خبر بد برای کاسبان تحریم!

به نظر من در صحنه عمل آنچه واقعیت دارد این است که گروهی در ایالت متحده آمریکا به قدرت می رسد که این گروه نقطه محوری توجهشان مسائل داخلی آمریکا خواهد بود و توجه کمتری به مسائل بین‌المللی خواهند داشت و تاثیری که در منطقه خاورمیانه و حتی برجام خواهد گذاشت می‌تواند متضاد و متناقض باشد. من یکی از آثار روی کار آمدن هیات حاکمه جدید آمریکا را همین توافق اوپک می‌دانم، همچنانکه پیش‌تر نیز پیش‌بینی می‌کردم که بر اثر پیروز ترامپ، ایران و عربستان به یکدیگر نزدیک‌ خواهند شد. در واقع اگر توجه آمریکا به داخل کشور خود جلب شود باعث خواهد شد که ایران و عربستان به یکدیگر نزدیک شوند و رفتار ایران با خویشتن داری بیشتری خواهد بود و اکنون می‌توانیم پیش‌بینی کنیم که مسائل سوریه و یمن به سمت توافق و آرام تر شدن پیش خواهد رفت.

تاثیر مصوبه اخیر

درباره مصوبه اخیر آمریکا لازم می‌دانم بگویم که در عمل اتفاق جدید نیفتاده است. ما باید منتظر این باشیم و ببنیم که آیا دولت جدید ایالت متحده آمریکا بر بانک‌های اروپایی فشار خواهد آورد یا خیر؟ به نظر من آنچه که تاکنون مانع اجرای کامل آزادسازی روابط بانکی ایران و اروپا شده بدعهدی اروپا نیست و آنچه رجل سیاسی ما مطرح می‌کنند در جهت فشار به آمریکاست که من نیز با آن موافقم، چرا که این اعتراضات در نهایت کارساز است ولی اگر بخواهیم تحلیل علمی بکنیم به این نتیجه می‌رسیم که اگر روابط بانکی ما به صورت کامل آزادسازی نشده، به این دلیل است که طرف‌های اروپایی از تغییر رفتار هم در واشنگتن و در تهران نگران هستند. مساله فقط رفتار واشنگتن هم نیست و رفتار تهران نیز در تصمیم آن‌ها تاثیرگذار است.

نگرانی بانک‌های اروپایی که اساس همکاری های بین‌المللی ایران را تشکیل می‌دادند، درباره ایران و ورود به بازار آن براساس تغییرات حقوقی نیست بلکه براساس تغییر رفتارهای واقعی است. بر این اساس است که آیا تشنج بین روابط ایران و آمریکا ایجاد خواهد شد یا خیر. به هر حال در سه چهار ماه آینده حتما یک بی‌اعتمادی در فضای اقتصادی بین‌المللی درباره ایران پیش خواهد آمد. به هر حال زمانی تا ۲۰ ژانویه وجود دارد که دولت جدید آمریکا بر سر کار بیاید و از ۲۰ ژانویه تا ۲۰ مارس نیز زمان می‌خواهد که دولت جدید آمریکا مستقر شود و شروع به نمایش دادن آنچه می‌خواهد انجام دهد کند.

من به هیچ وجه معتقد نیستم که ایالت متحده آمریکا می‌خواهد برجام را نقض کند، چرا که موازنه بین ایران و آمریکا و محدودیت های متقابل هنوز هم وجود دارد. اما محدودیت‌ها و موازنه‌ای که منجر به عقد توافق شد هنوز هم برقرار است و منجر به حفظ آن خواهد شد. به نظر من توافق به این دلیل منعقد شد که آمریکایی‌ها متوجه شدند که با ایران نمی‌توانند به صورت نظامی برخورد کنند و ایرانی ها هم متوجه شدند با آن شیوه ای که در دوران احمدی‌نژاد کشور را اداره می کردیم اقتصاد ایران دیگر نمی‌تواند ادامه دهد. همین شرایط دو کشور را به مصالحه و میز مذاکره نشاند و این شرایط هنوز تغییر نکرده است.

دست بساز و بفروش باز است؟