مسیر ایران و اروپا برای حفظ برجام

خبرآنلاین: حسین موسویان، عضو اسبق تیم مذاکره کننده هسته‌ای در آخرین مقاله خود به بررسی روابطی نو و پیشگیری از تقابل آمریکا و ایران در عصر ترامپ می‌پردازد.

مشروح مقاله به شرح زیر است:

بعد از انقلاب اسلامی ۱۹۷۹ درایران، روابط اروپا و ایران هیچگاه یک روابط باثبات و جامع نبوده است. روابط عمدتاً بازرگانی صرف آنهم بخاطر تحریمها، شکننده بوده است. برجام اولین توافق بزرگ ایران و اروپااست که شانس تحول مهم در روابط اقتصادی را کلید زده ضمن اینکه ظرفیت روابطی پایداروهمه جانبه بین ایران و اروپا را ایجاد کرده است. لاکن با پیروزی اخیر ترامپ، مسئله اصلی این است که چگونه می توان چنین روابطی را بعد از برجام ودر دوره ترامپ بین ایران و اروپا شکل داد.

به احتمال زیاد ترامپ برجام را پاره نمی کند. اما ممکن است کنگره آمریکا تحریمهای جدیدی تحت عنوان حقوق بشر و تروریسم تصویب کند. ترامپ هم ممکن است برخی را تایید و برخی رارد کند. ضمن اینکه هیچ رییس جمهوری در تاریخ آمریکا به اندازه ترامپ ذهنیت اقتصادی نداشته و لذااحتمال کمی هم هست که ترامپ بخواهد از کیک اقتصاد ایران سهمی ببرد.درهرصورت شرایط ایجاب میکند که "نقشه راه" جدیدی برای روابط ایران و اروپا تهیه گردد که برجام و میراث تعامل اوباما را حفظ ، روابط جدید اروپا و ایران را محقق ومانع تشدید تقابلات آمریکا و ایران در دوره ترامپ شوند.

خیلی ها در آمریکا تلاش میکنند مانع تجارت جهانی با یاران شوند و خیلی ها هم بر اجرای کامل برجام اصرار دارند. اکنون شرکتهای آمریکایی میتوانند با مجوزوزارت خزانه داری، در زمینه هوایی، دارویی، غذایی، پزشکی، محیط زیست ، آب و بسیاری از موارد دیگر کارکنند. اروپا میتواند ازطریق مشارکت با شرکتهای آمریکایی، موجب شود که آمریکا نیز از منافع اقتصادی تجارت با ایران بهره مند شوند.

شرایط جدید درخاورمیانه ایجاب میکند که ایران و اروپا درموضوعات سنتی مورد اختلاف همکاری کنند. اکنون برای اروپا و امریکا روشن شده که تهدید واقعی و اصلی تروریسم، گروههای تکفیری داعش و القاعده و جبهت النصره و.....میباشدکه زاییده کشورهای عرب متحد غرب هستند وایران درخط مقدم جنگ با این تروریستهاست. لذا زمان آن فرارسیده که ایران و اروپا با تشکیل یک " کمیته مشترک مبارزه با تروریسم" همکاری را آغاز کنند. این همکاری میتواند بهانه را ازتندروهای آمریکا بگیرد، به امنیت جهانی کمک کند و اختلافات دیرینه غرب و ایران در مورد تروریسم را کاهش دهد.

موضوع سلاحهای کشتار جمعی از موارد اصلی اختلاف دیرینه غرب و ایران بوده است. بابرجام ، قدرتهای جهانی تضمینهای لازم و جامع در مورد"بمب صفر" در ایران رابدست آوردند.اکنون ایران و اروپا میتوانندهمکاری مشترک در جهت منطقه ای شدن اصول برجام همکاری را آغاز کنند تا خاورمیانه عاری از سلاح هسته ای تحقق یابد و از همین مدل هم برای عاریسازی منطقه از کل سلاحهای کشتار جمعی استفاده شود.

اختلاف سنتی حقوق بشر ادامه خواهد داشت.اما روشن است که وضع حقوق بشر در ایران ازهمه متحدین عرب آمریکا و اروپا به مراتب بهتر است. لذا گفتگوهای ساختارمند حقوق بشری به منظور تقویت مشترکات حقوق بشری اسلام و مسیحیت و کاهش اختلافات لازم است.

در عین حال ایران و اروپا میتوانند با تشکیل " کمیته مشترک مدیریت بحران در خاورمیانه" بر اساس اصول همکاری کنند.

ه-بازسازی اقتصادی کشورهای بحران زده

این نقشه راه موجب خواهد شد که "همکاری" جایگزین "تشنج" در روابط ایران و اروپا گشته و اروپا بتواند ضمن پیشگیری از تشدید تقابلات آمریکا و ایران، کاهش خصومت بین واشینگتن و تهران را تسهیل کند.

ایران در پنج سال آینده صدها میلیارد دلار پروژه اقتصادی دارد. ایران هم بخشی از جنگ مخفی اقتصادی آمریکا و اروپاست. این نقشه راه میتواند به جنگ مخفی درمورد ایران خاتمه دهد و توافقات اقتصادی بزرگی که بین ایران و اروپا تاکنون انجام شده را نهایی و عملیاتی کند.

بعد از انقلاب ۱۹۷۹ در ایران، کابینه فعلی انتخابی ترامپ متشکل از ضد ایرانی ترین و ضدبرجامی ترین سیاستمداران آمریکاست که معتقد به سیاست تغییر رژیم" در ایران هستند. بسیار مهم خواهد بود که اتحادیه اروپا در تعامل با دولت ترامپ، مانع از تکرار اشتباهات گذشته آمریکا در مورد ایران شود. طرز تفکری که در دوره اوباما راجع به امکان تعامل با ایران، در آمریکا شکل گرفت، ممکن است دردوره ترامپ به حاشیه رانده شود. ترامپ درایالت سینسیناتی در اولین سخنرانی خود بعد از پیروزی ریاست جمهوری گفت که نظر شخص او این که آمریکا از اشتباهات گذشته درس گرفته و دست از سیاست ساقط کردن رژیمها بردارد. اروپا می تواند ترامپ را در تحقق این سیاست یاری دهد.