چگونه ترامپ قدرتمند ظاهر شد؟

نوآه بیرمن در دیپلماسی ایرانی نوشت: تمامی نظرسنجی ها، بازارهای پیش بینی و کارشناسان سیاسی روی پیروزی هیلاری کلینتون در انتخابات ریاست جمهوری آمریکا حساب می کردند. بسیاری از این کارشناسان یا نسبت به شیوه های متعدد دموکرات ها برای رسیدن به کاخ سفید اطمینان داشتند یا پیروزی گسترده ای را پیش بینی کرده بودند که نقشه انتخاباتی آمریکا را به کل تغییر می داد؛ غافل از این که همگی آنها در اشتباه بودند.

دونالد ترامپ و هزاران طرفدار کمپین انتخاباتی وی نیز به اندازه همین کارشناسان به پیروزی خود در این انتخابات اطمینان داشتند. ترامپ و هوادارنش معتقد بودند که میل و اشتیاق بسیاری در میان عموم مردم برای تغییر وجود دارد. آنها بر این باور بودند که هیلاری کلینتون در طول چهار دهه فعالیت سیاسی خود آن قدر دوقطبی عمل کرده که نمی تواند نظر مردم کشور دو دسته ای همچون آمریکا را به خود جلب کرده و آرای آنها را بدست آورد. دونالد ترامپ در نخستین سخنرانی خود پس از پیروزی در انتخابات ریاست جمهوری آمریکا عنوان کرد: "من از همان ابتدا بارها گفتم که کمپین من یک کمپین انتخاباتی نیست، بلکه این کمپین جنبشی شگفت انگیز و بزرگ است".

اگرچه ماهیت رقابت های انتخاباتی آمریکا برای تحلیلگران سیاسی هر دو جناح بسیار شگفت آور بوده است اما با کمی دقت می توان دریافت که نشانه های آن از همان ابتدای این رقابت ها کاملاً آشکار بود. به عنوان مثال، از روزی که ترامپ نامزدی خود در انتخابات ریاست جمهوری آمریکا را رسماً اعلام کرد، بی اعتنایی و همچنین مخالفت وی با قواعد مرسوم و عُرف سیاسی آغاز شد و پس از آن نیز هرگز متوقف نشد.

ترامپ اغلب در سخنرانی های انتخاباتی خود از واقعه برگزیت (خروج بریتانیا از اتحادیه اروپا) و رای موافق مردم بریتانیا به این موضوع صحبت می کرد. ترامپ در تجمع هواداران خود در ایالت پنسیلوانیا گفت: "همان طور که هیچ کس نتیجه همه پرسی مردم انگلیس را در مورد خروج این کشور از اتحادیه اروپا درست پیش بینی نمی کرد، همین فرض در مورد انتخابات آمریکا هم صادق است و همه خواهند دید که نتیجه نظرسنجی ها درباره این انتخابات هم غلط از آب در خواهد آمد. انتخابات ریاست جمهوری آمریکا "مافوق برگزیت"، و "پنج برابر برگزیت" است."

این درحالی است که بسیاری تصور می کنند در نظرسنجی های انجام شده پیروزی ترامپ در این انتخابات پیش بینی نشده بود، اما این تصور اشتباه است. تعدادی از نظرسنجی های انجام شده پیش از انتخابات پیروزی ترامپ را به وضوح پیش بینی کرده بودند اما بازاهای شرط بندی، کارشناسان و صاحب نظرانی که صرفاً بر نتایج مورد دلخواه خود تأکید داشتند، این نتایج را به طور کامل نادیده گرفتند. شباهت میان کمپین انتخاباتی ترامپ و واقعه برگزیت واضح و آشکار است. هر دو جنبش از حمایت و پشتیبانی «سفیدپوستان طبقه کارگر» برخوردار بودند؛ طبقه ای که احساس می کرد در بحبوحه تغییرات فرهنگی و اقتصادی به طور کامل فراموش شده است.

در همین حال، بسیاری از صاحب نظران و کارشناسان هشدار دادند در صورتی که مردم بریتانیا به خروج این کشور از اتحادیه اروپا رای دهند و یا رای دهندگان آمریکایی در انتخابات ریاست جمهوری این کشور، ترامپ را انتخاب کنند، اقتصاد، موقعیت و جایگاه ملی این دو کشور با عواقب و پیامدهای هولناکی روبرو خواهد شد. آنها اطمینان داشتند که مردم به راهنمایی و نظرات آنها در این خصوص توجه کرده و آن را دنبال خواهند کرد. اما مردم و رای دهندگان نظرات نخبگان خود را به باد تمسخر گرفتند. مردم آمریکا و بریتانیا که با پدیده هایی چون جهانی شدن و مهاجرت به شدت مخالف بودند، تصمیم گرفتند تا خطرات پیش رو در این مسیر را به جان خریده و سیستم فاسد کشورهایشان را به طور کامل مختل کنند.

اگرچه به نظر می رسید که ترامپ با گزافه گویی، توهین و اهانت، موضع گیری های نژادپرستانه، افشاگری در مورد اشتباهات گذشته، ابراز نارضایتی های بدون علت یا سیاست های ضعیف به جایگاه انتخاباتی خود آسیب خواهد زد، اما هوادارن و حامیان وی از این مسائل چشم پوشی کرده و با وی همراه شدند. برخی هوادارنی که نسبت به موضوع کنترل دیوان عالی ایالات متحده آمریکا نگرانی داشتند یا به کلینتون اعتماد نداشتند، به ناچار به کمپین هواداران ترامپ پیوستند.

ماه گذشته در پی انتشار فایل ویدئویی مربوط به سال ۲۰۰۵ که در آن ترامپ اظهارات رکیکی را درباره زنان عنوان کرده بود، برخی از رهبران حزب جمهوری خواه یکی پس از دیگری ترامپ را طرد کردند. نظرسنجی های انجام شده پس از این اتفاق همگی حاکی از پیشتازی کلینتون در رقابت های انتخاباتی بودند. شرایط به گونه ای بود که حتی حامیان و طرفداران ترامپ نیز در مورد امکان دوام وی در رقابت های انتخابات ریاست جمهوری آمریکا به شک و تردید افتادند. اما ترامپ علی رغم تمامی مشکلات پیش آمده همچنان اصرار داشت که نظرسنجی ها عمداً و به منظور کاهش مشارکت مردم، میزان رای وی را کمتر از رقم حقیقی نشان می دهند.

در حالی که ترامپ با نظرسنجی ها درگیر بود، کلینتون به طور آزمایشی دایره فعالیت های انتخاباتی خود را گسترده تر کرد و از ایالت هایی چون میشیگان، ویسکانسین و پنسیلوانیا که به پیروزی در آنها نیاز داشت فراتر رفت، به این امید که بتواند نقشه اش را تا آریزونا گسترش دهد. کلینتون پس از جلب آرای عمومی در ویرجینیا و کلرادو در جولای و آگوست، تمام قدرت، تبلیغات و منابع در اختیار خود را برای پیروزی در دیگر نقاط بسیج کرد. کلینتون و تیم او معتقد بودند برای این که بتوانند با برتری ترامپ و موفقیت وی در جلب آرای سفیدپوستان طبقه کارگر رقابت و مقابله کنند، لازم است تا در ایالت هایی که دارای جمعیت بالای لاتین تبار هستند پیروز شوند و حمایت و پشتیانی آنها را از آن خود کنند.

نشانه های ظاهر شده در اواخر هفته گذشته، حاکی از آن بود که این ریسک کلینتون می تواند نتیجه معکوس داشته باشد. اگرچه نظرسنجی ها نشان می داد که او همچنان با اختلافی اندک، در اکثر ایالت های اصلی و سرنوشت ساز پیشاز است، اما او فاقد پایه هایی بود که اوباما چهار سال قبل در اختیار داشت.

جمهوری خواهان کنترل مجلس نمایندگان و سنا را به دست گرفته اند اما آیا با ریاست جمهوری ترامپ بن بست به پایان خواهد رسید؟ ترامپ که تنها چند هفته پیش از سوی رهبران حزب جمهوری خواه طرد شده بود، حالا مواضع تهاجمی تری را در پیش گرفته است. «کلیان کانوی»، مدیر کمپین انتخاباتی ترامپ روز یکشنبه اعلام کرد که کمپین آنها حداقل در شش ایالت مورد مناقشه و سرنوشت ساز توانسته به پیروزی دست یابد.

کلینتون، همسر وی، باراک اوباما و دیگر عناصر عملیاتی رده بالا برای پناهگاه های به ظاهر امنی همانند میشیگان و ویرجینیا تقلا می کردند. کانوی در کنفرانس مطبوعاتی خود با خبرنگاران به طعنه گفت: "آنها ما را در اطراف این ایالت های آبی تعقیب می کردند. ما نقشه خود را گسترش داده ایم و حالا در ایالت هایی که مردمش از ماه ها پیش ما را نادیده گرفته بودند، در حال رقابت هستیم.»

ترامپ روز یکشنبه و در یک حرکت بسیار تهورآمیز و قابل توجه، سخنرانی انتخاباتی خود را در آشیانه فرودگاهی در مینیاپلیس ترتیب داد و هزاران نفر در این تجمع حضور پیدا کردند آن هم در ایالتی که از سال ۱۹۷۲ به بعد جمهوری خواهان در آن به پیروزی نرسیده بودند.

پس از نیمه شب این ماراتن بزرگ، ترامپ به ویرجینیا رسید. ویرجینیا پنجمین ایالتی بود که ترامپ در یک روز برای سخنرانی به آن جا رفته بود. صدها تن در این سخنرانی حضور داشتند. تعداد حاضران این تجمع کمتر از چیزی بود که ترامپ بعداً ادعا کرد اما با توجه به زمان این تجمع می توان گفت که جمعیت قابل توجهی در آن جا حضور داشتند. در حالی که بسیاری از حاضران و هواداران در داخل محوطه جا نمی شدند، اما باز هم از همان جا ترامپ را تشویق می کردند. ترامپ در جمع هوادارن خود گفت: «ما در حال رسیدن به یکی از بزرگترین پیروزی های تمام تاریخ هستیم. انتخابات ریاست جمهوری آمریکا ۵۰ برابر برگزیت خواهد بود.»