صبح پر نوسان و غروب آرام در بازار ارز

بازار سرمایه و بورس اوراق بهادار تهران در هفته‌های اخیر روند آرام و رو به رشدی را تجربه کرده است و برهمین اساس پس از یک ماه تالارشیشه‌ای توانست در روز نهم آذر یک بار دیگر شاخص ۸۰ هزار واحدی خود را بازپس بگیرد. رشدی که برخی آن را به نوسانات نرخ ارز و بخصوص دلار نسبت می‌دهند.

به گفته کارشناسان از آنجا که شرکت‌های صادراتی سهم بالایی از کل بازار دارند افزایش نرخ می‌تواند به سودآوری آنها بینجامد. اما درکنار عامل ارز، توافق تاریخی اوپک که به افزایش قیمت جهانی نفت خام منجر شد نیز به‌عنوان یک عامل برای بهبود شرایط بورس نقش آفرینی می‌کند. دیروز شاخص با رشدی ملایم ۴۰واحد بالا رفت و به رقم ۸۰ هزار و ۵۸ واحد

هنوز چند دقیقه‌ای به ساعت ۱۲ ظهر باقی مانده و قیمت‌ها در بازار ارز خیابان فردوسی مشخص شده است. هر روز از ساعت ۱۱ صبح قیمت‌های جدید انواع ارز در صرافی‌های خیابان فردوسی تهران تعیین و پس از آن رو به بالا یا پایین حرکت می‌کند. گرچه رفت و آمد در قلب بازار ارز آزاد کشور(خیابان فردوسی پایتخت) تفاوتی با روزها و هفته‌های گذشته ندارد، اما به روشنی تغییر حال و هوای این بازار را می‌توان حس کرد. پس از آنکه قیمت دلار امریکا به عنوان پرطرفدارترین ارز در آبان ماه رو به افزایش گذاشت و ظرف مدت کوتاهی از کانال ۳۶۰۰ تومانی به کانال ۳۹۰۰تومانی رسید، دلالان و سفته‌بازان گوش خود را برای هر نوسان و تغییر قیمتی تیز کرده‌اند تا از این رهگذر به سودی قابل قبول برسند.

اما همزمان با اوج قیمت‌ها در بازار ارز که هر دلار امریکا را به ۳۹۲۰ تومان رسانده بود، سخنان ولی‌الله سیف رئیس کل بانک مرکزی در اواخر هفته گذشته سمت و سوی بازار را عوض کرد. درتحلیلی که رئیس کل بانک مرکزی ارائه داده بود، افزایش نرخ ارز به طور عمده به واسطه انتظارات و هیجانات روانی رخ داده است. پس از اظهارات رئیس کل بانک مرکزی، بازار ارز در آخرین روز کاری هفته گذشته(پنج شنبه) حال و هوای دیگری پیدا کرد. برخلاف روزهای ابتدایی هفته که قیمت‌ها رو به صعود گذاشته بود، دراین روز نرخ دلار به زیر ۳۸۰۰ تومان بازگشت و سایر ارزهای معتبر مانند یورو و پوند نیز کاهش محسوسی را تجربه کردند.

از ۳۸۰۰ تا ۳۸۴۰ تومان

درنخستین روز هفته و پس از نوسانات شدید قیمتی، بازار ارز آزاد بیقرار و دودل است. درحالی که درمحدوده صرافی‌های رسمی که از میدان فردوسی تا تقاطع خیابان منوچهری است، اوضاع آرام است و مقابل تابلوی صرافی‌ها به ندرت بیننده مشتاقی قیمت‌ها را رصد می‌کند که در مقابل پاساژ معروف افشار و تقاطع فردوسی و منوچهری حال و هوای دیگری وجود دارد. هنگامی که درنزدیکی ساعت ۱۲ظهر به خیابان فردوسی رسیدیم، نرخ ۳۸۰۰ تا ۳۸۱۰ برای هر دلار امریکا روی تابلوی صرافی‌ها نقش بسته بود، اما پس از مدت کوتاهی صرافان براساس قیمت‌های جدیدی که گرفته بودند، عددهای دو و سه را با عددهای قبلی عوض می‌کردند و قیمت دلار را به ۳۸۲۰ تا ۳۸۳۰ تومانی‌ رساندند. درهمین حال دلالی که درکنار خیابان، ارز معامله می‌کرد، دلار را ۳۸۰۰ تومان قیمت داد، ولی هنگام برگشت به سمت پایین خیابان او هم نرخ جدید خود را به ۳۸۳۰ تومان افزایش داد.

یکی از صرافانی که در حال تغییر قیمت‌های تابلوی خود است به خبرنگار ما می‌گوید: هفته گذشته که نوسان قیمتی افزایش یافته بود، تقاضای خرد نیز بالا رفته بود. به گفته وی بخصوص مسافرانی که در ماه‌های آتی قصد سفر خارجی دارند از ترس تداوم افزایش قیمت‌ها از هم اکنون اقدام به خرید ارز مورد نیاز خود کردند، ولی درمجموع تغییر زیادی در میزان تقاضای ارز بوجود نیامده است. هرچند تعداد صرافانی که حاضر به گفت‌و‌گو باشند اندک است ولی در انتهای یکی از پاساژهای کوچک خیابان فردوسی، صراف باسابقه‌ای درپاسخ به سؤال ما دلیل اصلی افت قیمت‌ها در روز پنجشنبه هفته گذشته را اظهارات رئیس کل بانک مرکزی می‌داند. در حدود یک ساعتی که در خیابان فردوسی بودیم، بارها قیمت‌ها در تابلوی صرافی‌ها تغییر کرد تا جایی که در ساعت ۱۳ نرخ ۳۸۴۰ تومان دراین تابلوها نقش بست.

بازاری در دل بازار فردوسی

اطراف آبنمای خاموشی که درست مقابل پاساژ افشار در تقاطع خیابان‌های فردوسی و منوچهری قرار دارد، در حدود ۸۰ تا ۹۰ نفر جمع شده‌اند و هر یک قیمتی را با صدای بلند فریاد می‌کشند. برخی از آنها برای این که مسلط‌ تر باشند روی سکوهای اطراف این میدان کوچک رفته‌اند و هم برای امروز و هم برای فردا خرید می‌کنند. تقریباً تمام این دلالان همدیگر را می‌شناسند و با نام کوچک یکدیگر را صدا می‌زنند و از همین نوسانات قیمت روزگار می‌گذرانند.

در ابتدای حضور ما دراین جمع تعدادی از این دلالان با صدای بلند نرخ دلار را ۳۸۲۱ تومان اعلام می‌کنند، اما رفته رفته برهیجان آنها افزوده می‌شود و همراه با آن قیمت‌ها هم بالا می‌رود. از کسانی که در هسته این جمع خرید و فروش می‌کنند، همه بدون استثنا تلفن همراه در دست دارند. یا قیمت‌ها را که برای آنها ارسال می‌شود به صورت لحظه‌ای رصد می‌کنند و بر اساس آن می‌خرند و می‌فروشند یا با هندزفری‌هایی که در گوششان است در حال صحبت کردن هستند.

حال قیمت‌هایی که فریاد می‌شود به ۳۸۴۵ تومان رسیده است. با فریاد یکی از این جمع که قیمت دلار بانکی را ۳۲۳۳ تومان اعلام می‌کند بر سرعت رشد قیمت‌ها اضافه می‌شود. در تمام مدت افرادی با اطلاعات جدید وارد جمع می‌شود و یا همگانی یا درگوشی تحولات و قیمت‌های جدید را اطلاع‌رسانی می‌کند.

وقتی از یکی از این دلالان درخصوص این که معامله‌کنندگان این همه ارز را از کجا می‌آورند می‌پرسم توضیح می‌دهد: اکثر این افراد نماینده افراد دیگری هستند که با هماهنگی آنها قیمت می‌دهند و می‌فروشند چراکه در برخی از معاملات ارقامی درحدود ۱۰۰ هزار دلار معامله می‌شود. اکنون به ساعت ۱۳ نزدیک می‌شویم و هیجان این بازار جداگانه به اوج خود رسیده، حالا قیمت‌هایی که پیشنهاد می‌شود به ۳۸۶۰ تومان هم نزدیک شده است. اما افرادی دلار در دست با پیشنهاد قیمت‌هایی پایین‌تر نرخ‌شکنی می‌کنند و بازهم قیمت‌ها ریزش می‌کند به طوری که دلاربه صورت نقدی ۳۸۴۵ تا ۳۸۵۰ تومان معامله می‌شود.

یکی از دلالان درباره دلایل رشد دوباره قیمت ارز در روزهای اخیر می‌گوید: سخنان رئیس کل بانک مرکزی تا حد زیادی قیمت‌ها را پایین کشید، ولی اقداماتی که امریکا برای تحریم ایران انجام داده بسیاری از فعالان بازار را به این نتیجه رسانده که امکان افزایش قیمت‌ها در آینده وجود دارد.

دلالانی که فرار می‌کنند

خرید و فروش نقدی و امروزی دلار تنها بخشی از معاملات این بازار کوچک را تشکیل می‌دهد و هر دلالی درکنار دلاری که برای امروز خرید و فروش می‌کند قیمتی هم برای فردا پیشنهاد می‌کند. براساس توضیحاتی که یکی از دلالان باسابقه ارائه می‌دهد، برخی با پیش‌بینی روند قیمت‌ها، اقدام به خرید یا فروش دلار برای فردا می‌کنند به این صورت که در قبال بیعانه‌ای که پرداخت می‌شود به طور معمول با نرخی کمتر از همان روز دلار معامله می‌کنند. در آن زمان قیمت‌هایی که برای فردا پیشنهاد می‌شود به ۳۸۴۲ تومان رسیده است.

وی با اشاره به این که در گذشته بیعانه‌ای که برای معاملات فردایی رد و بدل می‌شد حداکثر به ۲میلیون تومان می‌رسید، می‌گوید: اما اکنون که نوسان قیمتی بالا رفته است باید بیش از ۵۰درصد ارزش معامله بیعانه دریافت شود چراکه درصورت تغییر قیمت‌ها به زیان فروشنده، او متواری خواهد شد. به گفته وی در یک هفته اخیر که نوسان قیمت دلار زیاد شده حدود ۲۰ نفر از دلالان فراری شده‌اند و برای جلوگیری از زیان در محل کار خود آفتابی نمی‌شوند.