و به همين جهت هم احساس شرم و خجالت مي‌كند. فقط كافي است كه به تعبير اينس پوهل، مفسر دويچه وله در واشنگتن امريكا، توجه شود كه مناظره‌هاي بين ترامپ و كلينتون را يك «جنگ كثيف بر سر سكس، خشونت و قدرت» ارزيابي كرد و به نظر وي، «دموكراسي بازنده» اين جنگ كثيف است. حالا كري در برابر مقام‌هاي ديگر كشورها مي‌خواهد از دموكراسي بگويد اما نگاه و لحن مخاطبانش به او مي‌گويد كه دموكراسي در كشور خودت بازنده اصلي است و به همين جهت احساس شرم و خجالت مي‌كند. او در جريان سفرش به لندن براي گرفتن جايزه از طرف انديشكده چتم هاوس، برنامه ديداري با صادق خان، شهردار لندن همراه با گروهي از جوانان اين شهر داشت كه در پاسخ به سؤالي مبني بر چگونگي تأثير انتخابات رياست جمهوري امريكا بر روابط خارجي آن كشور گفت: «اين انتخابات براي نگرش‌هاي بين‌المللي نسبت به ما دشوار بوده و لحظاتي وجود داشته كه بسيار شرم‌آور بوده است.» او به خصوص به جلساتش با مقام‌هاي ديگر كشورها اشاره كرد كه در ديدار با آنها احساس شرم مي‌كرده و گفت: «اين انتخابات شرايط را براي من دشوار كرده و آن موقع كه با يك مقامي مي‌نشينم و مي‌گويم كه ما واقعاً خواهان حركت منظم شما به سوي دموكراسي هستيم، سؤال را در چشم‌ها و لحن آنها مي‌بينم و اين شرايط بسيار دشوار است.»

گفتن اين حرف آن هم از سوي وزير خارجه امريكا اهميت دارد و نشان مي‌دهد كه او بعد از سال‌ها تبليغات فرهنگي، رسانه‌اي، سياسي و حتي نظامي كشورش بر سر دموكراسي حالا خود را در وضعيتي مي‌داند كه در مقابل مقام‌هاي ديگر كشورها نسبت به وضعيت فعلي و رقابت انتخاباتي كشورش احساس شرم مي‌كند. نبايد فراموش كنيم كه جورج بوش با شعار برقراري دموكراسي به افغانستان و عراق لشكركشي كرد و منطقه را از آن موقع تا حالا به آشوب كشاند؛ جورج بوشي كه خودش با تقلب انتخاباتي در ايالت فلوريدا به رياست جمهوري رسيد. هر چند آن تقلب از سوي تعدادي به بحث گذاشته شده بود اما حكومت رسانه‌اي از يك سو و ماجراي ۱۱ سپتامبر از سوي ديگر، اجازه پيگيري اين موضوع را نداد تا دموكراسي امريكايي همچنان در افكار عمومي جهاني تبليغ شود.

اين دموكراسي با رقابت انتخاباتي بين دونالد ترامپ و هيلاري كلينتون به چنان سطح نازلي رسيده كه حتي وزير امور خارجه امريكا هم نمي‌تواند در مقابل گوش و كنايه‌هاي مقام‌هاي ديگر كشورها، توجيهي براي آن بيابد و تنها به احساس شرم قناعت مي‌كند. بايد توجه داشت كه كري خودش پيش از اين و در انتخابات رياست جمهوري ۲۰۰۴ امريكا نامزد دموكرات‌ها در برابر همان جورج بوش بود و به خوبي با معيارها و استانداردهاي رقابت انتخاباتي آشناست و به همين دليل است كه از رقابت فعلي بين ترامپ و كلينتون احساس شرم مي‌كند.

دلايل و انگيزه‌هاي زيادي براي اين احساس شرم كري وجود دارد. او به سه مناظره بين كلينتون اشاره مي‌كند كه انتظار داشته اين دو بر «موضوعات مهم و واقعي» تمركز كنند اما انتظار او برآورده نشده و به همين جهت هم از آن مناظره‌ها خسته شده بود. او سعي دارد تا به اين صورت حداقل آبروي كشورش را حفظ كند اما واقعيت اين است كه آن مناظره‌ها بيشتر از يك مناظره سياسي جدي در سطح ملي، مبدل به يك شوي بسيار سطح پايين تلويزيوني شده بود كه مسائلي مثل مشكلات جنسي و اخلاقي ترامپ يا بيل كلينتون، همسر هيلاري كلينتون يا تخلف‌ها و تقلب‌هاي هيلاري كلينتون مبدل به مسائل اصلي مناظره‌ بين ترامپ و كلينتون شده بود. او پيش از اين هم و در مصاحبه‌اي با شبكه تلويزيوني سي بي‌اس گفته بود: «به نظرم اگر بخواهيم عادلانه برخورد كنيم، رهبران جهان با ديدن اين مناظره‌ها شوكه شدند. اين مناظره‌ها و نوع نگرش نامزدها به مسائل، مردم امريكا را ناراحت و نااميد كرده است.

بايد بگويم كه اين نوع صحبت‌ها براي كشور ما خجالت‌آور و شرم‌آور است.‌» او به خوبي آگاه به نحوه برداشت افكار عمومي جهان از اين نحو بازي دموكراسي در امريكاست و به همين جهت هم احساس شرم و خجالت مي‌كند. فقط كافي است كه به تعبير اينس پوهل، مفسر دويچه وله در واشنگتن امريكا، توجه شود كه مناظره‌هاي بين ترامپ و كلينتون را يك «جنگ كثيف بر سر سكس، خشونت و قدرت» ارزيابي كرد و به نظر وي، «دموكراسي بازنده» اين جنگ كثيف است. حالا كري در برابر مقام‌هاي ديگر كشورها مي‌خواهد از دموكراسي بگويد اما نگاه و لحن مخاطبانش به او مي‌گويد كه دموكراسي در كشور خودت بازنده اصلي است و به همين جهت احساس شرم و خجالت مي‌كند.