سیب در برابر موز، پرتقال در برابر پرتقال

روزنامه آرمان امروز - فریبا نهاوندی: انتشار خبری درباره واردات و صادرات مرکبات در روز‌های اخیر موجی از واکنش‌ها را به دنبال داشته است. آنطور که منابع خبری چند روز پیش اعلام کردند وزیر جهاد کشاورزی در راستای حمایت از تولید داخلی بخشنامه‌ای صادر کرده که مبتنی بر آن بازرگانان تنها در صورت صادرات سه کیلو مرکبات اجازه وارد کردن یک کیلو از این نوع محصولات را می‌یابند.

به دنبال ابلاغ این دستور العمل برخی عنوان کردند که محمود حجتی سیاست هوشمندانه‌ای در پیش گرفته است، چرا که به هر حال میزانی از واردات محصولات کشاورزی وجود دارد و نمی‌توان به قانونی که در این مورد وجود دارد و تنها واردات برخی محصولات از جمله موز و انبه را مجاز اعلام می‌کند بسنده کرد. تجربه نشان داده است ممنوعیت‌های این چنینی باعث افزایش قاچاق می‌شود، حال آنکه سیاست تشویقی در نظر گرفته شده می‌تواند مانند واردات موز و صادرات سیب جواب دهد.

سال گذشته وزیر جهاد کشاورزی اعلام کرده بود که در صورت صادرات سیب واردکنندگان موز می‌توانند مجوز واردات این میوه را با تعرفه پایین دریافت کنند در غیر این صورت باید موز را با تعرفه عادی و معمول‌اش وارد کنند که همین سیاست سبب شد تا صادرات سیب طی نیمه نخست امسال نسبت به مدت مشابه سال گذشته بیش از ۳۰۰ درصد افزایش یابد، اما همین عامل سبب شد تا قیمت این محصول در اکثر هفته‌های گذشته امسال روند رو به رشد و افزایشی در بازار داشته باشد.

چرا که براساس گزارش‌های هفتگی بانک مرکزی از متوسط قیمت خرده‌فروشی برخی مواد خوراکی در استان تهران قیمت انواع سیب قرمز و زرد در اکثر هفته‌های شش ماهه نخست امسال روند افزایشی داشته است و از کیلویی ۳۷۰۰ تومان به بیش از ۴۷۰۰ تومان در سطح شهر رسیده است. حالا وزیر جهاد کشاورزی طی روزهای گذشته در نامه‌ای خطاب به وزیر صنعت، معدن و تجارت اعلام کرد که در صورتی تاجران می‌توانند از نیمه اردیبهشت تا شهریور سال آینده پرتقال و نارنگی وارد کنند که این محصولات را تا سه برابر صادر کنند، یعنی هر تاجری که سه کیلو پرتقال یا نارنگی صادر کند می‌تواند یک کیلو از آنها را به کشور وارد کند.

این سیاست گرچه ممکن است سبب افزایش چند برابری صادرات پرتقالی شود که طی نیمه نخست امسال بیش از ۲۵ برابر افزایش پیدا کرده است، اما می‌تواند موجب کمبود پرتقال و افزایش قیمت آن شود، چرا که دلالان و واسطه‌ها همواره به دنبال بهانه برای افزایش قیمت و گرانفروشی محصولات مختلف به ویژه میوه‌ها بوده‌اند و این عامل می‌تواند بهانه‌ای برای آنها شود.

نگاهی به وضعیت بازار داخلی و صادرات پرتقال طی شش ماهه ابتدایی امسال نشان می‌دهد که افزایش ۲۳۰۷ درصدی صادرات پرتقال از نظر وزنی نه تنها ارزش این صادرات را کاهش داده است، بلکه باعث گرانی بیش از ۲۰ درصدی یا هزار تومانی پرتقال در این بازه زمانی در سطح شهر تهران شده است. بنابراین وزارت جهاد کشاورزی و وزارت صنعت، معدن و تجارت که براساس قانون تمرکز وظایف بازرگانی بخش کشاورزی هر یک وظایفی در زمینه تنظیم تولید و بازار انواع محصولات کشاورزی از جمله میوه برعهده دارند اگر می‌خواهند صادرات محصولات کشاورزی که حاصل دسترنج تولیدکنندگان است افزایش یابد تا درآمدی بیشتر نصیب تولیدکنندگان و صادرکنندگان شود، باید مراقب باشند تا بازار این محصولات نیز کنترل و تنظیم شود تا مصرف‌کنندگان متضرر این درآمدزایی ارزی بیشتر کشور نباشند. البته در این میان باید با دلالی‌ها هم مقابله کرد، چرا که بررسی‌ها نشان می‌دهد در بازار میوه وجود دلالان تا حد زیادی به گرانی‌ها منجر می‌شود که این موضوع باید رفع شود.

باغداران نگران مازاد تولید نباشند

روز گذشته قائم مقام خانه کشاورز، سیاست وزارت جهاد مبنی بر صادرات پرتقال و نارنگی در ازای واردات این محصولات را مثبت ارزیابی کرد و گفت: پیش‌بینی می‌شود اجرای این سیاست منجر به صادرات۱۰۰هزار تن مرکبات شود. به گزارش وزارت جهاد کشاورزی، عنایت‌ا... بیابانی سیاست وزارت جهاد مبنی بر صادرات سه کیلوگرم پرتقال و نارنگی در ازای واردات یک کیلوگرم از این محصولات را مثبت و در راستای منافع ملی و تولید کنندگان داخلی ارزیابی کرد و افزود: اتخاذ این سیاست، تحرک جدیدی را برای صادرات مازاد پرتقال و نارنگی تولید داخلی ایجاد می‌کند.او در عین حال اقدامات نظارتی و قرنطینه گیاهی بر واردات مرکبات را شرط موفقیت تصمیم وزارت جهاد کشاورز برای کمک به صادرات تولیدات داخلی عنوان کرد.

بیابانی با بیان اینکه باغات مرکبات در ایران در حال توسعه است، تصریح کرد: حجم تولید مرکبات کشور در حال حاضر نزدیک به ۵/۴میلیون تن است و پیش بینی می‌شود که با اجرای سیاست سه کیلوگرم صادرات پرتقال و نارنگی به ازای واردات یک کیلو از این محصول، امسال ۱۰۰ هزار تن صادرات داشته باشیم ضمن اینکه ظرفیت صادراتی مرکبات کشور ۵۰۰ هزار تن است. قائم مقام خانه کشاورز به بازار روسیه نیز اشاره کرد و گفت: روسیه سالانه ۵۰۰ تا ۶۰۰ هزار تن مرکبات وارد می‌کند و ما می‌توانیم بخشی از نیاز این کشور را تامین کنیم.

بیابانی با بیان اینکه تولید کنندگان مرکبات و سایر محصولات باغی دغدغه فروش دارند، ابراز امیدواری کرد: اجرای درست این سیاست از نگرانی تولید کنندگان مرکبات کم کند.او ادامه داد: یکی از دلایل دغدغه تولیدکنندگان در فروش مرکبات و محصولات باغی، حضور دلالان و مافیای میوه در بازار این محصولات است. قائم مقام خانه کشاورز درباره کیفیت و سایز پرتقال و نارنگی‌های تولید داخل نیز گفت: در سال‌های اخیر با توسعه بخش تحقیقات کشاورزی و استفاده باغداران از پایه‌ها و واریته‌های جدید، مرکبات کشور به لحاظ کیفیت و همچنین از نظر شکلی و بازارپسندی بهبود پیدا کرده‌اند.او در همین حال از دولت خواست: با توسعه روابط سیاسی و بهبود شرایط حمل و نقل به صادر کنندگان مرکبات و سایر محصولات باغی کمک کند.