اوپک در نشست ۱۰ آذر به نتیجه می‌رسد؟

خبرگزاری ایسنا: نشست تعیین کننده اعضای اوپک در حالی دو هفته دیگر برگزار می‌شود و قرار است میزان کاهش تولید هر عضو مشخص شود که هنوز اعضای مهم آن یا اصرار بر افزایش تولید خود دارند یا درمورد میزان تولید خود سکوت کرده‌اند.

پیشنهاد فریز نفتی، گرد و خاک بسیاری را در بازار جهانی نفت به پا کرد. درحالی که عده‌ای اجرای این پیشنهاد را به نفع اعضای اوپک می‌دانستند و اعتقاد داشتند طرح فریز نفتی باعث تعدیل میزان تولید و بالا رفتن قیمت‌ها می شود، عده‌ای دیگر با پیشنهاد مطرح شده مخالف بوده و عقیده داشتند تا عربستان مشخص نکند قصد دارد روزانه چه میزان نفت تولید کند، نمی‌توان به اجرای این طرح خوشبین بود. زیرا عربستان اجرای پیشنهاد "فریز کردن تولید نفت" را مشروط به این دانسته که تولیدکننده رقیب این کشور یعنی ایران، سطح تولید خود را در سال جاری محدود کند.

البته برخی کارشناسان عقیده داشتند ممکن است طرح فریز نفتی باعث بالا رفتن قیمت نفت و از بین رفتن مازاد تولید نفت اوپک شود، اما از آنجایی که تولید عربستان حدود ۱۰ میلیون و ۲۰۰ بشکه در روز و تولید ایران حدود سه میلیون و ۷۰۰ بشکه در روز بود و با توجه به توانایی و ظرفیت ایران در تولید بیشتر نفت، از آنجایی که عربستان هیچ تعهدی مبنی بر کاهش تولید خود ارائه نکرده است، ممکن است این طرح در نهایت به ضرر ایران تمام شود.

اندکی پس از ارائه پیشنهاد مذکور، پانزدهمین نشست مجمع بین‌المللی انرژی به مدت دو روز در الجزایر آغاز شد که باید گفت توجه فعالان بازار نفت به جای این نشست، به نشست مشورتی‌ بود که قرار بود اعضای اوپک در حاشیه این نشست برگزار کنند. ایران تاکید کرده بود که تنها "نگاه مشورتی" به این نشست دارد و بیژن زنگنه، وزیر نفت کشورمان اعتقاد داشت این نشست در حد یک اجلاس مشورتی است و باید در همان حد از آن انتظار داشت. از سوی دیگر، عربستان سعی داشت با انداختن توپ انتظارات بازار نفت به زمین ایران، فشار روانی زیادی را به رقیب دیرین خود در بازار نفت وارد کند در حالی که ایران همچنان به رسیدن به سطح تولید نفت پیش از تحریم‌ها اصرار داشت و شرط ورود خود به طرح فریز نفتی را تنها این عنوان کرده بود که باید تولید خود را به میزان پیش از تحریم‌ها برساند.

نتیجه روشن از نشست تاریک اوپک

این فراز و نشیب‌ها به قوت خود باقی ماند تا اینکه نشست مشورتی اعضای سازمان کشورهای صادرکننده نفت (اوپک) برگزار شد و وزیر نفت کشورمان بعد از اتمام این از به اجماع رسیدن اوپک پس از دو سال و نیم برای مدیریت بازار خبر داده بود.

بر اساس این نشست قرار شد تولید اعضای اوپک سهمیه‌بندی شود و به گفته زنگنه، وزیران نفت و انرژی کشورهای عضو اوپک تصمیم گرفتند به پیشنهاد دبیرخانه اوپک، تولید این سازمان را تا سقف تولید ٣٢.٥ تا ٣٣ میلیون بشکه در روز تعیین کنند که این رقم باید میان اعضای اوپک تقسیم شود. اعضای اوپک تصمیم گرفتند روزانه حدود ٧٠٠ هزار بشکه از تولید نفت خام خود بکاهند.

از سوی دیگر عربستان در نهایت پذیرفت که ایران خارج از طرح فریز نفتی قرار بگیرد و سطح تولید خود را تا حد قابل قبولی افزایش دهد.

نتیجه این نشست به قدری رضایت بخش بود که بسیاری از کارشناسان اعتقاد داشتند نقش اوپک در بازار بین‌المللی احیا شد و تصمیم اوپک درباره سهمیه‌بندی تولید یک توافق تاریخی و نقطه عطفی برای اوپک محسوب می‌شود. به گفته کارشناسان تصمیم اوپک این علامت را به بازار می‌دهد که در درون اوپک اجماع حاصل شده و اوپک می‌تواند بازار را تنظیم کند که افزایش قیمت انواع نفت خام چند روز بعد از نشست مذکور سند ادعای کارشناسان محسوب می‌شد.

تعیین تکلیف نهایی میزان تولید اعضای اوپک در نشست آذر

سرانجام قرار شد سهمیه تولید هر عضو اوپک در اجلاس ۳۰ نوامبر (۱۰ آذر) مشخص شود، نشستی که نظریه های مختلفی درمورد آن وجود دارد و در حالی که ایران اصرار دارد باید به میزان تولید پیش از تحریم برسد، عراق نیز ادعا کرده است توانایی تولید بیشتری دارند و نباید به اجرای طرح فریز نفتی بپیوندد.

به گفته وزیر نفت عراق، این کشور عراق از کاهش تولید معاف شود زیرا درگیر جنگ با داعش است. عراق در سپتامبر بیش از ۴.۷ میلیون بشکه در روز نفت تولید کرد و احتمال افزایش بیشتر تولیدش وجود دارد زیرا دولت عراق از شرکت های بین المللی خواسته است تولید در میادین نفتی این کشور را افزایش دهند.

وزیر نفت عراق آمار اوپک را که تولید این کشور را کمتر از ۴.۲ میلیون بشکه در روز برآورد کرده است، رد و اظهار کرده بود ما با سیاست اوپک و اتحاد اوپک هستیم اما این امر نباید به ضرر ما تمام شود.

این ادعای عراق باعث شد برخی کارشناسان این پیشنهاد را مطرح کنند که ایران و عراق باید در یک همکاری استراتژیک وزنه ای معادل عربستان در اوپک ایجاد کنند و معادل تولید عربستان تولید کنند، پیشنهادی که عده دیگری از صاحب‌نظران آن را بی فایده دانستند و عقیده داشتند ایجاد وزنه معادل عربستان نتیجه ای درپی ندارد.

با این وجود وزیر نفت کشورمان در آخرین اظهار نظر خود در مورد نشست ۳۰ نوامبر اوپک اعلام کرد که به این نشست بدبین نیست و باید منتظر ماند تا دید چه می شود.

اکنون، در حالی که تنها دو هفته تا برگزاری اجلاس اعضای اوپک به منظور تعیین سهمیه تولید هر عضو و کاهش میزان تولید مانده است، ایران همچنان اصرار دارد تولید خود را به قبل از تحریم ها بازگرداند و عراق نیز ادعا کرده است توانایی تولید بیشتری دارد، از سوی دیگر، عربستان که قوی ترین تولید کننده اوپک است و در حال حاضر روزانه بیش از ۱۰ میلیون بشکه نفت تولید می کند هیچ اظهار نظری درمورد کاهش میزان تولید خود نکرده است.