چاپ اسکناس بدون حذف ۳ صفر بیهوده است

یک کارشناس اقتصادی می‌گوید دولت بهتر است با آینده‌نگری درباره حجم نقدینگی که احتمالا در آینده نیز نمی‌تواند جلوی آن‌را بگیرد اقدام به حذف صفرهای زائد پول ملی کند تا مشکلات ناشی از آن‌ برطرف شود.

علی اکبر نیکو اقبال درباره تغییر واحد پول کشور از ریال به تومان اظهار کرد: تاکنون کشورهای مختلفی واحد پول ملی خود را تغییر داده‌اند، بعضا و در مواردی بوده که برخی کشورها دو یا سه بار واحد پول خود را تغییر داده‌اند، مثلا در مقاطعی ترکیه ۶ صفر و برزیل هم تا ۲۰ صفر خود را حذف کرد.

وی افزود: درباره علت اینکه چرا واحد پولی یک کشور تغییر می‌کند، باید این توضیح را بدهم که به دلیل تورم‌هایی که در یک کشور طی چند سال به وجود می‌آید، دیگر واحد پولی رایج، پاسخگو نیست دقیقا مثل وضعیتی که ریال در شرایط کنونی اقتصاد ایران دارد و تجارت و امور روزمره را با دشواری روبه رو کرده است در جریان جنگ جهانی دوم به دلیل تورم بالایی که آلمان تجربه کرد به نقطه‌ای رسیدند که مجبور می‌شدند برای خرید یک پاکت سیگار یک کیسه پول با خود حمل کنند. در آن مقطع آلمان هم واحد پول خود را تغییر داد و سپس سیاست‌های انضباطی و محدود کننده‌ای را برای پول به اجرا درآورد و توانست تورم را از بین ببرد و واحد پول قدرتمند شد.

این استاد دانشگاه ادامه داد: در ایران به طور متوسط در دهه‌های گذشته ما شاهد تورم ۲۰ درصد بوده‌ایم. همچنین نقدینگی سالانه حدود ۳۰ درصد رشد کرده است و اگر نگاهی به وضعیت یک دهه گذشته بیاندازیم می‌بینیم در حالیکه واحد پول در ایران در سال ۷۷ معادل ۱۰۰۰ میلیارد تومان بوده است، در سال ۱۳۹۵ به بیش از ۱۱۰۰ میلیارد تومان رسید. فی الواقع پول در گردش به صورت چشم‌گیری افزایش یافته و مبالغ ریالی دیگر پاسخگو نیست.

این اقتصاددان توضیح داد: با مصوبه هیئت دولت به نظر می‌رسد دولت برنامه دارد واحد پولی تومان را که در عمل نیز وجود دارد به اجرا بگذارد، ولی اکنون دو سه سوال مطرح است. ابتدا این موضوع که با توجه به اینکه تاکنون چندین مرحله صحبت از حذف دو صفر یا سه صفر بوده، ولی اجرا نشده چرا اکنون دولت تصمیم گرفته است که به جای حذف صفرها واحد پول را به تومان تغییر داده و عملا فقط یک صفر حذف شود؟

وی افزود: همچنین جای طرح این سوال وجود دارد که آیا برای حذف یک صفر قرار است اسکناس در گردش حذف و اسکناس جدیدی جایگزین شود؟ در این صورت به نظر من صلاح این است که کار کارشناسی صورت گیرد و احتمالا صلاح بر این است که سه صفر حذف شده تا مشکلات موجود ناشی از پاسخگو نبودن پول رایج کشور حل شود که در چند سال آینده نیاز نداشته باشیم با توجه به حجم نقدینگی و نیاز اقتصاد ایران، بار دیگر در جهت حذف صفر اقدام کنیم.

نیکو اقبال همچنین گفت: با توجه به حجم مبادلات و خواسته‌های پولی و مالی که به همین خاطر به نظر من احتمالا دولت نمی‌تواند نقدینگی را در سالهای آینده کم‌تر از سالی ۲۰ درصد افزایش دهد، پیشنهاد من این است که دولت برای حذف حداقل سه صفر اقدام کند تا در آینده نیز اسکناس رایج با جریانات روزمره و تجارت ما بخواند و نیاز به چاپ مجدد اسکناس نداشته باشیم.

این استاد دانشگاه افزود: البته ممکن است که دولت در این مقطع فقط قصد داشته باشد واحد پولی کشور را از ریال به تومان تبدیل کرده و جمع‌آوری اسکناس را در دستور کار نداشته باشد. در این صورت بههتر است که با عمق و آینده نگری بیشتری در جهت حذف صفرهای پول رایج اقدام کند تا مشکلات ناشی از صفرهای زائد پول رایج کشور برطرف شود.