دلایل حرکت‌ خزنده‌ نرخ‌ ارز

صبح نو نوشت: این روزها ارز بالاترین نرخ خود در چند سال گذشته تجربه می‌کند و دلار از مرز ۳۹۰۰ تومان هم گذشته است. این روزها حرکت خزنده‌ای در بازار ارز آغاز شده که کارشناسان دلایل مختلفی برای آن نام می‌برند. یکی از تحلیل‌ها این است که به دنبال کسری بودجه دولت و به بهانه تک‌نرخی شدن ارز، قیمت برخی ارزهای معتبر از جمله دلار در هفته‌های اخیر روند صعودی به خود گرفته و در صورتی که این شرایط ادامه یابد، به‌زودی دلار رکورد ۴ ساله خود را خواهد شکست.

نتایج انتخابات آمریکا، تأمین کسری بودجه دولت، تسعیر دارایی‌های بانک مرکزی، کاهش ارزش پول ملی و تمدید قانون داماتو از جمله دلایلی است که کارشناسان اقتصادی در گفت‌وگو با «صبح نو» برای افزایش نرخ ارز نام برده‌اند.

تأثیر نتایج انتخابات ریاست جمهوری آمریکا در نوسانات بازار ارز

آقای میثم رادپور، کارشناس ارز در گفت‌وگو با روزنامه صبح نو درباره دلایل نوسانات در بازار ارز و افزایش قیمت ارز گفت: حدود ۴سال است از زمانی که آقای روحانی دولت را تحویل گرفت دلار در قیمت‌های کنونی بود تقریباً و بعد از گذشت ۴ سال ثابت است و این محرک توجیه بنیادین اقتصادی است که نشان می‌دهد قیمت دلار پایین است. وی افزود: به دلیل تلاش دولت برای کنترل بازار ارز به‌ویژه نرخ دلار، سبب شد تا با نتایج انتخابات ریاست جمهوری آمریکا بازار ارز دچار نوسان شود.

این کارشناس اقتصادی تأکید کرد: هنوز خیلی از بانک‌های ما نمی‌توانند با خیلی از بانک‌های اروپایی حواله بزنند، این هنوز حل نشده است، اما دولت‌ها تا حالا اینگونه رفتار کردند، نرخ دلار را ثابت کردند که همیشه با یک پرش و افزایش قیمت همراه بوده است لذا اگر روحانی هم بخواهد به این سیاست ادامه دهد و بدون راه‌های دقیق کارشناسی نرخ ارز را ثابت نگه دارد، پرش دلار خواهیم داشت چراکه تا کنون نرخ ارز بطور مصنوعی پایین نگه داشته شده است. دلایل ذکر شده تنها قسمت‌های کوچکی از دلایل نوسانات در بازار ارز است اما یکی از تحلیل‌ها این است که به دنبال کسری بودجه دولت و به بهانه تک نرخی شدن ارز، قیمت برخی ارزهای معتبر از جمله دلار در هفته‌های اخیر روند صعودی به خود گرفته و در صورتی که این شرایط ادامه یابد، به‌زودی دلار رکورد ۴ساله خود را خواهد شکست. این روزها بازار ارز دچار نوسان شده است و اگرچه افزایش نرخ ارز به‌ویژه دلار طی یکی دو ماه گذشته آغاز شده بود اما گذشتن آن از مرز ۳۸۰۰ تومان سبب شد تا نگرانی‌هایی بابت افزایش بیشتر نرخ ارز بوجود آید، نگرانی و دغدغه‌ای که خیلی دور از واقعیت نیست، قطع به یقین دولت مایل است نرخ دلار دولتی به دلار آزاد و بازار نزدیک شود تا اینکه از قیمت دلار آزاد کاسته و به نرخ بانکی برسد و این یعنی درآمد ارزی برای دولت؛ بنابراین همان‌گونه که در هفته‌های اخیر مشاهده شد نرخ دلار در بازار آزاد روند افزایشی خود را طی کرده و احتمالاً ۴۰۰۰ تومان هم می‌شود.

اصلاحیه بودجه ۹۵ یکی از عوامل افزایش نرخ ارز

محمدرضا پور ابراهیمی در گفت‌وگو با خبرنگار صبح نو علل افزایش نرخ ارز را به دو دسته علل داخلی و خارجی تقسیم کرد و گفت: انتخابات آمریکا، افزایش نرخ بهره در بانک‌های آمریکا در راستای تقویت دلار و افزایش هزینه حواله درهم امارات از دلایل خارجی افزایش نرخ ارز در کشور است. پور ابراهیمی لایحه اصلاحیه بودجه ۹۵ را بدعتی در تاریخ اقتصاد کشور خواند و اظهار داشت: با اصرار دولت این لایحه تصویب شد و بیش از ۷۴ هزار میلیارد تومان درآمد خلق شده و به دولت اختصاص داده شد که در اصل این اعتبار با کاهش ارزش پول ملی در کشور به عنوان درآمد شناسایی شد. وی ادامه داد: دولت سه ماه قبل با اصرار بیش از حد گفت به من کمک کنید و با تعابیر گوناگون در خواست کرد مجلس با تسعیر ارز موافقت کند و مجلس هم موافقت کرد. این کار، سنگ زیربنای غیرقابل قبول و غیرکارشناسی‌ترین تصمیم در دولت فعلی بود که کاهش ارزش پول ملی و افزایش نرخ ارز از نتایج آن است. رییس کمیسیون اقتصادی تأکید کرد: تورم ناشی از تسعیر، تنها دستاورد دولت که تک رقمی کردن تورم بود را هدر می‌دهد. این تورم البته تورمی نیست که به رونق اقتصادی کمک کند. این تورم جنسش از کاهش ارزش پول ملی است نه برداشتن سیاست‌های سرکوب قیمتی، بنابراین باعث رونق نخواهد شد.

عدم تحقق دستاوردهای برجام به بازار فشار روانی آورد

آقای علی اکبر کریمی، عضو کمیسیون اقتصادی مجلس دهم هم دلایل اصلی نوسان بازار ارز را بر شمرد و به «صبح نو» گفت: در حوزه ارز مهم‌ترین عواملی که بر شرایط فعلی ارز اثرگذار بوده عدم تناسب در عرضه و تقاضاست، در شرایط کنونی ما شاهد افزایش تقاضا برای ارز بودیم و ثابت ماندن عرضه باعث شده است، تقاضا از عرضه فزونی بگیرد.

وی دو عامل واقعی و روانی را دلیل افزایش نرخ ارز معرفی و تصریح کرد: سررسید وام‌های خارجی و آل سی‌های گشایش یافته و پیش‌بینی‌ها برای سفرهای خارجی در پایان سال، عوامل تقاضای واقعی در بازار ارز است اما مهم‌ترین عامل تأثیرگذاری بر بازار، عوامل روانی است. این عضو کمیسیون اقتصادی ادامه داد: در دوره برجام و پس از برجام امید بود که منابع گسترده ارزی که بلوکه شده بود آزاد شود که می‌توانست پشتوانه ارزی دولت را تقویت کند و سبب حفظ و یا حتی کاهش قیمت ارز در بازار شود، همچنین بعد از برجام امید بود که با گسترش تعاملات خارجی و بحث سرمایه گذاری منجر به افزایش ورود ارز به کشور شود اما متأسفانه در واقعیت‌هایی که در صحنه مشاهده شد، در طول یکسال گذشته آنچنان اثرات محسوسی به دنبال برجام در صحنه اقتصادی دیده نشد. کریمی تأکید کرد: عدم تأثیر محسوس برجام بر رونق اقتصادی در کشور به بازار فشار روانی آورد و با نتیجه انتخابات آمریکا و تهدید ترامپ به لغو برجام همراه شد، از طرفی شرایط بوجود آمده سبب شوک منفی به بازار شد و باعث شد بازار نسبت به آینده ارز خوشبینی‌اش را از دست دهد و انتظار افزایش قیمت را داشته باشد و هجوم برای خرید ارز افزایش یافت .

نماینده اراک در مجلس با تأکید بر لزوم کنترل دولت بر بازار ارز اظهار داشت: دولت باید بطور جدی وارد عمل شده و با راهکارهایی مناسب و مدیریت جدی بازار را از این التهاب خارج کند در غیر اینصورت باید شاهد افزایش بیشتر نرخ ارز باشیم.

دولت ابزارها و مکانیزم لازم برای کنترل بازار ارز را در اختیار ندارد

آقای حسن حسینی شاهرودی، دبیر کمیسیون اقتصادی مجلس دهم در گفت‌وگو با روزنامه صبح نو درباره نوسانات بازار ارز در روزهای اخیر گفت: قسمت اعظم نوسان بازار ارز در روزهای اخیر به جریان‌های سیاسی در کشور و دنیا مرتبط است و تمدید قانون داماتو در مجلس سنا سبب تشدید این امر شد، همچنین در مقطع کنونی کشور برای تبادل‌های تجاری خود نیاز بالایی به ارز دارد و تمامی این موارد شوک عظیمی به بازار ارز وارد کرده است که باید کنترل شود اما نباید توقع داشته باشیم که دلار به قیمت‌های سال گذشته در بازار عرضه شود.

وی ادامه داد: بانک مرکزی هم ابزارها و مکانیزم لازم را برای کنترل بازار ارز در اختیار ندارد، در دولت‌های پیشین هم قولی برای ثبات و کنترل بازار ارز داده شده بود ولی چون ابزارها و مکانیزم ورود به این بازار نداشتند نتوانستند آن را عملی کنند، دبیر کمیسیون اقتصادی مجلس تأکید کرد: دولت برای کنترل بازار ارز باید از طریق بعد نظارتی قوی وارد شود و سیاست‌های کلان را ببیند، در غیر این‌صورت شاهد تکرار نوسانات بسیار شدید در بازار ارز مانند اواخر سال 91 خواهیم بود.