دختران مجرد هم مادر می شوند؟

روزنامه ا بتکار : شوراي نگهبان به قانون جديد فرزند خواندگي ۱۴ ايراد وارد کرد که گويا کميسيون اجتماعي اين ابهامات را رفع کرده است.

خبرآنلاین نوشت که، يکي از بندهاي اين قانون، امکان دادن سرپرستي به دختران مجرد و خانواده‌هايي است که فرزند دارند. هرچند اين مورد مخالفاني دارد. اما به گفته اعضاي کميسيون اجتماعي، اين قانون بسياري از مشکلات قانون قبلي را رفع کرده و بسياري از کودکان بي سرپرست، صاحب خانواده مي‌شوند.

در همين زمينه سالار مرادي، نماينده مردم سنندج و ايوان دره عضو کميسيون اجتماعي و عضو گروه بررسي اين لايحه گفت و گويي را انجام داده. او مي‌گويد که ايرادات شوراي نگهبان به اين قانون برطرف شده است و اين لايحه دوباره و به زودي در صحن علني بررسي مي‌شود.

پس از ۳۸ سال قرار بود قانون فرزند خواندگي اصلاح شود. مجلس هم بررسي‌هايي روي آن داست، اما چرا اين لايحه هنوز به قانون بدل نشده است؟

اين قانون تصويب شد اما شوراي نگهبان ۱۴ مورد در لايحه تسهيل در فرزند خواندگي ايراد گرفت که به تازگي اصلاح شده و قرار است به زودي در سه شنبه همين هفته اين لايحه در صحن علني مجلس ارائه مي‌شود.

ايرادهاي شوراي نگهبان در چه مواردي بود؟

ابهاماتي که شوراي نگهبان داشت بيشتر انشايي بود که در اصلاح اين لايحه مواد ۶، ۸، ۹، ۱۰، ۱۴، ۱۵، ۱۶، ۱۷، ۲۲، ۲۳، ۲۴، ۲۶، ۲۷ و ۳۱ اعاده شده از شوراي نگهبان در کميسيون بررسي و ايرادات يک به يک اصلاح شد.

مي‌توانيد ايرادات را بگوييد؟

شوراي نگهبان اين ايراد را وارد کرده ‌است که متقاضيان مسلمان بايد مقيد به انجام واجبات و ترک محرمات باشند که اين خصوصيت از لحاظ مقررات فقهي از شروط لازم براي سرپرستي است، بنابراين پيشنهاد کرده که عبارت «تقيد به انجام واجبات و ترک محرمات براي درخواست‌کنندگان مسلمان» به‌عنوان بندي مجزا به اين ماده اضافه شود. در اين تبصره اعطاي سرپرستي کودک غيرمسلمان به متقاضي مسلمان با وجود متقاضي هم‌کيش وي، ممنوع شده است که اين امر به ‌دليل مغايرت با مقررات فقهي از سوي شوراي نگهبان با ايراد مواجه شده‌ است.

فوت پدر و مادر و جد پدري طفل از شرايط اعطاي سرپرستي دانسته‌ شده است که با توجه به نبود عبارت «وصي منصوب ولي قهري» در متن ماده، در مواردي که ولي قهري، براي سرپرستي طفل قيمي منصوب کرده‌ است نيز امکان اعطاي سرپرستي طفل به ديگري وجود دارد، اين بند هم با ايراد شوراي نگهبان مواجه‌ شده ‌است. پيشنهاد شده عبارت هيچ ‌يک از پدر، مادر، جد پدري و وصي منصوب ولي قهري آنها، در قيد حيات نباشند جايگزين شود.

شوراي نگهبان همچنين به عدم رعايت غبطه کودک که سبب سلب حق سرپرستي شده‌ است هم ايراد وارد کرد. به عقيده شوراي نگهبان، اين امر با موازين فقهي در تضاد است، در نتيجه پيشنهاد شده عبارت «هيچ‌ يک از پدر، مادر و جد پدري آنها صلاحيت سرپرستي را نداشته باشند و به تشخيص دادگاه صالح اين امر حتي با ضم امين يا ناظر نيز حاصل نشود» جايگزين شود. شوراي نگهبان به اين بند هم ايراد وارد کرده است که به محض مراجعه والدين و جد پدري، کودک بايد به آنها بازگردانده ‌شود که پيشنهاد شده عبارت «چنانچه پدر يا مادر يا جد پدري کودک يا نوجوان مراجعه کنند، دادگاه در صورتي‌ که آنها را واجد صلاحيت لازم ولو با ضم امين يا ناظر تشخيص دهد و مفسده مهمي نيز کودک يا نوجوان را تهديد نکند، با اخذ نظر مشورتي سازمان به استرداد آنها حکم مي‌کند، در غير اين‌صورت حکم سرپرستي ابقا خواهد شد» به‌ جاي اين تبصره تصويب شود.

شوراي نگهبان همچنين اين برداشت را کرده که در اين قانون جد مادري بر ساير متقاضيان اولويت داده‌ شده است که مغاير نظر امام راحل در تحريرالوسيله است. به همين دليل پيشنهاد شده عبارت «در صورت وجود اقارب طبقه دوم و تقاضاي يکي از آنها و وجود شرايطف سرپرستي به وي واگذار مي‌شود و در صورت تعدد تقاضا و يکساني شرايط متقاضيان، سرپرست با قرعه انتخاب خواهد شد، در صورت نبود اقارب طبقه دوم بين اقارب طبقه سوم بدين نحو عمل خواهد شد» به جاي اين تبصره مصوب شود.

شوراي نگهبان به اطلاق اين که قانون"افراد زير ۱۶ سالي که بالغ و رشيد و غيرنيازمند به سرپرستي هستند را نيز مشمول حکم سرپرستي مي‌داند" ايراد وارد کرده است. پيشنهاد شده عبارت تمام افراد کمتر از ۱۶سال که واجد شرايط در ماده ۸ هستند مشمول اين قانون خواهند بود مگر اينکه به تشخيص دادگاه بالغ و رشيد بوده و نيازي به سرپرستي نداشته باشند» جايگزين اين ماده شود.شوراي نگهبان يک ايراد و يک ابهام ديگر وارد کرده است که ايراد شورا همان ايراد قبلي در بند «۵» اين گزارش بوده و ابهام شورا نيز در خصوص لزوم يا عدم لزوم تبعيت دادگاه از نظر سازمان است که در صورتي‌که ماده مشعر به لزوم تبعيت دادگاه باشد، مغاير موازين شرعي خواهد بود و پيشنهاد مي‌شود اصلاح شود.

در تمام مواردي که هيچ‌يک از پدر، مادر يا جد پدري صلاحيت سرپرستي را ولو با ضم امين يا ناظر نداشته باشند، دادگاه مي‌تواند مطابق اين قانون و با اخذ نظر مشورتي سازمان، مسئوليت قيم يا امين مذکور در اين مواد را به يکي از درخواست‌کنندگان سرپرستي واگذار کند.ايراد بعدي درباره لزوم صدور شناسنامه جديد براي طفل و اصلاح شناسنامه سرپرستان است که پس از صدور حکم کلي، ساير ترتيبات را به آيين‌نامه سپرده ‌است.

شوراي نگهبان معتقد است اين بند با اصل هشتاد و پنجم قانون اساسي مغاير است. براي رفع ايراد شوراي نگهبان پيشنهاد مي‌شود ماده ۲۲اصلاح شود"پس از صدور حکم قطعي سرپرستي، مفاد حکم از سوي دادگاه به اداره ثبت احوال ابلاغ مي‌شود، اداره ثبت احوال مکلف است که نام کودک يا نوجوان تحت سرپرستي را در اسناد سجلي زوجين سرپرست وارد کند و همچنين شناسنامه جديدي براي کودک يا نوجوان تحت سرپرستي با درج نام زوجين سرپرست و نام خانوادگي زوج صادر کند."

شوراي نگهبان نسبت به اين ماده که دختران مجرد هم مي‌توانند فرزند خوانده داشته باشند هم ايراد گرفته است؟

خير. اين ماده در شوراي نگهبان دچار ايرادي نشده است و همانطور كه در مصوبه اوليه تصويب شده دختران مجرد داراي سن بالا هم مي‌توانند فرزند خوانده داشته باشند. به طور كلي در اين قانون ما شرايط را به گونه اي فراهم کرديم که ۵۰ درصد کودکان بي سرپرست صاحب خانواده شوند.

عمده تفاوتهاي اين قانون با قانون قبلي چيست؟

در حال حاضر مراحل واگذاري فرزند به خانواده‌ها حداکثر ۶ ماه زمان نياز دارد که اين مدت در صورت تصويب نهايي قانون جديد بسيار کاهش پيدا خواهد کرد. تاکنون فقط کودکان بي سرپرست شرايط واگذاري را داشتند اما در قانون جديد کودکان بد سرپرست را نيز مي‌توان به عنوان فرزند خوانده و يا امين موقت به خانواده‌ها واگذار کرد و اين موضوع مي‌تواند تحولات زيادي در واگذاري فرزند به خانواده‌ها ايجاد کند.

داشتن سلامت رواني که به تائيد پزشک رسيده باشد، شرايط مالي مناسب، نداشتن سوء سابقه، اعتياد و...از جمله مواردي است که خانواده‌ها براي پذيرفتن فرزند بايد داشته باشند.قوه قضائيه و دستگاه بهزيستي از عناصر اصلي تعيين تکليف کودکان بدسرپرست و بي سرپرست هستند، اين قانون کمک مي‌کند تا کار هر دو دستگاه آسان تر از گذشته باشد.

خانواده‌هايي که فرزند دارند هم مي‌توانند سرپرستي کودک بي سرپرست را بپذيرند؟

مطابق قانون جديد، به خانواده‌هاي داراي فرزند و دختران مجرد سن بالا نيز کودک واگذار خواهد شد. در صورت تصويب نهايي قانون فرزند خواندگي دختران که سن بالا دارند هم مي‌توانند فرزند اختيار کنند.