بهره ایران و روسیه در نبرد سوریه

داود هرمیداس باوند در آرمان نوشت: نبرد حلب می‌تواند دریچه‌ای برای پایان دادن به‌ جنگ داخلی سوریه باشد و هدف مذاکرات در مورد سوریه هم با محوریت سازمان ملل در همین راستاست. روسیه، ایران و سوریه و از سوی دیگر ائتلاف ضدداعش به‌رهبری‌آمریکا نیز در ظاهرخواسته‌ای جز پایان دادن به مناقشه سوریه ندارند. اما اگرجنگ سوریه به اتمام نرسد، تمامی طرفین در سوریه متضررخواهند شد.

اگرجنگ سوریه به اتمام برسد طرفین به سوی تشکیل دولت ائتلافی حرکت خواهند کرد و دولت هایی که مشارکت‌ عملی دربحران سوریه داشتند مانند ایران، ترکیه و روسیه در آینده سوریه نقش خواهند داشت. ترکیه قصد دارد نقش میانجی بین گروه‌های مخالف و بشار اسد ایفا کند که دراین مذاکرات ایران و روسیه هم احتمالا نقش خواهند داشت. هرچند اتهاماتی علیه ایران و روسیه به سبب ورود به جنگ سوریه وجود دارد اما بعید است با توجه به حق وتوی روس‌ها درسازمان ملل اتهامی شامل حال ایران و روسیه شود.

هرچند اتهامات دراین زمینه برای مدتی وجود خواهد داشت. ترک‌ها اخیرا قصد دارند مذاکراتی را درمیان گروه‌های داخلی درسوریه آغاز کنند تا این گروه‌ها را در مذاکرات اصلی نمایندگی کنند. روس‌ها درنبرد سوریه به دنبال بهره برداری مد‌نظر خود هستند. آنها با درایت ویژه‌ای بعد از قضیه اکراین که درانزوای سیاسی قرارگرفته بود، به سرعت وارد مساله سوریه شده و نقش محوری درمعادلات سوریه ایفا کردند و با آمریکایی‌ها در مورد سوریه مذاکرات مستقیمی انجام دادند. روس‌ها توانستند با توسل به ورود به سوریه به عنصر فعالی در سطح بین‌الملل تبدیل شوند. ورود روس‌ها به سوریه موجب شد نگاه کشورهای منطقه به روسیه ۱۸۰درجه تغییرکند. ترکیه ازجمله این کشورهاست که با عملکرد روس‌ها درسوریه موافق است.‌ هرچند درابتدا با ورود این کشور به سوریه مخالف بود اما اخیرا تا حدود زیادی با روس‌ها هماهنگ شده‌اند و سعی دارند در فرایند سوریه ذی‌نفع باشند.

همچنین برخی ازکشورهای منطقه هم که با آمریکا مشکلاتی پیدا کرده‌اند به سوی روس‌ها گام‌هایی برداشته‌اند. روس‌ها با ورود به سوریه تحریم‌های اروپا و آمریکا را کم اثر کردند، طوری که برخی از کشورهای اروپایی هم اکنون خواهان پایان دادن تحریم علیه روسیه هستند. روسیه با ورود به سوریه جایگاه خود را درمعادلات خاورمیانه را بازیافت. برنده واقعی وقایع سوریه روس‌ها هستند. اگر تحریکات اخیر در سوریه ادامه پیدا کند درکوتاه مدت آثار نسبی آن متوجه ایران‌خواهد شد، اما اگر قرار باشد درائتلاف غربی‌ها ایران حضور نداشته باشد، درآینده در دولت ائتلافی سوریه، ایران را به عنوان موافق اسد مورد اتهام قرار خواهند داد. البته اگرحزب بحث سوریه دردولت ائتلافی آن نقش مهمی داشته باشد، همه چیز به نفع ایران خواهد بود.

هرچند در دولت‌های ائتلافی عموما دولت مستقر از صحنه خارج می‌شود. درسوریه نیز ممکن است باکنار گذاشتن اسد حزب بعث دردولت ائتلافی حضور داشته باشد. اما درمجموع مخالفان اسد دید مثبتی به ایران ندارند و اگر حکومت و دولت ائتلافی را در اختیار بگیرند نقش ایران را درآینده سوریه با چالش مواجه خواهند کرد.