۴ دلیل که می‌تواند باعث شکست اصولگرایان شورای شهر در انتخابات سال آینده شود

روزنامه وقایع اتفاقیه نوشت: شواهدی متقن نشان می‌دهند، شورای شهر تهران در دوره آینده پس از سه دوره برتری اصول‌گرایان، با تغییرات گسترده‌ای همراه می‌شود.

این مدعا نیاز به مصادیقی دارد و جلسه روز گذشته شورای شهر تهران، یکی از مهم‌ترین مصادیق بود. در جلسه روز گذشته اعضای اصول‌گرای شورای شهر برای سومین‌بار فضای شورای شهر را متشنج کردند و افشاکنندگان فساد در حوزه املاک نجومی را دروغگو و فتنه‌گر خواندند؛ فارغ از اینکه ۲۴ ساعت قبل از این برچسب‌زنی‌ها، احمد توکلی در تشکیلات نوپای «دیده‌بان عدالت و شفافیت»، کلیات فساد در موضوع املاک نجومی را نه‌تنها تأیید، بلکه جزئیات دقیق‌تری از آن را رسانه‌ای کرد.

علاوه‌براین چهار عامل: ۱- نتایج مجلس شورای اسلامی در دوره دهم ۲- ماجرای املاک نجومی و نقش برخی اعضای شورای شهر در آن ۳- حساسیت شبکه‌های اجتماعی نسبت به عملکرد شورای شهر تهران و ۴ - حاشیه‌های خودساخته اعضای این شورا، به‌طور قطع در نتایج انتخابات اردیبهشت سال ۱۳۹۶ تأثیر‌گذار خواهند بود.

در واقع، اعضای شورای شهر تهران در خیابان بهشت، روزهای خوبی را تجربه نمی‌کنند؛ این اوضاع نابسامان برای اصول‌گرایان بیش از اصلاح‌طلبان است؛ آنها از شهریور سال جاری با افشای ماجرای املاک نجومی و حساسیت بالای شبکه‌های اجتماعی نسبت به این موضوع، در مرکز توجه قرار گرفتند و عملکرد ضعیف آنها در این مقطع بحرانی، بیش از پیش مورد توجه مردم در شبکه‌های اجتماعی قرار گرفت. ازسوی‌دیگر، مردم تهران در هفتم اسفند سال ۱۳۹۴، با آرایی که به تمامی لیست اصلاح‌طلبان و حامیان دولت دادند، این واقعیت در فضای سیاسی کشور را دوباره برجسته کردند که اگر اکثریت مردم کلانشهر تهران، پای صندوق‌های رأی بیایند، رأی آنها برای اصلاح‌طلبان است.

علاوه بر این، بخش زیادی از افکار عمومی، محمدباقر قالیباف، شهردار تهران را به‌عنوان یک اصول‌گرا می‌شناسند و حالا با ماجرای املاک نجومی، افکار عمومیِ مسلح به شبکه‌های اجتماعی، بهتر از گذشته می‌دانند قالیباف، گزینه موردحمایت اصول‌گرایان شورای شهر تهران است و درواقع آنها در سه دوره اخیر، جاده‌صاف‌کن قالیباف در شهرداری تهران بوده‌اند. با این حال، چهار موردی که در ادامه به آن اشاره می‌شود، می‌تواند مصادیقی باشد از تأثیر آنها بر افکار عمومی و این مسئله که اصول‌گرایان شورای شهر تهران، روز به روز به خط پایان نزدیک‌تر می‌شوند و بعد از سه دوره، احتمال تغییرات اساسی در پارلمان شهری پایتخت وجود دارد.

1- املاک نجومی

ماجرای املاک نجومی، یکی از مهم‌ترین اتفاقاتی است که می‌تواند در فضای انتخابات شورای شهر تهران در اردیبهشت سال 1396، نقش‌آفرینی کند. شورای شهر و شهرداری تهران با شوک بزرگ رسانه‌ای‌شدن واگذاری املاک به خواص، مواجه شدند و خبر خیلی زود از آنچه مدیران شهری فکرش را می‌کردند، منتشر شد؛ آن‌هم در روزهایی‌که مهدی چمران، سرمست از تمدید یک‌ساله ریاستش بر شورای شهر بود و باز توانست علاوه بر اصول‌گرایان، رأی تعیین‌کننده ورزشکاران شورای شهر را در سبد خود جمع کند. این سرمستی، عمر کوتاهی داشت و می‌توان به جرأت گفت، املاک نجومی باعث شد ورق برای اصول‌گرایان شورای شهر تهران برگردد؛ در رابطه با بحث املاک نجومی، آن‌چیزی‌که بیش از همه، اصول‌گرایان شورای شهر را با چالشی بزرگ روبه‌رو کرد، نام تعدادی از اعضای اصول‌گرا در فهرست اولیه املاک نجومی بود اما در ادامه، آن‌چیزی‌که بیش از همه اصول‌گرایان را با چالش همراه کرد، نحوه مواجهه با این موضوع بود.

اصول‌گرایان شورای شهر تهران و در رأس آنها، مهدی چمران در ابتدا کلیت ماجرای املاک نجومی را تکذیب کرده و شروع به نامه‌نگاری‌هایی با مقامات قضائی کشور کردند. پس از آن، شکایتی از یاشار سلطانی طرح کردند و برخی ناظران، این شکایت را دلیلی بر بازداشت او خواندند و خود را در مقابل کسی قرار دادند که امروز یکی از چهره‌هایی است که در شبکه‌های اجتماعی، مورد حمایت کاربران است. پس از آن، اصول‌گرایان شورای شهر، پای نامه تحقیق و تفحص از شهرداری تهران را امضا نکردند که با تأیید فساد رخ‌داده در شهرداری تهران از سوی قوه‌قضائیه مواجه شدند؛ پس از آن نیز افشاکنندگان این فساد را دروغگو و فتنه‌گر خواندند و حتی به نامه اعضای اصلاح‌طلب شورای شهر برای حمایت از یاشار سلطانی و درخواست آزادی او، اعتراض و انتقاد کردند؛ تا جایی‌که شاکری، عضو اصول‌گرای شورای شهر و رئیس کمیته فرهنگی شورای شهر تهران، با انتقاد از نامه ۱۳ عضو شورای شهر به قوه‌قضائیه برای آزادی مدیرمسئول سایت معماری‌نیوز، حمایت از قانون‌شکن را همچون فتنه۸۸ توصیف کرد و آن را مغایر با تقوای جمعی دانست.

2- حساسیت شبکه‌های اجتماعی نسبت به عملکرد شورا

همه موارد اشاره‌شده تا جایی پیش رفت که همزمان شبکه‌های اجتماعی نیز حساسیت بالایی در رابطه با موضوع بازداشت یاشار سلطانی و بروز برخی مفاسد در شهرداری تهران از خود نشان دادند؛ از اینجا به بعد، افکار عمومی که چند سالی است در ایران، مسلح به شبکه‌های اجتماعی هستند، وارد میدان شدند و با هشتگ‌های #املاک_نجومی یا #فساد_شهرداری، پیگیر ماجرا شدند و به جرأت می‌توان گفت، ریزترین تحرکات اصول‌گرایان و اصلاح‌طلبان شورای شهر، زیر ذره‌بین شبکه‌های اجتماعی قرار گرفت.

حالا افکار عمومی که بخشی از آنها در شبکه‌های اجتماعی متمرکز شده است، با هشتگ‌ها و تحرکات خود، بیش از سایرین، از ماجرا و آنچه در این ماه‌ها گذشت، باخبر هستند و این حافظه شکل‌گرفته، به‌طور قطع در انتخابات شورای شهر سال 1396، خود را نشان می‌دهد؛ همین‌طور که در انتخابات هفتم اسفند سال 1394 خود را نشان داد.

3- انتخابات مجلس شورای اسلامی در اسفند94

ناظران سیاسی در ایران تأکید می‌کنند، انتخابات هفتم اسفند 1394 که منجر به پیروزی قاطع اصلاح‌طبان و حامیان دولت در تهران شد، بیش از پیش، متأثر از تحرکات در شبکه‌های اجتماعی بود. در این دوره، ویدئو‌های شخصیت‌های سیاسی، در کنار اقبالی که مردم به رد گزینه‌های اصول‌گرا در تهران داشتند، باعث شد تمامی اعضای لیست امید، باوجود گمنامی برخی از آنان، رأی بیاورند.

با وجود این شرایط، امکان تکرار آن با توجه به کارنامه چندین‌ساله اصول‌گرایان، بسیار قابل‌پیش‌بینی است؛ در واقع، تجربه انتخابات مجلس نشان داد، رأی لیستی، می‌تواند مانع از حضور نامزد‌هایی شود که افکار عمومی از حضور آنها در فضای سیاسی و اجتماعی کشور، ذهنیت خوبی ندارند، چه برسد به آنکه پای مشکلات و... در میان باشد.

۴- حاشیه‌های خودساخته اعضای شورا

حاشیه‌ها نیز در چند ماه اخیر، بیش از پیش اصول‌گرایان شورای شهر را به‌خود درگیر کرده است. تا جایی‌که رئیس اصول‌گرای شورای شهر تهران، مهدی چمران در صدا‌وسیما، اقدام به توضیح موضوعی می‌کند که در شبکه‌های اجتماعی، بار نخست مطرح و برجسته شد؛ زمانی‌که اخباری مبنی‌بر مدیریت فرزند مهدی چمران در یکی از سازمان‌های اصلی شهرداری تهران را منتشر کردند و او به صداوسیما رفت و دراین‌باره توضیحاتی ارائه داد.

علاوه بر این، پخش‌شدن فایل صوتی ابوالفضل قناعتی، عضو اصول‌گرای شورای شهر که در شبکه‌‌های اجتماعی با توهین به یاشار سلطانی، تحلیل شد و عکس‌گرفتن پرحاشیه عباس جدیدی با پیکر نیمه‌جان مرحوم منصور پورحیدری و واکنش شدید مردم در شبکه‌های اجتماعی، از جمله این حواشی خودساخته بود که می‌تواند در انتخابات دور بعد شورای شهر تهران، تأثیرگذار باشد. در این بین، اشاره به دو نکته دیگر نیز ضروری است؛ در تمام این حواشی‌ها، مهدی چمران به‌عنوان رئیس شورای شهر، نقش مهمی داشت. آنچه در ماه‌های اخیر از حواشی‌ای که به‌شکل خودساخته، روانه شورای شهر تهران شده است، نیز مربوط به رئیس این شورا می‌شود.

مهدی چمران از نخستین کسانی بود که خیلی سریع، ماجرای املاک نجومی را به‌نقل از مسئولان قضائی، تکذیب کرد و همچنین از جمله کسانی بود که شخصا از یاشار سلطانی شکایت کرد و نخستین معترضی بود که عنوان می‌کرد، چرا برخی اعضای شورای شهر تهران، اسناد فساد املاک نجومی را به خبرنگاران داده‌اند. چمران، حتی در این ماه‌ها، درگیری‌های لفظی خاصی با برخی اعضای شورای شهر تهران داشت و در مهم‌ترین آنها وقتی بحثش با احمد مسجدجامعی بالا گرفت، عنوان کرد: ما از یاشار گذشتیم، امیدوارم خدا و دادستانی بگذرد و مسجدجامعی در پاسخ به او گفت: خدا از ما مهربان‌تر است.

نکته دوم اما مربوط به رحمت‌الله حافظی است. عضو اصول‌گرای شورای شهر تهران که موردی استثنایی در میان اصول‌گرایان است؛ او در واقع، در ماه‌های اخیر بهترین عملکرد را در مواجهه با موضوع فساد در شهرداری داشت که مورد اقبال مردم در شبکه‌های اجتماعی قرار گرفت. با این حال، به‌نظر می‌رسد در انتخابات سال آینده، او بتواند نقشی مانند علی مطهری در لیست امید را ایفا کند.