شانس آخر ایران به ترک‌ ها

خبرگزاری ایسنا: ایران در طول سال‌های گذشته تلاش کرده زیر سایه ارتقاء روابط سیاسی خود با کشورهای خارجی بار دیگر ترانزیت‌ را به عنوان یکی از اصلی ترین گزینه‌های موجود برای افزایش رشد اقتصادی در دستورکار قرار دهد. طرحی که اجرای آن نیاز به مقدماتی دارد که اصلی ترینش همراهی کشورهای همسایه با ایران است.

در طول سال‌های سخت تحریم یکی از کشورهایی که رابطه خود را با اقتصاد ایران حفظ کرد، ترکیه بود. ترک‌ها در سال‌های سخت اقتصادی که برای ایران نتایج منفی زیادی به بار آورد همراه با ترانزیت ایران باقی ماندند تا مرزهای مشترک با این کشور به یکی از فعال‌ترین مرزهای زمینی ترانزیتی ایران تبدیل شود.

در سال‌های پس از روی کار آمدن دولت جدید و اجرایی شدن برجام سیاست‌های ترکیه متحول شد. در ابتدا با نقض یک طرفه توافقات پیشین برای دادن مابه‌التفاوت نرخ سوخت به ایران شرایط در مرز بازرگان بر هم ریخت و برای چند ماه این موضوع به تشکیل سدهای طولانی برای عبور کامیون‌ها منجر شد.

آن‌چه سیاست‌های ترکیه را تکمیل کرد، ناامنی‌های به وجود آمده در خاک این کشور بود. در ابتدا حمله به چند کامیون ایرانی و سپس به وجود آمدن نا امنی در مسیر خط ریلی مشترک باعث شد ایران رفت و آمد قطارهای خود را برای مدتی متوقف کنند و راننده‌ها را نیز با رعایت مسائل امنیتی به ترکیه بفرستد. در این بین حتی اعتراضات ایران برای تامین بخشی از خسارت‌های به وجود آمده از سوی دولت ترکیه نیز جواب منطقی پیدا نکرد.

به دنبال این اتفاقات ایران تصمیم گرفت گزینه‌های جایگزین خود برای تداوم سیاست‌های ترانزیتی را به همسایه‌های شمال غربی انتقال دهد و با طراحی و اجرای دو کریدور جاده‌ای و ریلی رسیدن به اروپا از طریق گرجستان و دریای سیاه را در دستور کار قرار دهد.

این سیاست‌ها در حالی اجرایی شد که مسئولان ایرانی بارها اعلام کردند که ایران قصد کنار زدن ترکیه را از فهرست شرکای تجاری‌اش ندارد اما قطعا در این راستا نیاز به بخری تغییرات وجود خواهد داشت. موضوعی که در جریان دیدار اخیر وزیر راه و شهرسازی ایران با زیبکچی - وزیر اقتصاد ترکیه - نیز مطرح شده است.

آخوندی در این دیدار گفته که ترانزیت ریلی و جاده‌ای ایران به ترکیه نیاز به افزایش امنیت و تضمین‌های قطعی در این زمینه خواهد داشت و دولت ترکیه باید تلاش کند مقدمات لازم برای این موضوع را پیگیری کند.

هرچند ترک‌ها در این نشست نیز مانند تمام اظهار نظرهای خود در ماه‌های گذشته قول پیگیری سیاست‌های مدنظر ایران را داده‌اند اما احتمالا بازهم زمانی نسبتا طولانی نیاز خواهد بود تا آن‌چه ایران می‌خواهد برآورده شود. موضوعی که شاید صحبت‌های وزیر راه و شهرسازی آخرین تذکر در رابطه با آن باشد و تداوم ناامنی‌ها به طور قطعی ترکیه را از خط ترانزیتی ایران به اروپا کنار بگذارد.