ترور سفیر روسیه و فرافکنی روحانی گونه اردوغان

موسی داداش زاده در صبح نو نوشت: مرور و بازخوانی واکنش دولت آنکارا در قبال رخدادهای ناگوار داخلی در حوزه‌های سیاسی و اقتصادی طی سال‌های اخیر، نشان می‌دهد رسانه‌های وابسته به اردوغان همواره با فرافکنی و مقصر خواندن فتح الله گولن، برضعف‌های حزب حاکم سرپوش گذاشته‌اند. از زمان علنی شدن اختلاف اردوغان و فتح الله گولن بر سر اعزام کشتی مارمارا به غزه، رخدادهای تلخ سیاسی و اقتصادی دامنگیر دولت آنکارا شده است که از جمله آنها می‌توان به حادثه پارک گزی و اعتراضات گسترده مخالفان اردوغان، ماجرای رسوایی مالی ۱۷ دسامبر، کاهش شدید ارزش لیره در برابر دلار، سقوط جنگنده روسیه توسط ارتش ترکیه، کودتای نافرجام ارتش و در نهایت ترور سفیر روسیه اشاره کرد.

در تمامی وقایع مذکور، اردوغان به‌جای بررسی درست مسائل و ارائه واکنش مناسب و منطقی، اقدام به فرافکنی کرده و بروز معضلات در این حوزه‌ها را به فتح الله گولن و جنبش تحت نظر وی (جنبش خدمت) نسبت داد. حال آنکه اساساً برخی از این رخدادها هیچ ارتباطی با فتح الله گولن ندارد و مشکل اصلی، فساد داخلی دولت ترکیه و رسوخ اندیشه‌های تکفیری در بین بدنه تشکیلات و سوء مدیریت دولتمردان اردوغان است.

اگر چه دلایل قابل اعتنایی درباره دست داشتن حامیان گولن در وقوع ناآرامی‌های حادثه پارک گزی وجود دارد اما در ماجرای فساد مالی ۴ وزیر کابینه اردوغان (‌۱۷ دسامبر ۲۰۱۳) نقش رسانه‌های منسوب به گولن، صرفاً افشای فساد بود نه ایجاد فساد. با این حال اردوغان به جای پرداختن به ریشه‌های فساد مالی دولتمردانش، تمامی مطالب انتشار یافته در رسانه‌ها را صرفاً توطئه علیه دولت خواند و از نقشه گولن برای ایجاد آشوب و ناآرامی خبر داد. همین فرافکنی در جریان افت ارزش لیره در برابر دلار و سقوط جنگنده روسی رخ داد. در هر ۲ حادثه، انگشت اتهام به سمت گولن نشانه رفت و ساقط شدن جنگنده روسی به عمل خودسرانه یکی از نظامیان وابسته به جریان گولن نسبت داده شد. این در حالی بود که فتح الله گولن هیچ اظهار نظری درباره ورود روسیه به جنگ با داعش و جبهه النصره نکرده بود.

در واقعه اخیر ترکیه یعنی کودتای نافرجام ۱۵ جولای نیز تمامی رسانه‌های وابسته به دولت بالاتفاق از نقش برجسته فتوچی‌ها (حامیان گولن) در وقوع کودتا خبر دادند ولی کمتر رسانه‌ای به هشدارهای چند ماه قبل برخی از روزنامه‌نگاران درباره وقوع کودتا توسط فرماندهان کمالیست (نظامیان پایبند به آرمان‌های آتاتورک) اشاره کرد. چند ماه قبل از کودتای ۲۶ تیرماه سال جاری، برخی از سیاستمداران و روزنامه‌نگاران از وقوع احتمالی کودتای ارتش خبر داده و ابراز نگرانی کردند اما دستگاه اطلاعاتی ترکیه که به‌شدت سرگرم همکاری با داعش و النصره بود، توجه چندانی به این پیش‌بینی‌ها نکرد و همین بی‌توجهی، منجر به وقوع کودتا شد.

اما حادثه خونین ترور آندری کارلوف (سفیر روسیه در ترکیه) برگ جدیدی از فرافکنی دولت اردوغان در مواجهه با بحران را رقم زد. در‌حالی‌که پلیس جوان اداره امنیت آنکارا (مولوت مرت آلتین تاش) پس از ترور سفیر روس، فریاد انتقام مردم حلب و سوریه از روسیه را سر داده و از تماشاچیان می‌خواست که سوریه و حلب را فراموش نکنند، رسانه‌های وابسته به اردوغان ( نظیر trt haber - yirmidort- A haber- tv net و ...) شروع به اظهارنظرهای نسنجیده کرده و ضارب را یک فتوچی معرفی کردند و اسناد شفاهی متعددی درباره عضویت این فرد در جنبش گولنیست منتشر کردند.

این اظهارات نسنجیده است چراکه اولاً ضارب بر اساس آنچه بر زبان آورد، یک بنیادگرای مذهبی است که از پیروزی روسیه در جبهه حلب به خشم آمده و در اقدامی ناجوانمردانه سفیر روس را از پشت سر می‌کشد و علی‌القاعده طرفدار یکی از گروه‌های تروریستی است. همه می‌دانیم بازنده اصلی نبرد خونین حلب، جبهه النصره است که تعارض شدیدی با اندیشه‌های گولن داشته و اکثر نیروهای آن را جوانان سلفی ترکی تشکیل می‌دهند. بر همین مبنا به نظر می‌رسد ضارب ارتباطی با گولنیست ها نداشته و طرفدار متعصب جبهه النصره است.

بر این اساس می‌توان گفت که اردوغان هر زمان با مشکل و بحرانی مواجه می‌شود انگشت اتهام را به سمت گولن نشانه می‌رود. حال آنکه تروریسم، جنگ داخلی و فساد مالی در ترکیه، ناشی از سوء مدیریت او و حمایت از گروه‌های تروریستی نظیر جبهه النصره است. برخی از فرافکنی‌های اردوغان، روحانی گونه است و شباهت جالبی با فرافکنی‌های دولت تدبیر و امید دارد. همان‌گونه که روحانی ریشه و علت برخی از مشکلات را احمدی‌نژاد معرفی می‌کند، اردوغان نیز دلیل وقوع بحران‌ها را به فتح الله گولن نسبت می‌دهد.

اردوغان در مواجهه با ماجرای فساد مالی وزرای کابینه فرافکنی کرده و رسانه‌های افشاگر را مورد حمله قرار داد و آنها را خائن و دشمن ترکیه معرفی کرد و از توطئه رسانه‌ای گولن سخن گفت. دولت حسن روحانی نیز حقوق‌های نجومی و فساد را به دولت قبل مربوط می‌داند و رسانه‌های افشاکننده اختلاس در صندوق ذخیره فرهنگیان و فیش‌های نجومی را مورد حمله قرار می‌دهد.