مترو به دنبال پادزهر مرگ‌های تصادفی

روزنامه شهروند: پنجشنبه شب همين هفته مأموران شركت مترو تجهيزات ساده محافظت از حريم مترو را به ايستگاه طالقاني در خط يك بردند تا به قول سخنگوي شركت بهره‌برداري مترو «با نصب اين قنديلك‌هاي قرمز فرهنگ ايستادن پشت خط‌هاي زرد براي مردم نهادينه شود.»

خط زرد لبه سكو حريم ايمن شماست قبل از توقف قطار و باز شدن درها از آن عبور نکنید... اين جمله آشنايي است كه در ايستگاه‌هاي مترو زياد شنيده شده است. با وجود اين علامت‌ها و هشدار‌ها از ١١‌سال قبل اتفاقات تلخي در ايستگاه‌هاي مترو رقم خورده است كه منجر به مرگ تعداد زيادي از مسافران مترو شده است. مرگ‌هايي كه با مترو گره خورده است در دو دسته خلاصه مي شود؛ مرگ‌هاي خودخواسته يا همان خودكشي كه براساس آخرين آمارهاي احمد دنيا مالي، رئيس كميسيون عمران شوراي شهر تهران سالانه به ١٧ مورد مي‌رسد و مرگ‌هاي تصادفي كه درواقع بي‌احتياطي و شلوغي آن را رقم زده است.

٢٥ مهر ماه‌سال ٨٩ معلم و خبرنگار نابينا به دلايل نامعلومي در چاله ايستگاه مترو سقوط كرد و جان خود را از دست داد؛ بعد از آن هم چند مورد ديگر در ايستگاه خزانه، ايستگاه گلبرگ و ايستگاه تهرانپارس رقم خورد و بعد هم به‌عنوان آخرين حادثه دختری جوان در شلوغی ایستگاه شادمان، حریم خط زرد مترو را رد کرده، سرش با قطاری که در حین ورود به ایستگاه بوده برخورد کرد و جان خود را از دست داد. بنابراين ازدحام ايستگاه‌هاي مترو در كنار توجه نکردن به علايم هشدار دهنده به دفعات توانسته است حوادث جبران‌ناپذيري را رقم بزند و هر بار هم نوك پيكان انتقاد به سمت مديريت شهري بوده است.

حالا مديريت شهري اقدامات تازه‌اي براي ايمن‌سازي ايستگاه‌ها شروع كرده است. زنجير‌هاي زردي به طول يك متر به قنديلك‌هاي سرخ رنگ وصل و روي حريم زرد رنگ لبه سكوي ايستگاه طالقاني در خط يك متروي تهران نصب شده‌اند. به موازات سكوي مترو در هر دو متر تركيبي از زنجيرهاي زرد و قنديلك‌هاي سرخ ديده مي‌شود كه قرار است مردم را به حريم خود آگاه كند. درهاي مترو هم درست روبه‌روي بخشي كه زنجير ندارد، باز می‌شود تا مسافران سوار شوند.

البته احسان مقدم، سخنگوي بهره‌برداري مترو ترجيح مي‌دهد كه از اين حركت به‌عنوان «فرهنگ‌سازي كه بي‌احتياطي‌ها را كاهش مي‌دهد» ياد كند: «نصب برخي علایم و موانع هشدار دهنده در ايستگاه‌هاي مترو به صورت پايلوت در ايستگاه دروازه دولت به صورت استيكر و در ايستگاه طالقاني با قنديلك‌ها انجام شده است تا منجر به رفع موارد آسيب‌زايي كه در اين زمينه مطرح بود، شود. علاوه بر اين مي‌خواستيم فرهنگ‌سازي در اين زمينه انجام شود تا حوادثي كه نتيجه بي‌احتياطي روي سكوهاست مرتفع شود.»

پا به پاي هر مرگ تصادفي يا خودكشي در مترو مسأله نصب درهاي حائل در ايستگاه‌هاي مترو از سوي كارشناسان حوزه شهري و اعضاي شوراي شهر تهران مطرح شده و هر بار هم به دليل كمبود اعتبار به درهاي بسته خورده است. اما نمايندگان شوراي شهر تهران دو هفته قبل طرح نصب درهای جداکننده در ایستگاه‌های مترو در شورای شهر را به تصویب رساندند تا اين موضوع در دستور كار شهرداري قرار گيرد.

البته آنطور كه سخنگوي بهره‌برداري مترو مي‌گويد: «اقداماتي كه به تازگي در ايستگاه‌هاي مترو انجام شده، قرار است در ايستگاه‌هاي ديگر هم به اشكال مختلف انجام شود اما تنها در راستاي فرهنگ‌سازي است و به پيشنهاد مازيار حسيني، معاون حمل‌ونقل ترافيك شهرداري تهران در دستور كار قرار گرفته است.»

يكي از مأموران مترو در ايستگاه طالقاني درباره تجهيزاتي كه به تازگي به ايستگاه اضافه شده، معتقد است كه ميزان كارايي هشدارها زماني مشخص مي‌شود كه در ايستگاه‌هاي شلوغ نصب شود. اما احسان مقدم اين انتقاد را قبول ندارد: «ارزيابي بهتر است در ايستگاهي انجام شود كه ميزان مسافر متعادل دارد.»

او معتقد است كه اين تجهيزات هيچ ربطي به جلوگيري از خودكشي در ايستگاه‌هاي مترو ندارد: «كسي بخواهد خودكشي كند اصلا به اين علایم توجهي ندارد و اين علایم براي بي‌احتياطي‌ها تعبيه شده است.»

اولويت نصب درهاي حائل براي ايستگاه‌هاي مبادله‌اي است

طرح نصب درهاي حائل كه در شورا به تصويب رسيده هنوز اجرا نشده است اما آنطور كه احمد دنیامالی، رئیس کمیسیون عمران شورای شهر تهران به مهر گفته است: «براي نصب اين درها اولویت با ایستگاه‌های مبادله‌ای خواهد بود چون بزرگترین مشکل ما در پیک تایم (ساعت‌های شلوغ) است و این درها می‌توانند در این شرایط به‌عنوان محافظ مانع حادثه شوند.» البته همچنان نصب اين درها پر هزينه است.

گفته مي‌شود اجرای این طرح در ایستگاه‌های مترو نزدیک به‌هزار‌میلیارد ریال برای پایتخت هزینه دارد. سیستم محافظ سکو یا PSD شامل دیوارهای شیشه‌ای و در‌های اتوماتیکی است که در تمام طول مترو نصب می‌شود و پس از ورود قطار به ایستگاه مترو و توقف کامل، در‌ها که دقیقا در مقابل در‌های قطار قرار گرفته‌اند به‌طور اتوماتیک باز می‌شوند.

اما دنيامالي مي‌گويد: «بحث ما این است که اگر یک نفر در طول‌سال به خاطر ازدحام جانش را از دست دهد یا بر هم خوردن تعادلش، باید هزینه کنیم تا شاهد این اتفاق نباشیم. در بحث پایلوت نگاه ما این بود که قیمت تمام شده را در بیاوریم و بر این اساس منابع بگذاریم. روی این موضوع خیلی وقت گذاشتیم.» او هم معتقد است كه درهای حائل در کمتر کشوری ایجاد شده است: «به‌عنوان نمونه لندن با این عظمت درهای حائل برای متروها ندارد. حتی خیلی از متروها مثل آلمان پله برقی هم ندارند.»