ازدواج پدرخوانده و فرزندخوانده ممنوع شد

روزنامه ابتکار: ازدواج پدرخوانده و دخترخوانده ممنوع شد. قانوني که تا ديروز در چهارچوب قوانين کشور جايي نداشت اما از اين به بعد با تصويب لايحه حمايت از کودکان بي سرپرست و بدسرپرست اجرا مي‌شود.

لايحه حمايت از کودکان بي سرپرست و بدسرپرست، براي سازمان بهزيستي که از سال ۸۸ تا به حال منتظر تصويب آن بود، لايحه پر پيچ و خمي به حساب مي‌آمد. لايحه اي که ۳سال در مجلس منتظر ماند و در دست نمايندگان دو دوره از مجلس چرخيد تا بالاخره ديروز به تصويب رسيد

.نمايندگان ديروز يک تبصره ماده ۲۷ از اين لايحه را تصويب کردند که بر اساس آن، ازدواج چه در زمان حضانت و چه بعد از آن بين سرپرست و فرزندخوانده ممنوع است؛ مگر در شرايط خاص. شرايطي که دادگاه آن را مشخص مي‌کند و در واقع بعد از مشورت با سازمان بهزيستي به اين نتيجه مي‌رسد که چنين ازدواجي به مصلحت فرزندخوانده است.

اما تا قبل از تصويب اين ماده اوضاع چطور بود؟بر اساس قواعد شرع اسلام، منعي براي ازدواج پدرخوانده با دختري که به فرزندي پذيرفته وجود ندارد و دخترخوانده مادامي که اقدامي براي محرميت او به پدرخوانده‌اش انجام نشود، به او نامحرم است و مثل هر نامحرم ديگري مي‌تواند به عقد مرد درآيد.با اين حال، توصيه تمام مراجع در چنين شرايطي اعمال محرميت در فرزندخواندگي است که معمولا از طريق ازدواج و روابط نسبي اتفاق مي‌افتد.

آيت الله‌العظمي خامنه اي، درباره حکم محرميت فرزندخوانده مي‌فرمايند: «فرزند خوانده حکم فرزند ندارد و با مرد و زني که اورا بزرگ مي‌کنند محرم نمي‌شود مگر به وسيله رضاع با مراعات شرايط آن و يا ازدواج پس از بلوغ و رشد و قبل از بلوغ با اذن حاکم شرع و رعايت مصلحت طفل عقد موقت اشکال ندارد.»

آيت‌الله مکارم شيرازي هم در پاسخ به استفتايي درباره محرم شدن فرزندخوانده به پدر مي‌گويند: «هرگاه مرد پدرى داشته باشد و اين دختر به ازدواج موقت او درآيد بر اين مرد و فرزندان او محرم مى‌شود و اگر پسرانى از همسر ديگر دارد صيغه موقت دختر را براى خودش بخواند تا براى پسرانش محرم شود ولى در اين صورت نسبت به خودش بعد از پايان مدت عقد موقت، محرم نخواهد بود.»

آيت‌الله محمد سعيد حکيم هم در پاسخ به استفتاي مردي که دختري را به فرزندي پذيرفته اما اين دختر از همسرش شير نخورده است، مي‌گويند: «بر تو محرم نمى‌شود و فاميل تو نمى‌شود و از تو ارث نمى‌برد و تو از آن ارث نمى‌برى و اگر بزرگ شود نمى‌توانى به او نگاه کنى.»

در پاسخ به استفتاي ديگري که از آيت الله فاضل لنکراني انجام شده هم ايشان گفته اند: «اگر کودک دختر شيرخواره باشد، با اين روش‌ها به پدرخوانده محرم مي‌شود:

۱ـ شير همسر انسان را بخورد، که در اين صورت دختر رضاعى مرد مى شود.

۲ـ شير مادر مرد را بخورد، که در اين صورت خواهر رضاعى مرد مى شود.

۳ـ شير خواهر مرد را بخورد، که دختر خواهر رضاعى مرد مى شود و يا شير دختر خواهر مرد را بخورد.

۴ـ شير زن برادر مرد را بخورد، که دختر برادر رضاعى او مى شود و يا شير دختر برادر او را بخورد.

۵ـ اگر شيرخوار نباشد يا اگر شيرخوار است، افراد مذکور وجود ندارند مى توان به وسيله صيغه نکاح موقت بين دختر و پدر مرد يا پدر بزرگ او محرميت ايجادکرد. که در اين صورت اين دختر، زن باباى مرد مى شود، ولى بايد توجه داشت که اگر دختر نابالغ باشد، نکاح مذکور بايد به اذن ولى شرعى او باشد. و در صورت نبودن ولى، بايد از مجتهد جامع الشرايط اذن گرفت. و در هرصورت نبايد صيغه محرميت براى دختربچه مفسده داشته باشد. بلکه رعايت مصلحت او لازم است. کما اينکه اگر دختر بالغ باشد اذن پدر يا جد پدرى به احتياط واجب معتبر است. و اگر کودک پسر و شيرخوار باشد، از راه هاى زير مى توان بين او و زن (مادر خوانده) ايجاد محرميت کرد:

۱ـ شير همان زن را بخورد، که فرزند رضاعى او مى شود.

۲ـ شير مادر زن را بخورد، که برادر رضاعى زن مى شود.

۳- شير خواهر زن را بخورد، که پسر خواهر رضاعى زن مى شود يا شير دختر خواهر زن را بخورد.

۴ـ شير زن برادر زن را بخورد، که پسر برادر رضاعى زن مى شود يا شير دختر برادرزن را بخورد.

... البته راه هاى ديگرى هم وجود دارد، که فعلا محل ذکر آنها نيست.