لزوم تعویض اسکناس با‌ تغییر ریال به تومان

خبرگزاری تسنیم: رئیس انجمن علمی اقتصاد شهری ایران با اشاره به مزایای طرح تغییر واحد پولی کشور از ریال به تومان در عین حال گفت: این طرح هزینه‎هایی دارد به طوری که ۸ میلیارد برگ اسکناس در کشور وجود دارد و تولید هر اسکناس ۸۰ تا ۱۰۰ تومان هزینه دارد.

حسین محمدپور زرندی با اشاره به طرح دولت برای تبدیل واحد پول کشور از ریال به تومان گفت: در سال ۱۳۵۱، ریال به عنوان قالب واحد پولی کشور در قالب بند الف ماده ۱ قانون پولی و بانکی تعیین شد. از این رویداد، زمان زیادی می‌گذرد و تورم انباشته شده‌ای در کشور وجود دارد که این امر باعث شده میزان پول مورد نیاز ملی برای خرید کالا و خدمات افزایش یابد.

رئیس انجمن علمی اقتصاد شهری ایران با اشاره به اینکه در سال ۱۳۵۱ بر پایه سال ۱۳۹۰، شاخص بهای کالا و خدمات مصرفی در شهرها برابر ۰.۱۵ بوده که این شاخص در پایان سال ۱۳۹۴، به ۲۲۷.۴۶ و طبق آخرین آمار به ۲۴۹.۵ در آبان ۱۳۹۵ رسید؛ گفت: یعنی شاخص و به عبارتی نرخ تورم کالا و خدمات مصرفی در مناطق شهری تا پایان سال ۱۳۹۴، در حدود ۱۵۰۰ برابر و تا آبان ۱۳۹۵، ۱۶۶۰ برابر شده است.

پورزرندی ادامه داد: از سال ۱۳۵۱ تاکنون، ۲۹ سال تورم بالای ۱۵ درصد و ۱۷ سال تورم بالای ۲۰ درصد داشته‎ایم و این ارقام حاکی از تورم انباشته شده است که خود را در تضعیف پول ملی و افزایش تعداد صفرهای اسکناس نشان می‎دهد.

مدیرعامل بانک شهر با تاکید بر اینکه این امر باعث شد کم کم ریال وجهه خود را در مبادلات اقتصادی در میان فعالان اقتصادی از دست بدهد و تومان جای آن را بگیرد، خاطرنشان کرد: از سوی دیگر، میزان اسکناس‎های کشور نیز با این تورم تنوع یافت و عملاً تعداد اسکناس‎هایی در کشور وجود خواهند داشت که حداقل توان خرید را به دارندگان نمی‎دهند؛ برای مثال، امروزه اسکناس ۵۰۰ ریالی و ۱۰۰۰ ریالی در کشور جابه‎جایی چندانی ندارد و این‎گونه مقداری در خصوص تأمین اسکناس، فشار به بانک مرکزی وارد می‎شود.

عضو هئیت علمی دانشگاه به تجربه سایر کشورها در تغییر واحد پول ملی نیز اشاره کرد و افزود: کشوری مانند ترکیه در سال ۲۰۰۵، شش صفر را از واحد پولی خود حذف کرد که البته نرخ تورم ترکیه از دهه ۱۹۸۰ خیلی شدت گرفت و مشکلات زیادی را در عرصه بانکداری و بازار پولی این کشور ایجاد کرد.

این فعال اقتصادی با بیان اینکه در شرایط تورمی شدید و به اصطلاح دوران ابرتورم‎ها، این اقدام عموماً از سوی بانک مرکزی کشورها انجام شده و اقدامی تجربه شده است، ادامه داد: تغییر واحد پول، نوعی سیاست ظاهری است که اثری در ابعاد کلان اقتصاد ملی نخواهد داشت و تنها در صورت‌های مالی و حسابداری خود را نشان خواهد داد و باعث تسهیل مبادلات می‌شود. اما اقدام ماهیتی این است که دولت از طریق سیاست‌های پولی مناسب، میزان تورم را کنترل کند.

پورزرندی با تاکید بر اینکه دولت یازدهم این اقدام را انجام داد و در اثر سیاست‌های پولی مناسب که عمدتاً کنترل جو روانی و کاهش انتظارات تورمی بود، توانست نرخ تورم را از ۳۴.۷ در سال ۱۳۹۲ به ۱۱.۹ درصد در سال ۱۳۹۴ برساند که این رقم در سال ۹۵، تک رقمی خواهد بود، افزود: در نظام پولی و بانکی کشورها، سیاست ماهیتی مقدم بر سیاست ظاهری است و تعدیل پول ملی و حذف صفر، خیلی کم اتفاق می‌افتد.

رئیس انجمن علمی اقتصاد شهری ایران در بخش دیگری از این مصاحبه با اشاره به اینکه باید توجه داشت تغییر واحد پول ملی نیز مستلزم هزینه‎هایی است که در اثر تغییر اجتناب‎ناپذیر فرم ظاهری اسکناس‎ها و سکه‎های موجود در بازار به وجود خواهد آمد، گفت: بیش از هشت میلیارد برگ اسکناس با حدود ۸۰ تا ۱۰۰ تومان، هر قطعه هزینه زیادی را به کشور تحمیل خواهد کرد. از سوی دیگر، این تغییر ممکن است در برخی از موارد، جو روانی و التهاب در بازار پولی و بانکی کشور ایجاد کند که البته کوتاه‎مدت خواهد بود و قابل مدیریت است.

وی در پایان با تاکید بر اینکه آنچه در شرایط کنونی اهمیت دارد، اتخاذ سیاست‎های اصلاح ساختاری در نظام پولی کشور است که به موضوع معوقات، مطالبات و بدهی‎های بانک‎ها و نظام اقتصادی می‎پردازد، خاطرنشان کرد: در شرایط کنونی که بانک‎ها به حد بالایی از معوقات رسیده‎اند و مطالبات آنها در حال افزایش است، لازم است تمرکز دولت بر سیاست‎های اصلاح ساختاری باشد تا کشور از مشکلات ادامه روند کنونی نجات یابد. البته تلاش‎هایی در دولت و مجلس در حال انجام است مانند لایحه قانون بانک مرکزی و لایحه قانون نظام بانکی کشور که امیدواریم هرچه زودتر این تلاش‎ها در عرصه واقعی اقتصاد به ثمر نشسته و شرایط مطلوب و پایدار اقتصادی ظاهر شود.