عهدی که روحانی به آن وفا کرد

سیدرضا صالحی امیری - وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی - در شماره امروز روزنامه «ایران» نوشت: رئیس‌جمهور روز گذشته براساس سوگندی که در پیشگاه قرآن کریم و در برابر نمایندگان مردم یاد کرده و در راستای حمایت از حقوق ملت، منشور حقوق شهروندی را امضا و رونمایی کرد و به یکی از مهم‌ترین وعده‌های خود جامه عمل پوشاند.

ملت بزرگ ایران در مسیر مبارزه بیش از یکصد ساله خود برای دستیابی به استقلال، آزادی و حاکمیت قانون، راه پر فراز و نشیبی را طی نموده و از رهگذر این مطالبه تاریخی هزینه‌های سنگینی پرداخته است. از نهضت مشروطه و تشکیل مجلس شورا و سپس به توپ بسته شدن مجلس و حاکمیت استبداد گرفته تا قیام ۱۵ خرداد و انقلاب اسلامی و تجربه‌های گوناگون سال‌های پس از انقلاب، همه و همه برگ‌های خاطرات تلخ و شیرین مردمی را روایت می‌کند که همواره در جست‌وجوی استیفای حق خود و خواستار حرمت نهادن به کرامت و حیثیت والای انسانی بوده‌اند.

دیروز در همایش قانون اساسی و حقوق ملت و رونمایی از منشور حقوق شهروندی، دکتر روحانی به نکته مهمی مبنی بر ضرورت حاکمیت قانون به مثابه روح حکومت اسلامی اشاره کرد و گفت: «دوام مشروعیت و قدرت حکومت در پناه رضایت شهروندان و ایفای حقوق آنان به دست می‌آید.»

سیره پیامبر اکرم(ص) و ائمه اطهار(ع) و اندیشه‌های بنیانگذار کبیر انقلاب اسلامی و تأکیدات مقام معظم رهبری بر ولی‌نعمت دانستن مردم و مراعات حق‌الناس هم بیانگر این واقعیت است که حکومت قانون، راه را بر هر نوع ویژه‌خواری و بی‌عدالتی مسدود می‌کند و هیچ حاشیه امنی برای قانون‌گریزان و پایمال‌کنندگان حقوق ملت باقی نمی‌گذارد. خوشبختانه ظرفیت قانون اساسی جمهوری اسلامی و اصول مترقی آن، پاسخگوی بسیاری از دغدغه‌ها و مشکلات امروز جامعه، بویژه نسل جوان ماست. به شرط آنکه همه در هر سطح و مسئولیتی به آن باور و نسبت به اجرای دقیق قوانین و اصول مصرح آن اهتمام داشته باشند.

پیام روشن انتشار منشور حقوق شهروندی این است که دولت در وفای به عهد و پیمانی که با مردم بسته، ذره‌ای کوتاه نیامده است و بر پای تمام وعده‌های خود تا پایان دوره مسئولیت خود خواهد ایستاد. رئیس‌جمهور منشور حقوق شهروندی را بر اساس همان عهد و پیمان امضا کرد و در ادامه اتفاق بزرگ دیروز، گردهمایی هم‌اندیشی جوانان با دولتمردان نیز بعدازظهر روز گذشته برگزار شد و صدها جوان با مسئولان و وزرای دولت به گفت‌وگو و طرح سؤالات خود پرداختند و جلوه دیگری از مردم‌سالاری و آزادی بیان را نشان دادند.

دولت خود را موظف به تأمین حق حیات، برخورداری از کرامت انسانی، عدالت، آزادی و زندگی شایسته برای همه شهروندان ایران بدون هیچ تبعیضی می‌داند. همچنان که تأمین سلامت، رفاه و تأمین اجتماعی فراگیر را به مثابه حق طبیعی و اولیه همه شهروندان به رسمیت شناخته و برای نیل به آن از نخستین روزهای تشکیل دولت یازدهم گام‌های اساسی برداشته است.

نکته‌ای که نباید فراموش شود، این است که استیفای حقوق شهروندی بدون آگاهی، توانمندی و مسئولیت‌پذیری شهروندان نسبت به حقوق، تکالیف و منافع عمومی امکانپذیر نیست و اتفاقاً در سخنان رئیس‌جمهور محترم هم بدان تأکید شده بود. بی‌شک گروه‌های تأثیرگذار جامعه از قبیل مراجع عظام و روحانیت، استادان حوزه و دانشگاه، متخصصان و صاحبنظران، اقطاب سیاسی و احزاب، اصحاب فرهنگ و هنر و رسانه، سازمان‌های مردم‌نهاد و فرهنگیان و ورزشکاران و... می‌توانند نسبت به آگاهی‌بخشی و ترغیب مردم در این راه نقش‌آفرینی کنند. دولت «منشور حقوق شهروندی» را به‌ عنوان برنامه و خط‌مشی خود برای رعایت و پیشبرد حقوق اساسی ملت ایران می‌داند و برای تحقق آن نیازمند حسن تعامل و ارتباط سازنده با سایر قوا و نهادها و دستگاه‌های حاکمیتی است.

در منشور حقوق شهروندی توجه جدی به مطالبات جوانان و زنان شده است و وظیفه دولت است که با برداشتن موانع شکوفایی جوانان و زنان، مسیر خلاقیت آنان را فراهم کند. می‌توان گفت تلاش دولت در این زمینه موفق بوده و پیشتازی‌ها و افتخارآفرینی‌های جوانان و زنان ایرانی در میدان‌های علمی، ورزشی و هنری مؤید این نکته است.

از منظر توجه به حقوق شهروندی، مسأله مذاکرات هسته‌ای و برجام هم تلاشی طاقت‌فرسا برای استیفای حقوق ملت ایران بود. برجام اجماع جهانی علیه ایران را متلاشی کرد و تصویر مجعول ایران‌هراسی را از بین برد. ضمن اینکه فرصتی را برای گسترش ارتباطات بین‌المللی و تأثیرگذاری ایران در سطح منطقه و معادلات جهانی فراهم کرد. هیچ‌کس نمی‌تواند منکر این نکته شود که در دوران پساتحریم شرایط بهتر شده است. ما به دنیا گفتیم که ایران‌هراسی نابجاست و دنیا نگاه خود را نسبت به ایران تغییر داد.

باید به این نکته اذعان داشت که تصمیمات اتخاذ شده از سوی دولت یازدهم، از جمله موضوع برجام و نیز منشور حقوق شهروندی، بر پایه عقلانیت و خرد جمعی و به دور از شتابزدگی بوده است. مقایسه شرایط امروز با روزهای قبل از خرداد سال ٩٢، برای کسانی که مشی اعتدال و تدبیر را برگزیده‌اند، کافی است تا با عزمی راسخ‌تر و امیدوارتر از گذشته برای تحقق کامل برنامه‌های دولت با امید مسیر پیش رو را طی کنند.

امروز شرایط در مقایسه با سه سال قبل در بخش‌های قابل توجهی بهتر شده است. هفته گذشته شاهد جشن خودکفایی گندم بودیم. اقتدار ما در منطقه و بازپس‌گیری حق فروش نفت از جمله اقدامات بزرگ دولت بوده است. دولت و شخص معاون اول در موضوع اقتصاد مقاومتی تمام همت خود را به کار گرفته‌اند و در این زمینه نگاه راهبردی در دولت حاکم است.

البته گام برداشتن در مسیر رفع موانع آسان نیست و همه شاهد هستند که هر گامی که دولت در این مسیر برمی‌دارد، با چه مشکلات و طعنه ‌زبان‌های ناروا و الفاظ درشتی مواجه است. اما هیچ یک از این ناملایمات در اراده و روحیه دولت یازدهم تأثیری نخواهد گذاشت و این دولت با توکل به خدا و با حمایت ملت این مسیر را برای دستیابی به اهداف بلند ادامه خواهد داد. باید برای رسیدن به اهداف خود و رفع مشکلات، با نهادینه ساختن فرهنگ گفت‌وگو و تعامل و سازگاری بر مشکلات فائق شویم. باید تلاش کنیم سلیقه‌مان را نسبت به دیگران اعمال نکنیم و قانون معیار و ملاک عمل باشد، امری که رئیس جمهوری با امضای منشور حقوق شهروندی بر آن صحه گذاشت و بدان تأکید کرد.