۴ نکته درباره ترامپ، برجام و ایتالیا

احمدپورفلاح؛ رئیس اتاق بازرگانی ایران و ایتالیا در خبرآنلاین یادداشتی درباه اقتصاد در دوران ترامپ نوشت.

۱.ترامپ برای اقتصاد ما یک تهدید است؟

پیامدهای انتخاب ترامپ هنوز مشخص نیست. در تحلیل شرایط پیش رو نمی‌توان تنها هیجانات پیش از انتخابات و شعارهای تندوتیز مطرح‌شده را در نظر گرفت و آن را به شرایط آتی تسری داد. نمی‌توان گفت ترامپ به‌طور حتم و صددرصد به تمام شعارهای ضدمسلمانان، ضدمهاجران و ضدتوافق هسته‌ای با ایران عمل می‌کند. عملکرد یک رئیس‌جمهور در کشورهایی که صاحب‌ پارلمان های قوی هستند و از نظام‌های دموکراتیک جهان به شعار می‌آیند، تنها منوط به تمایل و خواست رئیس دولت نیست. نظام‌های کنترلی و دستگاه‌های نظارتی متعدد بالاتر از رئیس‌جمهور در چنین نظام‌هایی کم نداریم درنتیجه نعل به نعل شعارهای ترامپ در ایالات‌متحده آمریکا عملیاتی نمی‌شود. از سوی دیگر نباید این نکته را ازنظر دور داشت که ترامپ یک تاجر است و در فضای اقتصادی موفق عمل کرده است درنتیجه بیشتر یک سازنده فرصت‌های خوبی اقتصادی است تا تخریب‌کننده درنتیجه نباید خیلی نگران شعارهای تندی بود که پیش‌ازاین در کارزار انتخابات توسط او مطرح‌شده است.

۲. تعامل اقتصادی کشورهای اروپایی به‌ویژه ایتالیا با ایران به چه شکل ادامه پیدا می‌کند؟

یکی از سوالات مطرح‌شده پس از پیروزی ترامپ در انتخابات چگونگی واکنش کشورهای اتحادیه اروپا به‌ویژه ایتالیا به‌عنوان یکی از پیشگامان همکاری اقتصادی با ایران پس از لغو تحریم‌هاست. هرچند ایتالیا مثل دیگر کشورهای اروپایی تابع این اتحادیه و ناگزیر از رعایت ملاحظاتی است اما به‌دفعات دیدیم که این کشور تا حدودی از مرزهای تعیین‌شده توسط اتحادیه برای رابطه اقتصادی با ایران عبور کرده است. سفر خانم بنینو، وزیرامورخارجه ایتالیا به ایران همان زمان ازنظر بعضی کشورهای اروپایی خوش نیامد و البته سطح روابط ایران و ایتالیا تا جایی پیش رفت که نخست‌وزیر این کشور به‌عنوان بالاترین مقام سیاسی به ایران سفر کرد. باوجود موانع فعالیت‌های اقتصادی ایران با دیگر کشورهای جهان، ایتالیایی‌ها هم چنان با همان انرژی و اراده در مسیر همکاری اقتصادی با ایران گام برمی‌دارند. در هفته جاری نمایشگاه ایران در پایتخت ایتالیا، رُم برگزارشده است و در هفته آینده قرار است هیئتی شامل بنگاه‌داران ایتالیایی به کشورمان سفر کنند. همکاری‌های بانکی با بانک‌های درجه سه و دو ایتالیایی در جریان است. قراردادهای کوچک به مرحله اجرا رسیده است و این علائم نشان می‌دهد که در ارتباط با اروپا نباید نگران بازتاب‌های بعد از انتخابات بود.

۳. پسابرجام را تا اینجای کار چطور ارزیابی می‌کنید؟

ناگفته نماند که انتظار ما از دوره پسابرجام بیشتر از آنی است که در حال حاضر می‌بینیم. ما فکر می‌کردیم کارها بسیار سریع‌تر ازآنچه در حال حاضر پیش می‌رود انجام شود اما نتوانستیم به حرکت مورد انتظار در این زمینه برسیم. به‌طور حتم نباید نسبت به توقف مسیر پیشرفت در راستای برجام نگران بود به این دلیل که چنین اتفاقی نمی‌افتد اما نکته این است که حرکت ما در این مسیر کند است. اقتصاد ایران برای دنیا جذابیت‌های خاصی دارد. بازار ایران هجدهمین بازار جهان ازنظر حجم اقتصادی است و درنهایت باید امیدوار بود که شرایط بهتر می‌شود اما نه با آن سرعتی که مورد انتظار ماست.

۴. بیشترین استفاده از فرصت‌های برجام منوط به چه نکته‌ای است؟

اگر همه آحاد جامعه به این باور برسند که زندگی کردن در یک جزیره و بدون نیاز به دیگر آدم‌ها عملی نیست، بخش اعظمی از مشکلات ما حل می‌شود. مرزها در جهان در حال حاضر برداشته‌شده است و سرعت انتقال اطلاعات به‌گونه‌ای است که دیگرکسی نمی‌تواند تنها به محدوده کار خودش فکر کند و دور از آثار دیگر کشورها بر زندگی‌اش زندگی کند. باید برای استفاده از فرصت‌ها تفکر جهانی داشت. در جهان آدم‌های راحت و ناراحت و معقول و غیرمعقول وجود دارد و باید طی یک تعامل منطقی رابطه‌ها را تنظیم کرد. دوری از برخوردهای هیجانی و تسلط منطق بر رفتارهای اقتصادی اصل مهمی در استفاده از فرصت‌های پیش روست.