ارزیابی اعراب از عصر ترامپ

دیوید ایگناتیوس، یادداشت‌نویس روزنامه واشنگتن‌پست در گزارشی از جزئیات نشست مشترک اغلب کشورهای عربی، ایالات متحده، اروپا، روسیه، چین و نمایندگان سازمان ملل در «صیر بنی‌یاس» پرده برداشت. متن این گزارش در زیر می‌آید:

انتخاب دونالد ترامپ به‌عنوان رئیس‌جمهوری آمریکا برای خاورمیانه به چه معنی است؟ هفته گذشته گروهی از وزرای خارجه برجسته و کارشناسان سیاسی در ابوظبی جمع شدند تا معانی این انتخاب را برای بی‌ثبات‌ترین منطقه جهان بررسی کنند.

به گزارش واشنگتن‌پست، این نشست با عنوان اجلاس «صیر بنی یاس»، هر ساله به میزبانی شیخ عبدالله بن زاید، وزیر امور خارجه امارات متحده عربی، برگزار می‌شود. در نشست هفته گذشته، نمایندگان تقریبا همه کشورهای عربی، ایالات‌متحده، اروپا، روسیه، چین و سازمان ملل حضور داشتند. اما به دلیل غیرعلنی بودن این نشست، سخنان بیان‌شده در آن بدون ذکر نام افراد آورده می‌شود.

کشورهای عربی حوزه خلیج‌فارس که از بسیاری از جنبه‌های سیاست‌های خاورمیانه‌ای اوباما ناراضی بودند، از نفس تغییر رئیس‌جمهوری ایالات‌متحده استقبال کرده‌اند. اما با توجه به این مساله که اطمینان اندکی در مورد موضع‌گیری‌های ترامپ وجود دارد، حتی کسانی که از او حمایت می‌کنند هشدار می‌دهند که: «هیچ کس نمی‌داند او چه موضعی دارد.» با توجه به سوابق پراکنده ترامپ، بسیاری از کارشناسان شرکت‌کننده در این نشست، بر ویژگی‌های آشکار شخصیتی او تمرکز کردند. برخی معتقد بودند ترامپ مردی خودبین است. بنابراین باید چاپلوسی او را کرد، همان‌طوری که بسیاری از رهبران جهان از هشت نوامبر تاکنون در تماس‌هایی که با ترامپ داشته‌اند، تملق او را گفته‌اند. برخی دیگر معتقد بودند ترامپ مردی بی‌ثبات و دمدمی مزاج است، پس نباید او را در تنگنا قرار داد. برخی براین باور بودند که او معامله‌گر است، پس باید به دنبال معامله‌هایی بود که منافع منطقه را تامین کنند. گرچه امارات، نماد و سمبل جهانی شدن است، اما در این نشست، اظهارات ترامپ علیه تجارت جهانی چندان مورد توجه قرار نگرفت. همچنین شرکت‌کنندگان در این نشست سخنان او را علیه مسلمانان تقبیح نکردند. یکی از شرکت‌کنندگان مدعی شد که ترامپ ضد شیعه خواهد بود، همان طور که اوباما ضد سنی بود. شاید در این دولت-شهر تجاری، افراد تصور می‌کنند که ترامپ حتی اگر بخواهد نمی‌تواند حرکت تجارت جهانی متنوع و چندفرهنگی را متوقف کند؛ زیرا توسعه تجارت جهانی به سرعت در جریان است.

در نشست صیر بنی یاس دو موضوع درباره ترامپ در مرکز توجه قرار داشت؛ اولین مساله، توافق هسته‌ای ایران بود. ترامپ در کارزار انتخاباتی خود گفته بود که این توافق را پاره خواهد کرد یا درباره مفاد آن دوباره مذاکره خواهد کرد. اما در این نشست تقریبا همه شرکت‌کنندگان متفق‌القول بودند که ترامپ باید این توافق را به‌عنوان یک توافق انجام شده بپذیرد و در عوض رفتارهای (به گفته آنان) سلطه‌جویانه ایران در منطقه را مهار کند. این اتفاق نظر، حتی منتقدان سرسخت توافق هسته‌ای را نیز شامل می‌شد. یکی از مقامات کشورهای عربی حوزه خلیج‌فارس در این باره گفت: «فقط کسی که می‌خواهد ما را به جهانی ناشناخته سوق دهد، این توافق را پاره خواهد کرد.» فرد دیگری پس از انتقاد شدید از شیوه مذاکرات هسته‌ای ایران گفت: «هیچ‌ کس حقیقتا مخالف این توافق نیست.» بسیاری از شرکت‌کنندگان در این نشست ابراز امیدواری کردند که ترامپ در به چالش کشیدن تحرکات ایران جدی‌تر باشد. ترامپ در کارزار انتخاباتی خود گفته بود که اگر قایق‌های ایرانی برای ناو‌های آمریکایی مستقر در خلیج‌فارس مزاحمت ایجاد کنند، به آنها شلیک خواهد شد. این نوعی از اقدام ضدایرانی است که کشورهای عربی حوزه خلیج‌فارس خواهان آن هستند (حتی اگر کشتی‌های دیگر کشورها در خطر قرار بگیرد).