سیگنال‌های بازگشت تورم دورقمی

صبح نو نوشت: این روزها در سخنرانی رئیس جمهور خبری از برجام و دستاوردهایش نیست. بدعهدی طرف مقابل چنان کارساز بوده که دیگر توافق هسته ای، بزرگترین دستاورد دولت در سخنان آقای روحانی رنگ باخته و امروز او به دنبال معرفی و تشریح دیگر دستاوردهای بزرگ دولت است.

«کنترل تورم یکی از افتخارات دولت است، ما از سال ۹۲ توانسته‌ایم سال به سال نرخ تورم را کاهش دهیم، البته اگر دوباره این تورم برگردد و به ۱۰ یا ۱۷ درصد برسد؛ این دستاورد بی‌ارزش است.» رئیس جمهور روز گذشته در مراسم جشن برداشت گندم کنترل و مهار تورم را یکی از دستاوردهای بزرگ دولت بیان کرد. البته این اولین بار نیست که رئیس جمهور به توانائی دولت در مهار تورم افتخار می کند. او ۱۶ آذر در جمع دانشجویان نیز زمانی که آمریکا با تصویب قانون «ایسا» آینده برجام را مبهم و پایه های آن‌را لرزان کرد، گفت: آیا دولت امیدش به برجام بود؟ در سال ۹۲ که برجامی نبود آیا ما نتوانستیم تورم را پائین بیاوریم. پایان ۹۲ و اول ۹۳ تورم ۴۵ درصد به ۳۵ درصد کاهش پیدا کرد و ما قول دادیم که به ۲۵ درصد می رسد و نهایتا به ۱۵ درصد کاهش دادیم. این کاهش تورم محسوب می شود یا نه.

وی افزود: بعد از آن قول دادیم که تلاش می‌کنیم تا سال ۹۶ تورم را تک رقمی کنیم که برخی اساتید انتقاد کردند که این کار شدنی نیست؛ اما ما از خرداد سال جاری توانستیم تورم تک رقمی را در کشور داشته باشیم. این روندی است که از ابتدای دولت شروع شده است و ما باید در نظر داشته باشیم که کارهای یکدیگر را تخطئه نکنیم و اگر کسی کار خوبی کرد باید با انصاف و با اخلاق به او بگوییم که می شود این کار را هم کرد که نتیجه بهتری داشته باشد.

اما گویا این دستاورد دولت نیز در سایه برجام در حال نابودی است. این روزها بازار مجددا نوسانات نرخ ارز را بعد از دو سه سال ثبات تجربه می کند. چراکه بازار ماه ها در انتظار به ثمر نشستن دستاورد برجام در رکود به سر برد و حال با ناامید شدن از تابش تلولو این آفتاب تابان، ثبات بازار ارز از بین رفته است.

برخی معتقدند افزایش قیمت دلار در هفته های اخیر دوباره باعث کاهش قدرت خرید خانوار می‌شود و جهش های قیمتی در بازار ارز بر شوون مختلف زندگی و سبد مخارج خانوار تاثیر منفی خواهد گذاشت. موضوعی بین مردم رواج دارد و آن هم این که در ایران درآمد به ریال و مخارج به دلار است.

فعالان اقتصادی می گویند به دلیل بروز رکود شدید اقتصادی و ناتوانی دولت در حل این مساله، دستیابی آنها به نقدینگی دشوارتر شده و نظام بانکی قادر به پاسخگویی نیازهای آنها نیست. با این وجود، طی ماه های اخیر نقدینگی به رقم تاریخی و بی سابقه هزار و ۱۲۲هزار میلیارد تومان رسیده است.

با وجود تبلیغات فراوان دولت و بیان مکرر این موضوع که توانسته اند نرخ تورم را از بالای ۴۰ درصد به زیر ۱۰ درصد برسانند، اما باقی ماندن شرایط رکودی و همچنین ناتوانی دولت در ایجاد اشتغال، ‌تقویت بنگاه ها و در نتیجه افزایش قدرت خرید جامعه، کاهش نرخ تورم برای مردم محسوس نیست.

از سویی دیگر، دولت در لایحه اصلاحی بودجه 95 مجوز تسعیر دارایی های بانک مرکزی را هم مطرح می کند که متاسفانه این لایحه به تصویب مجلس دهم هم می رسد که اکثر کارشناسان این لایحه را فلج کننده اقتصاد کشور نامیدند. با اجرایی شدن این قانون بیش از ۷۴ هزار میلیارد تومان درآمد خلق و به دولت اختصاص داده شد که در اصل کاهش ارزش پول ملی و افزایش ارز را به دنبال دارد.

این اقدامات و بی تدبیری ها تنها دستاورد دولت که «تک رقمی کردن تورم» بود را هدر هم می‌دهد. آقای حسین پور ابراهیمی رئیس کمیسیون اقتصادی درباره اصلاحیه بودجه 95 و تسعیر نرخ ارز گفته است: هنوز قدرت خرید مردم از سال ۹۱ بدلیل تسعیر ارز بهبود نیافته است. حتی اگر حقوق ها را به میزان دو برابر فعلی افزایش دهیم به قدرت خرید سال ۹۱ نمی توانیم برگردیم. دولت عملا یک بار پول ملی را در سال ۹۱ بدلیل تسعیر ارز کاهش داده است و ما به جای اینکه دولت ها را تنبیه کنیم که این کارها را انجام ندهند، مجددا لایحه ای را به تصویب رساندیم که اثرش این است که تورم اقتصاد کشور را فلج می کند. چراکه این تورم، تورمی نیست که به رونق اقتصادی کمک کند.

این تورم جنسش از کاهش ارزش پول ملی است نه برداشتن سیاست های سرکوب قیمتی، بنابراین باعث رونق نخواهد شد.

این کاهش تورم در حالی است که میزان درآمد خانوار با هزینه ها همخوانی ندارد و با درآمدهای فعلی جامعه که معمولا ماهانه زیر یک میلیون و ۵۰۰ هزار تومان است، افراد با مشکلات جدی در تامین معیشت خود مواجهند. در حال حاضر، کمترین هزینه ماهانه برای تامین مخارج خانوار در شهرها ۳ میلیون و ۲۰۰ هزار تومان است و این رقم نشان می دهد که خانواده ها حداکثر نیمی از آن را در سبد درآمدی خود خواهند داشت. حال باید منتظر ماند و دید که آیا دولت می‌تواند این دستاورد خود را حفظ کند و همچنان تورم را مهار کند یا آنکه با نزدیک شدن به ماه‌های پاانی سال، تورم دو رقمی را تجربه خواهیم کرد که به گفته خود رئیس جمهور اگر این کنترل تورم تداوم نداشته باشد،دستاوردی بی‌ارزش است.