بررسی غیرتخصصی سینمای سیاسی در «هفت»

تابناک: برنامه سینمایی «هفت» با موضوعیت سینمای سیاسی پی گرفته شد اما همچون سایر مباحث به دلیل اشتباه در انتخاب مهمانان برنامه، تا حدودی به بی‌راهه رفت و بحث‌ها جنبه شخصی پیدا کرد. در ادامه یک فیلم متفاوت مورد بررسی قرار گرفت و این برنامه اندکی در مسیر طبیعی قرار گرفت اما جالب ترین اتفاق، حذف میز نقد در این قسمت از برنامه «هفت» و غیبت معنادار مسعود فراستی بود.

برنامه سینمایی «هفت» این هفته در ساعت ۲۲:۳۰ با پخش گزارش حضور شماری از سینماگران ایران در راهپیمایی عظیم اربعین حسینی آغاز شد. برخی سینماگران کشورمان در این گزارش از شگفتی‌شان نسبت به عظمت چنین حرکتی و وسعت حضور شیعیان در سالگرد چهلمین روز واقعه کربلا، سخن به میان آوردند.

پس از بازگشت دوربین به استودیو، بهروز افخمی تاکید کرد که برنامه این هفته و هفته آینده «هفت» به سینمای سیاسی اختصاص یافته است. افخمی با اشاره به حواشی ساخت فیلم سیاسی در ایران، وعده داد که به علل ایجاد این حواشی و دلیل ساخت محدود فیلم‌های سینمایی در این برنامه پرداخته خواهد شد.

مهمانان اولین میزگرد هفت درباره سینمای سیاسی در این زمینه مهدی کرم پور و مهدی آذرپندار هستند. نکته جالب اینکه کرم پور با وجود سابقه کارگردانی، تجربه ساخت فیلم سیاسی ندارد و صرفاً در یکی از فیلم‌‎های اخیرش که توسط حوزه هنری تحریم شد، اشاره گذری به یکی از چالش‌های سیاسی دوران معاصر ایران کرده بود.

مهدی آذرپندار خبرنگار سینمایی که در چند سال اخیر از سوی دوستانش کوشیده شده به عنوان منتقد و متخصص معرفی شود نیز چهره برجسته‌ای در این حوزه نیست و بر این مبنا مشخص نیست طرفین گفت وگویی با موضوع «سینمای سیاسی» بر چه مبنایی انتخاب شده‌اند؟ هر دو مهمان برنامه که اساساً در این حوزه فعالیت نکرده‌اند، فیلم‌های سیاسی را با سینمای ایدئولوژیک و سینمای اجتماعی سیاه، اشتباه گرفتند و در ادامه نیز بحث به بی‌راهه رفت.

بررسی سینمای سیاسی با مهمانان غیرمتخصص در «هفت»
کرم پور درباره تعریفش از سینمای سیاسی گفت: اساسا زمانی که از سینمای سیاسی صحبت می کنیم، در واقع درباره نقد قدرت صحبت می کنیم. به یاد ندارم در تاریخ سینمای ایران هیچ زمان فرصت و اجازه این داده شده باشد تا نقد حاکمیت صورت گرفته باشد. هرچند سینمای پروپاگاندا و در جهت تبلیغ سیاست های حکومت بوده است و از سوی مقابل سینمایی که کارش غر زدن بوده است نیز بوده است.



بهترین بخش در برنامه این هفته پیرامون موضوع سیاسی، ویدیویی بود که پیش از گفت و گویی دو دوست افخمی پخش شد و حسن حسینی به عتوان یک کارشناس به بررسی تاریخچه سینمای سیاسی پرداخت و تعریف نسبتاً دقیقی درباره سینمای سیاسی جهان و ریشه‌هایش ارائه کرد. در نهایت این بحث همانگونه که مشاهده شد، به یک دعوای شخصی و توهین و اتهام زنی طرفین به همدیگر بدل شد و بهروز افخمی نیز که در چند سال اخیر علاقه ویژه‌ای به کشف توطئه پیدا کرده، به سمت یکی از مهمانان تمایل پیدا کرد و در نهایت این بحث بدون هیچ حاصل و خروجی برای مخاطب به پایان رسید.

در ادامه این برنامه، شاهد یک گفت و گوی خوب درباره یک تجربه سینمایی متفاوت بودیم و عوامل فیلم «جاودانگی» درباره این فیلم سینمایی صحبت کردند؛ فیلمی که یک «سکانس پلان» 147 دقیقه‌ای است و با حضور مهدی فردقادری کارگردان سینما، نوروزبیگی تهیه کننده سینما و مارال فرجاد بازیگر این فیلم سینمایی مورد بررسی قرار گرفت. کارگردان این فیلم سینمایی با اشاره به اینکه چندین ماه برای این فیلم سینمایی تمرین شده، تاکید کرد دوازده بار این «سکانس-پلان» به صورت کامل ضبط شده و فیلم از این دوازده فیلمبرداری تدوین شده است. او تاکید کرد برداشتی که اکنون تماشاگر مشاهده می‌کند، آخرین برداشت است.

فردقادری با بیان اینکه دفتر نوروزبیگی به عنوان مدل قطار در نظر گرفته شده بوده و اتاق‌های دفتر نوروزبیگی به عنوان واگن در نظر گرفته شده بود و یک طبقه نیز به عنوان واگن در نظر گرفته شد. مارال فرجاد بازیگر سینما نیز تاکید کرد این تمرین باعث شده بود که با حضور در قطار، بازیگران احساس متفاوتی نکنند. فرجاد با بیان اینکه هرکس دیالوگ های خودش را می‌دانست، تاکید کرد که فردقادری به بازیگران گفته بود، هر برداشت ممکن است برداشت آخر باشد و به همین دلیل بازیگر تمرکز بالایی داشتند.

سوال این برنامه، از این قرار بود که «به نظر شما چرا تعداد آثار تولیدی در حوزه سینمای سیاسی در ایران پایین است؟ ۱. ایجاد حاشیه برای فیلم و فیلمساز، ۲. ظرفیت نقدپذیری پایین سیاستمداران، ۳. عدم ریسک پذیری سینماگران، ۴. عدم تخصیص بودجه کافی از سوی نهادهای دولتی، ۵. استقبال پایین تماشاگران از آثار سیاسی»