ناگفته‌هایی از بحران در میراث فرهنگی

خبرگزاری ایسنا: مسعود سلطانی‌فر در روز تودیع‌اش به عنوان رئیس پیشین سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری، بزرگترین پرونده فساد در این سازمان را با حکم دادگاه مختومه اعلام کرد و سپس به جانشین خود در این سازمان توصیه‌هایی کرد تا کارهایِ در حال انجام روی زمین نماند.

سلطانی‌فر در این رابطه گفت: مبارزه با فساد در سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری و مجموعه شرکت‌های وابسته به آن یکی از مأموریت‌های ما بود. روزی که به این سازمان آمدم، آقای نجفی - رئیس اسبق میراث فرهنگی و گردشگری - پرونده قطوری را پیش رویم گذاشت و گفت: «خدا به دادت برسد»، اما با تلاش همکاران و همکاری قوه قضاییه، سازمان میراث فرهنگی در این پرونده در حالیکه حکم محکومیتش به ناحق در دو دادگاه صادر شده بود، تبرئه شد.

وی افزود: شرکت توسعه گردشگری که به صورت صوری در دولت گذشته تشکیل شده بود، قرارداد خاصی داشت که براساس آن برای ساخت سه هتل کمتر از ۵۰۰ میلیون تومان هزینه کرد. اما در دادگاه شکایتی را علیه سازمان مطرح و اعلام ضرر ۱۰۸ میلیارد تومانی کرد. ما در ادامه تقاضای اعمال ماده ۱۸ قانون را کردیم که با صلاحدید قوه قضاییه این پرونده به دیوان عالی رفت و پس از ۲.۵ سال پیگیری، حکم تبرئه آن دو هفته پیش صادر شد و به این ترتیب از وقوع بزرگترین فساد در این سازمان جلوگیری شد.

وی ادامه داد: ما با پرونده‌هایی از این دست بسیار مواجه بودیم. نمونه دیگرش پرونده بهره‌بردار عمارت مسعودیه بود که تخلفاتی داشت و ما الزام داشتیم جلوی فساد آن را بگیریم. مسعودیه طی یک قرارداد پر حرف و بحثی واگذار شده بود، ولی خوشبختانه در این مورد نیز دستگاه قضایی حامی ما بوده است.

رئیس پیشین سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری سپس با شرحی از وضعیت گذشته این سازمان در زمان واگذاری اظهار کرد: این سازمان سه سال قبل وضعیت نابسامان و ناامیدکننده‌ای داشت. خیلی‌ها فکر می‌کردند بعد از تلاطم‌ها و نابسامانی‌های دو سه سال اخیر دولت گذشته و صدمات گسترده‌ای که ناشی از جابجایی و انتقال به شیراز و اصفهان بوده است، بنده شش ماه بیشتر در این مسئولیت دوام نیاورم، اما با عنایت خدا و تلاش همه همکاران، دوندگی مدیران نه تنها سازمان در سال ۹۵ در همایش شهید رجایی به عنوان دستگاه نمونه انتخاب شد، بلکه روی آرامش را دید.

وی اضافه کرد: افتخار دارم که بگویم در شش ماه گذشته رئیس جمهور در مناسبت‌های مختلفی از عملکرد این سازمان و معاونت‌های آن تقدیر کرده است. حتی هنگامی که به عنوان وزیر ورزش معرفی شدم، بسیاری از نمایندگان مجلس این سوال را مطرح می‌کردند که چرا با وجود عملکرد موفق، می‌خواهم این سازمان را ترک کنم؟ یقینا رأی بالای این نمایندگان به وزیر ورزش نشان دهنده دید مثبت آن‌ها به عملکرد بنده در سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری است. آقای لاریجانی نیز تأیید خود را بر عملکرد این سازمان اعلام کرده‌ و ما را شرمنده کرده‌اند. این موضوع بار مسئولیت بعدی را حتما سنگین خواهد کرد.

سلطانی‌فر سپس بیان کرد: برای من سنگین است که از اینجا بروم. امیدوارم مدیریت جدید همان مسیر و راه سیاست‌های دولت را با قدرت ادامه دهد.

او در ادامه چند محور را در انجام امور مربوط به این سازمان مورد تأکید قرار داد و گفت: ما روش کاری در طول این سال‌ها داشتیم که آن را به رئیس جدید پیشنهاد می‌کنم. نخستین محور که در دستور کار ما قرار گرفت، این بود که سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری که حدود ۱۰ سال گرفتار سیاسی‌کاری شده بود، از این هیاهو و جنجال‌سازی‌ها دور نگه داشته شود و صرفا کار تخصصی انجام دهد. فکر می‌کنم در این بخش موفقیت زیادی داشتیم و سازمان را تخصصی و حرفه‌ای کردیم.

معاون پیشین رئیس جمهور با تأکید بر لزوم حاکمیت قانون و قانونمند شدن امور افزود: در طول مدتی که فعالیت کردیم، کاری نداشتیم فرد یا موضوعی تابع چه معادلات سیاسی و جناحی است. تلاش غالب این بود آنچه در سازمان حاکم می‌شود، طبق قانون باشد.

سلطانی‌فر شایسته‌سالاری در انتخاب نیروها و نگاه به درون را از محورهای مورد توجه دانست و اظهار کرد: شاید کمترین نیروها را از بیرون این سازمان به کار گرفتم و همیشه نگاه به استفاده از نیروهای داخلی بود.

وی ادامه داد: نظارت مستمر و دائم در تمام استان‌ها باعث شد پیگیری مشکلات راحت‌تر انجام شود. من در زمانی که رئیس سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری بودم، شاید کشور را سه دور زده باشم. تقریبا در هفته دو یا سه بار سفر استانی داشتم و از نزدیک مسائل را پیگیری می‌کردم.

سلطانی‌فر سپس با تأکید بر لزوم تعامل گسترده با تمام دستگاه‌ها از جمله شهرداری‌ها، وزارت امور خارجه و صندوق توسعه ملی گفت: در این مدت نزدیک به ۸۰۰ میلیارد تومان اعتبار برای ۷۰ طرح هتل‌سازی از صندوق توسعه ملی دریافت شد که طبق توافق قرار است حدود ۶۰۰ تا ۷۰۰ میلیارد تومان دیگر از منابع این صندوق استفاده شود. در این مدت ۳۶ هتل چهار و پنج ستاره به ظرفیت قبل اضافه شده و تا پایان دولت دوم آقای روحانی، ۱۷۰ هتل چهار و پنج ستاره دیگر آماده خواهد شد.

رئیس پیشین سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری تحقق منویات مقام معظم رهبری در راستای اقتصاد مقاومتی را مورد تأکید قرار داد و افزود: فکر می‌کردیم این سازمان علاوه بر مسئولیت فرهنگی دارای ظرفیت در رشد اقتصادی است. بنابراین همزمان با ابلاغ سیاست مقام معظم رهبری در این‌باره، پروژه‌هایی در این راستا آغاز شد که طرح اشتغال ضربتی از آن جمله بود.

سلطانی‌فر سپس به گستره‌ی فعالیت‌های اداری این سازمان در سایر نقاط کشور اشاره کرد و افزود: هیچ سازمان و وزارت‌خانه‌ای وجود ندارد که در ۱۰ درصد از ۴۳۵ شهرستان، اداره مستقل داشته باشد. روزی که به این سازمان آمدم، در ۴۶ شهر، اداره و بیش از ۱۰۰ نمایندگی داشتیم. در بیش از ۲۰۰ شهر حتی یک آدم هم نداشتیم، در حالی که باید میراث فرهنگی را حفظ می‌کردیم، صنایع دستی را ترویج و گردشگری را نیز توسعه می‌دادیم. اما اکنون ۱۹۶ اداره مستقل برای اجرای سیاست‌ها داریم.

وی سپس توصیه‌هایی را برای «احمدی‌پور»، رئیس جدید سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری ارائه کرد و گفت: پیگیری تهیه برنامه جامع گردشگری که از سال ۲۰۰۱ میلادی آغاز شده به عنوان سند بالادستی می‌تواند حرکت منظم و منسجمی را به صنعت گردشگری بخشد. این یکی از اقداماتی است که لزوما باید ادامه داشته باشد.

وی همچنین درخواست کرد قوانین و مقررات میراث فرهنگی که مربوط به سال‌های ۱۳۰۹ و ۱۳۵۹ است و تاکنون مشکلات زیادی را برای مردم به وجود آورده، لازم است بعد از ۴۰ سال بازنگری شود. البته مشاور حقوقی برای این مورد تعیین و مرحله نخست انجام شده تا بازنگری دقیق بخشی از قوانین متناسب با شرایط امروز مردم تقدیم دولت و مجلس شود.

سلطانی‌فر همچنین از رئیس جدید سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری خواست طرح اشتغال ضربتی ۱۴۰ هزار نفره را که برنامه آن آماده شده و هماهنگی‌هایش با سیستم بانکی و مراجع مربوط صورت گرفته را ادامه دهد.

او گفت: این طرح با تعیین تسهیلات محدود میانگین ۴۰ میلیون تومان اجرا خواهد شد.

معاون پیشین رئیس جمهور همچنین به اجرای طرح نجات‌بخشی و مرمت ساختمان‌ها و بناهای قدیمی در قالب سرمایه‌های بخش خصوصی و صندوق حفظ و احیا اشاره کرد و افزود: این اقدام به خاطر منابع محدود دولت انجام شد که کارنامه دولت در این بخش ۱۰ تا ۱۵ برابر عملکرد دولت گذشته بود. بسیاری از بناها که ۲۰۰، ۳۰۰ سال در معرض تخریب بودند با پول بخش خصوصی مرمت و بازسازی شدند و به عنوان اماکن پذیرایی و اقامتی به کار گرفته شده‌اند. خواهش می‌کنم این کار را دنبال کنید، چون منابع دولتی هیچ‌گونه تحرکی برای ما ایجاد نمی‌کند.

سلطانی‌فر سپس وصیت‌هایی را درباره بخش صنایع دستی و آموزش ارائه کرد و ادامه داد: در فروش و بازرگانی صنایع‌دستی با محدودیت‌ها و چالش‌های زیادی روبرو هستیم. اگر این بخش حل شود، تقریبا بیشتر مشکلات صنایع دستی برطرف خواهد شد.

وی اضافه کرد: حل مشکل قطعی مرکز آموزش عالی میراث فرهنگی یکی از اقداماتی بود که در دو، سه سال اخیر با چنگ و دندان پی گرفته شد. این مرکز قبلا منحل شده بود، اما چون ما قائل به حفظ آن و آموزش‌های تخصصی بودیم هماهنگی‌هایی را با وزارت علوم انجام دادیم و اکنون کار به جاهای خوبی رسیده و امیدواریم هرچه سریع‌تر مشکل حل شود.

وی افزود: مصوبه‌ای از شورای عالی انقلاب فرهنگی برای راه‌اندازی دانشگاه هنرهای سنتی استاد فرشچیان گرفته شد که در حال ابلاغ است. باید در این‌باره اهتمام ویژه‌ای داشت.

او همچنین تأکید کرد: واگذاری هرچه سریع‌تر شرکت توسعه گردشگری که هتل‌های لاله نیز متعلق به آن است و سازمان در آن ۷۳ درصد سهم دارد بعد از مختومه شدن پرونده فسادش در دادگاه باید سریعا به سازمان خصوصی‌سازی واگذار شود.

وزیر وزیر و امور جوانان همچنین توصیه کرد، نهضت هتل‌سازی که نیاز اصلی بخش گردشگری است ادامه داشته باشد و منابع مورد نیاز آن تأمین شود.

وی افزود: هم اکنون ۸۲۰ هتل یک تا پنج ستاره با پیشرفت فیزیکی چهار تا ۹۰ درصد در حال ساخت است که نباید کار آن‌ها متوقف شود.

سلطانی‌فر همچنین با اشاره به اقداماتی که برای تسهیل صدور ویزا آغاز شده است اظهار کرد:‌ همه شرایط برای لغو ویزا و صدور ویزای الکترونیک فراهم شده است. برای توسعه گردشگری لازم است این موضوع همچنان پیگیری شود.

معاون پیشین رئیس جمهور سپس بازگرداندن اشیاء تاریخی را بخشی از مأموریت های این سازمان برشمرد و وصیت آخرش را به آن اختصاص داد و گفت: یکی از ارزشمندترین مجموعه‌های تاریخی ایران که در سال ۱۳۰۴ با تصویب دولت پهلوی از کشور خارج شد، الواح هخامنشی است که در دوره‌هایی تعدادی از آن بازگردانده شد. در این سه سال این موضوع نیز دنبال شده و در دو دادگاه حکم مثبت گرفته شده است. اکنون به دُم کار رسیده‌ایم و کمی فشار بیاوریم، قضیه تمام می‌شود.