مهاجرت ۳۰ درصد جمعیت سیستان طی دو دهه

ایسنا: نماینده مردم شهرهای زابل، زهک، هیرمند، هامون گفت: تکلیف حق آبه ایران با افغانستان شفاف نیست و قرارداد معینی منعقد نشده است و همچنین طرح جامع و چشم اندازچند ساله ای برای احیای این دریاچه وجود ندارد که بیانگر برنامه و طرح ها در آینده دورو نزدیک باشد.

حبیب‌الله دهمرده افزود: با انعقاد قرارداد بین دولت افغانستان و یک شرکت ترکیه‌ای برای اجرای فاز دوم سد کجکی بر رودخانه هیرمند، به ایران صدمه وارد می شود.

وی گفت: زمانی از دریاچه هامون به عنوان یک فرصت یاد می شد اما امروز به یک تهدید مبدل شده و ریشه تمامی ریزگردها، آلودگی هوا و مشکلات موجود این استان تا حدودی به دلیل خشک شدن این دریاچه است.

نماینده مردم زابل در مجلس با اشاره به قراردادی که در سال ۱۳۵۰ منعقد شده است اذعان داشت: در سال ۱۳۵۰ با توجه به بروز خشک سالی قرارداد بسیار ضعیفی بین ایران و افغانستان تنظیم شد که در این قرارداد آمده است که ۸۲۰ میلیون مترمکعب آب در طول سال وارد دریاچه هامون شود که بعد از این قرارداد هیچ گونه قرار داد تکمیل تر دیگری با افغان‌ها منعقد نشده است و براین اساس تکلیف دریاچه هامون و رودخانه هیرمند مشخص نیست.

وی در این باره ادامه داد: بر اساس قرارداد موجود بایستی سالانه ۸۲۰میلیون متر مکعب بصورت پیوسته آب وارد این دریاچه شود اما آبی وارد نمی شود مگر اینکه سیلی بیاید و از اراده و کنترل افغان ها خارج و این سیلاب وارد این دریاچه شود.

دهمرده با اشاره به خشک شدن دریاچه هامون در سیستان گفت: یکی از ظرفیتهای اصلی سیستان و بلوچستان دریاچه هامون است. این دریاچه قسمتی از رودخانه هیرمند است که عاملی برای ایجاد یک جریان پیوسته صید و صیادی و یک سیستم فعال و پویا بوده است که متاسفانه در اثر بستن رودخانه هیرمند از سوی افغانستان ورودی آب به دریاچه هامون کم و در حال حاضر قطع شده است.

وی با اشاره به وزرش بادهای موسمی در استان سیستان خاطر نشان کرد: زمانی که این دریاچه پرآب بوده با وزیدن بادهای موسمی ۱۲۰روزه سیستان و بلوچستان در طول سال، دریاچه هامون نقش کولر طبیعی را بازی می کرد اما امروز با خشک شدن این دریاچه براثر طوفانها، ماسه بادی بوجود می آید و همچنین سبب بوجود آمدن ریزگردها و آلودگی هوا می شود که در سال جاری این ریزگردها ۱۲۰برابراز حد مجاز تاثیرات منفی بر استان داشته است.

وی این دریاچه را زیست گاه مناسبی برای آبزیان نمی داند و اظهار داشت: این دریاچه ممکن است بر اساس سیلی پر آب شود و ماهیانی و پرندگان در این مدت وجود داشته باشند اما بطور کلی خشک شده است وبه تبع دیگر زیستگاه خوبی برای موجودات دریایی نیست و از سوی دیگر چون لایروبی نمی شود و تبخیر در آن با سرعت بالایی روبه رو است در کوتاه ترین زمان ممکن آن مقدار آب نیز خشک می شود.

دهمرده رودخانه هیرمند را منشاء ایجاد سیستان دانست و تصریح کرد: همانطور که می دانیم رود نیلی وجود داشته که مصری شکل گرفته است بنابراین هیرمندی وجود داشته و سیستانی به وجود آمده است، متاسفانه هر چه افغانها توانمند تر می شوند، بر رودخانه هیرمند که سرمنشا آن افغانستان است وبیش از هزار کیلومتر تا مرز فاصله دارد سد ایجاد می کنند و حق آبه ایران از بین می رود و ایران هم بعد از انقلاب قراردادی با افغانستان منعقد نکرده است.

عضو کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس شورای اسلامی با اشاره به انعقاد قرارداد میان دولت افغانستان و یک شرکت ترکیه‌ای برای اجرای فاز دوم سد کجکی بر روی رودخانه هیرمند، اظهار کرد: این قرارداد صدمات بسیاری را به ایران وارد می کند چرا که با بستن سد کجکی میزان حجم ذخیره سازی افزایش می باید و از سهم ایران کم می شود و ایران می تواند در مورد این قرارداد ادعا کند چرا که زندگی سیستانی ها بر اساس این رود شکل گرفته است و این امر سبب تشدید مهاجرت ساکنان این منطقه می شود.

دهمرده با تاکید بر اینکه در دو دهه اخیر خشکسالی در این استان پی درپی بوده است، گفت: طی دو دهه اخیر ۲۵ تا ۳۰ درصد از جمعیت سیستان مهاجرت کرده اند.