سایه احتیاط بر فضای بورس تهران

سمت و سوی ارزش‌گذاری سهام

برخورد دوباره با سد نمادهای بسته

در ادامه روندی که توقف نماد معاملاتی بانک‌های بزرگ را در اثر مشکلات صورت‌های مالی و برگزاری مجمع رقم زد، در روزهای اخیر بار دیگر بر شمار توقف نمادها به ویژه در گروه بانکی به دلیل «ابهام در ارائه اطلاعات» افزوده شده است. همچنین، در گروه خودروسازی هم نماد پرمعامله و نقد‌شونده سایپا از یک ماه گذشته متوقف است. در سایر صنایع هم برخی نمادها با توقف‌های طولانی مدت نماد رو به رو شده‌اند که علت آن هم با ابهام در ارائه اطلاعات مرتبط است. موضوع توقف طولانی‌مدت نمادها در بورس تهران مساله‌ای است که مدت‌ها است بحث‌های بسیاری را موجب شده و انتقادات بسیاری را برانگیخته است. واقعیت این است که حق طبیعی داد‌و‌ستد دارایی در بازار سهام و مساله سرعت و شفافیت اطلاعاتی دو موضوع کاملا جداگانه است. مساله اساسی در بورس تهران گره زدن این دو به یکدیگر و تنبیه سهامداران به دلیل ابهامات اطلاعاتی از طریق محروم شدن از نقد‌شوندگی و معامله دارایی خود است. در این خصوص مراجعه به تجربه بین‌المللی راهگشا است؛ جایی که از یک سو برخوردهای انضباطی سفت و سخت با ناشران و نیز تهدید اجرایی سقوط شرکت به بازار پایین‌تر یا اخراج در صورت عدم شفافیت اطلاعاتی از سوی نهاد ناظر برقرار است و از سوی دیگر، حفظ نقدشوندگی بازار به‌عنوان اولویت اول حتی با قبول ریسک‌های ناشی از نوسانات قیمتی همواره مد‌نظر قرار می‌گیرد.

پیامد رشد نرخ بهره در سراسر جهان

روند طولانی مدت رشد قیمت اوراق قرضه دولتی و افت نرخ بازدهی آنها چندی است که دچار خدشه شده است. در این راستا، تنها در دو ماه گذشته حدود ۵ درصد ارزش بازار قرضه جهانی در بخش دولتی (براساس گزارش بانک آمریکا - مریل لینچ) معادل ۲۵۰۰ میلیارد دلار از بین رفته است. تقریبا معادل همین مقدار ارزش به بازارهای سهام جهانی اضافه شده است که نشان از کوچ پول از سمت دارایی‌های ریسک گریز به سمت دارایی‌های ریسک‌پذیر دارد. مشکل کار اینجاست که این چرخش عظیم سرمایه صرفا روی گمانه‌زنی درخصوص سیاست‌های آتی اقتصادی ترامپ و بدون ارزیابی دقیق از سمت و سوی تحولات انجام شده است و سکوت رئیس‌جمهوری جدید آمریکا (که حتی یک نشست خبری هم برگزار نکرده) هم به این فضای ابهام دامن زده است. در هر حال، با توجه به بالا بودن فوق‌العاده سطح بدهی‌ها در جهان و عادت سیستم به نرخ‌های بهره پایین، ادامه این وضعیت می‌تواند به‌طور بالقوه تهدیدات مهمی برای ثبات اقتصاد جهانی و بازارها در پی داشته باشد که برای قضاوت در این خصوص باید مشخص شود آیا روند اخیر صرفا یک نوسان کوتاه‌مدت است یا شاهد یک تغییر جدی در مسیر بازدهی اوراق قرضه در سطح جهانی خواهیم بود.