تعامل با «كلاه قرمزي» به نفع تلويزيون است

روزنامه اعتماد - الهام نداف: مديران شبكه دوم سيما بالاخره بعد از كش و قوس‌هاي فراوان با سازندگان محبوب‌ترين برنامه تلويزيوني اين سال‌ها به نتيجه رسيدند و چندي پيش خبر پخش «كلاه قرمزي» در نوروز ٩٦ را قطعي كردند.

عمر خاطره‌سازي ايرج طهماسب و حميد جبلي براي مخاطبان عروسك‌ها، حالا به دو دهه مي‌رسد. آنها نخستين بار دهه هفتاد از عروسكي دوست داشتني به نام كلاه قرمزي در برنامه «صندوق پست» رونمايي كردند و زماني كه از محبوبيت اين شخصيت مطمئن شدند، نخستين فيلم سينمايي شان را با نام «كلاه قرمزي و پسرخاله» سال ٧٣ جلوي دوربين بردند. اما اين، همه ماجرا نبود چرا كه در ادامه كلاه قرمزي و پسرخاله به خاطره جمعي گروه‌هاي مختلف سني از جمله بزرگسالان تبديل شدند. از همين رو فيلم سينمايي «كلاه‌قرمزي و پسرخاله» كه پس از موفقيت مجموعه تلويزيوني‌اش در دهه ٧٠ ساخته شد، توانست عنوان پرفروش‌ترين فيلم سينماي ايران را تا يك دهه، به خود اختصاص دهد.

جبلي و طهماسب بعد از موفقيت اين اثر سينمايي، سال ٨١ تصميم گرفتند دومين فيلم سينمايي را با محوريت اين دو عروسك، بسازند. «كلاه قرمزي و سروناز» با وارد كردن شخصيت عروسكي تازه‌اي به نام سروناز اكران شد؛ اين شخصيت جديد نتوانست محبوبيت كلاه قرمزي و پسرخاله را به دست آورد. پس از ساخت اين فيلم، هفت سالي خبري از جبلي و طهماسب و تيم شان نبود. آنها بالاخره بعد از كش و قوس‌هاي فراوان، سال ٨٨ براي ساخت مجموعه «كلاه قرمزي» و پخش آن از تلويزيون به توافق رسيدند. در اين مجموعه تلويزيوني براي نخستين بار از شخصيت عروسك «پسرعمه‌زا» با صداي محمدرضا هدايتي رونمايي شد.

طهماسب و جبلي سال ٨٩، برنامه‌اي براي نوروز آماده نكردند، آنها اما نوروز ٩٠، دست پر به گروه كودك و نوجوان شبكه دو بازگشتند. عروسك فاميل دور با صداي بهادر مالكي و ببعي با صداي محمد بحراني به جمع شخصيت‌هاي اين مجموعه اضافه شد. فاميل دور تداعي‌كننده چهره طهماسب بود و به نظر مي‌رسد از روي او ساخته شده است. اين دو نيز توانستند به خوبي با كلاه‌قرمزي و پسرخاله همراه شوند. نكته قابل توجه اينجاست كه اندازه حضور عروسك‌هاي تازه‌وارد به قدري درست بود كه از كار بيرون نزدند و جاي كلاه‌قرمزي محبوب را هم تنگ نكردند. طهماسب و جبلي دو يار ديرين، درست در همان سال، توليد سومين اثر سينمايي خود را با محوريت كلاه‌قرمزي كليد زدند.

«كلاه قرمزي و بچه‌ننه» سال ٩١ اكران شد و اگرچه نتوانست به اندازه «كلاه قرمزي و پسرخاله» فروش كند اما چيزي حدود چهار ميليارد تومان از گيشه سينماها را به خود اختصاص داد. گروه توليد اين مجموعه نمايشي، بعد از پايان فيلمبرداري سومين اثر سينمايي كلاه‌‌قرمزي، توليد اين مجموعه را براي نوروز ٩١ آغاز كردند. تيم توليد، دقيقه نود يعني اسفند ٩٠، فيلمبرداري را آغاز كردند و نوروز از تلويزيون پخش شد. اين‌بار هم طهماسب و جبلي چهار عروسك جديد را به گروه اضافه كردند.

جيگر، آقاي همساده، دختر عمه‌زا و ني‌ني در تركيب با كلاه قرمزي، پسرخاله، فاميل دور و ببعي، خوب نشستند اما جيگر و آقاي همساده به قهرمان‌هاي جديد اين اثر نمايشي تبديل شدند. پايان همان سال، درست زماني كه كلاه قرمزي، پر بيننده‌ترين برنامه تلويزيوني بود، حميد مدرسي اعلام كرد به دليل عدم تعهدات مالي تلويزيون در قبال عوامل توليد، سري جديد اين مجموعه براي پخش در نوروز ٩٢، آماده نمي‌شود. چندي بعد از اظهارات مدرسي، علي بخشي‌زاده، مدير وقت گروه كودك و نوجوان شبكه دو سيما، خبر پخش كلاه قرمزي در نوروز ٩٢ را تاييد كرد. بعد از تكذيب دوباره مدرسي و كش و قوس‌هاي فراوان، علي دارابي، معاونت سيما طي جلسه‌اي با تهيه‌كننده، قول و قرارهايي مبني بر مرتفع شدن مشكلات مالي را داد و كلاه قرمزي، قهرمان بدون رقيب تلويزيون، در نوروز ٩٢ شد.

پخش اين برنامه محبوب با وجود جذب مخاطب، پايان سال ٩٢ هم با اما و اگرها همراه شد. همان روزها بود كه برخي رسانه‌ها اعلام كردند توليد اين مجموعه براي تلويزيون چيزي حدود دو و نيم ميليارد تومان آب مي‌خورد. بودجه‌اي كه نسبت به وضعيت مالي تلويزيون در آنها سال‌ها و در مقايسه با برنامه‌هاي ديگر غيرمتعارف به نظر مي‌رسيد. با اين همه در روزهاي ركود تلويزيون و پناه بردن مردم به شبكه‌هاي ماهواره‌اي، كلاه قرمزي براي مديران سيما غنيمتي بود كه نمي‌توانستند به راحتي از كنار آن بگذرند. به همين خاطر با وجود اختلافات مالي، مديران شبكه دو اعلام كردند بودجه ساخت كلاه قرمزي كمتر از دو ميليارد تومان است و نوروز سال ٩٣ نيز عروسك‌ها مهمان خانه‌هاي مردم هستند.

طبيعي است درآمدزايي تلويزيون از پخش تبليغات بازرگاني پيش از پخش اين برنامه، چند برابر بودجه صرف شده را به سيما برمي‌گرداند. با اين همه نوروز ٩٣ هم طهماسب و جبلي با عروسك‌هايي چون «عزيزم ببخشيد» و «پسر فاميل دور» رونق چند باره‌اي به اين مجموعه نمايشي دادند. كلاه قرمزي سال ٩٤ به دليل تقارن شش روز ابتدايي نوروز با ايام فاطميه، از ششم فروردين ماه روي آنتن رفت و پاي بازيگران و هنرمنداني چون حامد بهداد، سحر دولتشاهي، بنيامين بهادري، شبنم مقدمي و صابر ابر را به عنوان مهمان به تلويزيون باز كرد. با وجود اين موفقيت‌ها، عوامل اين برنامه به دليل پرداخت نشدن تعهدات مالي، از ساخت اين مجموعه در نوروز ٩٥ انصراف دادند. محمد سرفراز، مدير وقت صدا و سيما و مديرانش در گروه كودك و نوجوان شبكه دو سيما هم يا تمايلي به مذاكره نداشتند يا آنقدر مشكلات مالي زياد بود كه جايي براي مذاكره وجود نداشت.

بي‌ترديد ضرر پخش نشدن كلاه قرمزي نوروز ٩٥، بيش از هر چيز متوجه تلويزيون شد و در ادامه طهماسب و جبلي تصميم گرفتند ادامه توليد اين مجموعه را در شبكه نمايش خانگي دنبال كنند. تصميمي كه مديران تلويزيون را به فكر واداشت و به همين خاطر پيش از به وجود آمدن هرگونه شاببه‌اي اعلام كردند كلاه قرمزي نوروز ٩٦ از شبكه دو سيما پخش مي‌شود. به نظر مي‌رسد عبدالعلي علي‌عسگري، رييس سازمان صدا و سيما و مديرانش، بيش از سرفراز به تعامل با هنرمندان معتقدند. به همين خاطر حاضر نيستند طهماسب و جبلي هم سرنوشتي مانند ديگر كارگردان‌هاي معتبر پيدا كنند و با رفتن به شبكه نمايش خانگي، مخاطب ميليوني برنامه‌شان را از تلويزيون بگيرند.