نفت ۵۷ دلاری، بی‌سابقه در یک سال و نیم اخیر

روزنامه ایران: قیمت نفت خام روز گذشته سوار بر مدار صعودی از ۵۷ دلار برای هر بشکه هم عبور کرد و به مرز ۵۸ دلار رسید. اتفاقی بی‌سابقه در یک سال و نیم اخیر که در پی تعهد اوپک و غیر اوپک برای کاهش تولید نفت خام خود در سال ۲۰۱۷ کلید خورد. اوپک مخفف سازمان کشورهای صادرکننده نفت خام است.

تحلیلگران بازار نفت می‌گویند در صورتی که تولیدکنندگان این کالا همراهی کاملی با طرح کاهش تولید داشته باشند، 6 دلار دیگر قیمت نفت بالاتر می‌رود. به این ترتیب قیمت نفت خام به رقمی فراتر از 60 دلار خواهد رسید. بر اساس ادعای وزرای انرژی کشورهای تولید کننده نفت خام، قیمت 55 تا 60 دلار در هر بشکه، یک قیمت قابل قبول است چرا که منافع تولیدکنندگان و مصرف‌کنندگان را در تعادل نگه می‌دارد.

چندی پیش، یعنی روز قبل از برگزاری اجلاس ۱۷۱ اوپک قیمت هر بشکه نفت خام ۴۶ دلار بود. اما با اجماع ۱۳ عضو اوپک بر سر کاهش سقف تولید سازمان به میزان یک میلیون و ۲۰۰ هزار بشکه در روز این قیمت روند صعودی در پیش گرفت و در دهم آذرماه به بالاتر از ۵۰ دلار برای هر بشکه رسید. اما قد کشیدن قیمت نفت خام در همین جا متوقف نشد. روسیه، قزاقستان، گینه، جمهوری آذربایجان، سودان، مالزی، عمان، بولیوی، مکزیک، بحرین و برونئی تولید کنندگانی هستند که در اوپک عضویت ندارند اما برای آنکه قیمت نفت به روند افزایشی خود ادامه دهد، از اقدام اوپک استقبال و حمایت کردند.

آن‌ها در نشست مشترکی که ۲۰آذرماه با اعضای اوپک در وین برگزار شد، قول دادند که عرضه نفت خام را روزانه به میزان ۵۶۰ هزار بشکه دیگر کاهش دهند؛ توافقی تاریخی که از سال ۲۰۰۱ تاکنون نمونه نداشته و قرار است از ژانویه ۲۰۱۷ اجرایی شود. در روز توافق اوپک و غیر اوپک قیمت نفت خام باز هم افزایش یافت. به طوری که از ۵۴ دلار برای هر بشکه در روز نیز عبور کرد و روز گذشته این رقم به ۵۷ دلار و ۸۹ سنت برای هر بشکه رسید. به این ترتیب در کمتر از ۱۳ روز قیمت نفت خام بیش از ۱۲ دلار رشد کرد.

گفتنی است مجموع تولید نفت جهان با توافق یادشده وزیران نفت و انرژی کشورهای عضو و غیرعضو این سازمان، یک میلیون و ٧٦٠ تا یک میلیون و ٨٠٠ هزار بشکه در روز کاهش می‎یابد. تولید نفت خام اوپک با کاهش یک میلیون و 200 هزار بشکه‌ای به 32میلیون و 500 هزار بشکه در روز و تولید نفت خام روسیه با 300 هزار بشکه کاهش به 10میلیون و 900 هزار بشکه در روز خواهد رسید.

بودجه سال ۹۵ محقق شد

بودجه سال 1395 با احتساب قیمت 40 دلار برای هر بشکه نفت و همچنین پیش‌بینی صادرات روزانه 2 میلیون و 360 هزار بشکه نفت خام و میعانات گازی در مجلس شورای اسلامی به تصویب رسید. در زمان تصویب این بودجه صادرات نفت خام و میعانات گازی حدود یک میلیون و 700هزار بشکه در روز بود. چراکه کشور به تازگی از فشار تحریم‌ها رها شده بود و در ابتدای مسیر افزایش صادرات نفت خام و میعانات گازی قرار داشت.

اما در کمتر از یک ماه حجم صادرات نفت خام و میعانات گازی کشور در سایه برجام به 2 میلیون و 350 هزار بشکه ذکر شده در بودجه رسید و امروز هم به گفته وزیر نفت روزانه نزدیک به 3 میلیون بشکه نفت خام و میعانات گازی صادر می‌شود. آمارها نشان می‌دهد میانگین قیمت هر بشکه نفت خام سبک صادراتی ایران نیز از ابتدای سال 2016 تا هفته منتهی به دوم دسامبر (12 آذر) بشکه‌ای 40 دلار و 12 سنت بوده است. البته با توجه به توافق اوپک و غیر اوپک بر سر کاهش تولید نفت خام میانگین قیمت نفت ایران در سال جاری به مرور بیشتر نیز می‌شود. معنای این جملات نه تنها تحقق بودجه سال 95 بلکه مثبت شدن تراز درآمدهای محقق شده نفتی نسبت به بودجه مصوب است.

اکنون قیمت هر بشکه نفت خام ایران با افزایش‌های اخیر قیمت نفت در بازار جهانی، به بیش از ۴۶ دلار برای هر بشکه رسیده است. پیش‌بینی می‌شود که در روزهای آتی به بیش از ۵۰ دلار برای هر بشکه نیز برسد. این موضوع در کنار اجازه اوپک به ایران برای افزایش ۹۰هزار بشکه‌ای تولید روزانه نفت خام خود از رشد درآمدهای نفتی خبر می‌دهد. هر یک دلار افزایش قیمت نفت خام برای ایران به مفهوم افزایش درآمد ارزی کشور به میزان ۲ میلیون و ۴۰۰ هزار دلار در هر روز و بیش از ۷۲میلیون دلار در هر ماه است.

خطر در کمین است

اکنون تنها عاملی که قیمت نفت خام را تهدید می‌کند میزان پایبندی اوپک و غیر اوپک به تصمیم اخیر کاهش سطح تولید و همچنین افزایش تولید نفت شیل امریکا است. کارشناسان معتقدند که نفت ٦٠ دلاری تشویقی برای نفت شیل امریکا خواهد بود و شمار دکل‌های نفتی این کشور را افزایش خواهد داد. اگرچه بعید است که تولید نفت شیل امریکا آنقدر افزایش یابد که کاهش روزانه یک میلیون و ٨٠٠ هزار بشکه از بازار جهانی را جبران کند.

روز گذشته قیمت هر بشکه نفت خام امریکا (WTI) به 54 دلار و45 سنت و هر بشکه نفت برنت دریای شمال به 57 دلار و 89 سنت رسید. قیمت سبد نفتی اوپک نیز 50 دلار و 4 سنت برای هر بشکه بود.