دلایل قطع پاییزی گاز مشترکان

با گذشت کمتر از یک ماه و درحالی که هنوز فصل زمستان هم در کشور آغاز نشده نه تنها خبری از تحقق تامین پایدار و مطمئن گاز در سطح شبکه گاز کشور نیست بلکه چنانچه ترکمنستان همچون گذشته شیر گاز خود را بر روی ایران به عنوان بزرگترین دارنده ذخایر گاز جهان می‌بست امروز یک فاجعه بزرگ مدیریتی در شمال و شمال غرب کشور به وقوع می‌پیوست.

نکته قابل توجه آن است که درحالی با ورود یک جبهه هوای سرد زمستانی به کشور گاز مشترکان در استان‌های شمال و شمال غرب کشور به ویژه شهرهای مختلف استان مازندران قطع شده و اخبار از قطع و افت فشار در برخی از شهرهای غرب کشور حکایت دارد که در طول سه سال گذشته رکورد افزایش ظرفیت تولید گاز ایران شکسته شده است.

محمد مشکین فام مدیرعامل شرکت نفت و گاز پارس اواسط هفته جاری با اشاره به ثبت یک رکورد جدید افزایش ظرفیت تولید گاز در پارس جنوبی، گفته است: با بهره‌برداری از واحدهای جدید پالایشگاهی فاز ۱۹ هم اکنون تولید گاز از پارس جنوبی به رقم بی سابقه ۴۶۰ میلیون مترمکعب در روز افزایش یافته است.

آمار شرکت ملی گاز ایران هم نشان می‌دهد که با کاهش دمای هوا در اکثر استان‌های نیمه شمالی کشور به زیر صفر درجه متوسط مصرف گاز مشترکان خانگی به حدود ۵۵۰ تا ۵۶۰ میلیون مترمکعب در روز افزایش یافته است.

به عبارت دیگر درحالی متوسط مصرف گاز بخش خانگی با افزایشی ۲۰۰ میلیون مترمکعبی در مقایسه با پارسال به ۵۵۰ تا ۵۶۰ میلیون مترمکعب رسیده است که در طول دو روز گذشته گازرسانی به صنایع، نیروگاه‌های برق و صنایع پتروشیمی قطع، محدود و در برخی از این واحدها سوخت مایع جایگزین شده است.

با این وجود ابهام اینجاست که با محدودسازی و یا قطع گاز صنایع و نیروگاه‌ها و افزایش ظرفیت تولید گاز کشور چرا بازهم شاهد قطع و یا افت فشار گاز طبیعی در شهرهای شمالی کشور هستیم؟

نفت فروشی در شمال و گازسوزی در جنوب

به گزارش مهر، در حال حاضر هیچ گونه محدودیت و یا کمبود تولید گاز طبیعی در بخش بالادستی صنعت نفت وجود ندارد اما به دلیل فقدان اعمال مدیریت هوشمندانه در شرکت ملی گاز و عدم توانایی مدیران این مجموعه در تغییر آرایش شبکه انتقال و توزیع گاز کشور به ویژه در سرشاخه‌ها بازهم با بارش برف یک بحران جدید گازی در شمال کشور رقم خورده است.

در طول ۱۰ سال گذشته و پس از بحران گازی زمستان سال ۱۳۸۶ تاکنون بالغ بر ۲۰ میلیارد دلار سرمایه گذاری جدید در سطح شبکه تولید، انتقال و توزیع گاز ایران انجام شده است.

در طول این مدت با این سرمایه گذاری عظیم طرح توسعه فازهای ۱۲، ۱۵، ۱۶، ۱۷، ۱۸ و ۱۹ پارس جنوبی با ظرفیت تولید گاز بیش از ۲۰۰ میلیون مترمکعب در روز به بهره‌برداری رسیده و بیش از ۱۰ ایستگاه تقویت فشار و ۵۰۰۰ کیلومتر خط لوله با ظرفیت بالا در استان‌های مختلف کشور راه اندازی شده است.

مهمترین مشکل فعلی صنعت گاز کشور که از ابتدای فعالیت دولت یازدهم تاکنون زمستان هر سال آشکار می‌شود آن است که مدیران جدید شرکت ملی گاز از توانایی لازم به منظور انتقال گاز از جنوب به شمال کشور برخوردار نبوده و با وجود افزایش تولید اما بازهم با حبس گاز در جنوب کشور و به ویژه حوزه پارس جنوبی اتفاق افتاده که در نهایت این ضعف بزرگ در سرشاخه‌ها همچون استان مازندران منجر به قطع و یا افت فشار شبکه گازها می‌شود.

نکته قابل توجه دیگر آن است که با قطع گاز در تعداد زیادی از شهرهای شمال کشور، صنعت نفت بار دیگر به دوره نفت فروشی بازگشته و در شهرهای شمالی بار دیگر مرم در صف خرید نفت سفید و گاز مایع صف کشیده‌اند و این درحالی است که در جنوب کشور به دلیل عدم مدیریت شبکه گاز، عملا بخش عمده‌ای از گاز تولیدی فازهای جدید و تازه راه‌اندازی شده پارس جنوبی در مشعل‌ها می‌سوزد.

صرفه‌جویی کنید تا گازها قطع نشود

همزمان با بحرانی شدن وضعیت تامین گاز پاییزی مشترکان، شرکت ملی گاز ایران برای تامین گاز مردم و جلوگیری از قطع جریان گاز یک پیش شرط تعیین کرده است، صرفه‌جویی کنید تا گازها قطع نشود.

حمیدرضا عراقی مدیرعامل شرکت ملی گاز در یک برنامه تلویزیونی با بیان اینکه چنانچه اهالی شهرهایی که با افت فشار گاز مواجه شده اند، مصرف بالا نداشته باشند، قطعی گاز رخ نمی‌دهد، تاکید کرده است: به زودی مشکل افت فشار گاز در کشور رفع می‌شود.

معاون وزیر نفت همچنین با بیان اینکه هم اکنون تولید گاز کشور به حدود ۷۰۰ میلیون متر مکعب در روز رسیده است، بیان کرده است: مشترکان هرچه قدر کمتر مصرف کنند، گاز قطع نمی‌شود.

مدیرعامل شرکت گاز درحالی مردم را به صرفه جویی در مصرف گاز دعوت می‌کند که باید به این پرسش پاسخ بدهد که در کنار ضعف در تغییر آرایش شبکه گاز چرا با گذشت بیش از سه سال از وعده تولید بخاری‌های گازسوز با راندمان بالا، تاکنون بخاری‌های کم مصرف گاز در بازار به صورت انبوه عرضه نشده است؟

با کاهش دمای هوای به منفی صفر درجه قطعا مصارف گاز افزایش می‌یابد اما اگر به‌جای دعوت به صرفه‌جویی امروز در کشور بخاری با راندمان بالا تولید و عرضه می‌شد و از این محل حدود ۱۰ درصد با ارتقای راندمان صرفه‌جویی اتفاق می‌افتاد هم اکنون بیش از ۵۰ میلیون مترمکعب گاز مازاد برای تولید و عرضه در اختیار شرکت گاز بود.

از سوی دیگر پیشتر مجلس شورای اسلامی بر اساس بند «ق» تبصره ۲ قانون بودجه سال ۹۳ عملا مجوزهای قانونی برای حمایت مالی از تولید بخاری کم مصرف گاز را برای شرکت ملی گاز صادر کرده که تاکنون از این قانون برای تولید بخاری با راندمان بالا و صرفه‌جویی قابل توجه در مصرف گاز استفاده نشده است.