چرايی علاقه ايرانيان به سلفی گرفتن با چهره ها

در واقع، دیوانگی آنقدر گسترده شده است که برخی از چهره های مشهور از طریق صفحات رسانه های اجتماعی خود، از هواداران شان درخواست می کنند که دست کم در طول مراسم تشییع جنازه از سلفی گرفتن خودداری کنند. یکی از آخرین نمونه های این کار در تشییع جنازه کارگردان برجسته ایرانی عباس کیارستمی رخ داد. پیش از مراسم بارها از مردم درخواست شده بود که در طول مراسم از عکس گرفتن با بازیگران و چهره های مشهور خودداری کنند اما در نهایت باز هم عده زیادی بر سر چهره های محبوب شان ریختند و عکس یادگاری گرفتند.

روند سلفی گرفتن به مردم عادی ایران و طرفداران سینما محدود نمی شود. منصور پور حیدری مربی فوتبال و بازیکن پیشکسوت سابق پس از چندین ماه بیماری به علت سرطان در نوامبر سال جاری درگذشت. در زمانی که وی در بیمارستان بستری بود، بسیاری از چهره های مشهور برای دیدار پورحیدری به دیدن وی آمدند، از جمله عباس جدیدی، که یک مدال نقره در کشتی آزاد در بازیهای المپیک تابستانی ۱۹۹۶ در آتلانتا به دست آورده است. جدیدی درحالی که پورحیدری در تخت بیمارستان خوابیده بود و در وضعیت مناسبی قرار نداشت، با وی عکس یادگاری گرفت.

این عکس عباس جدیدی ایستاده در کنار بدن نیمه جان پورحیدری که مستقیما به دوربین خیره شده است در رسانه های اجتماعی ایران بازتاب گسترده ای داشت. در میان اعتراض ها، تصاویر فتوشاپ از عباس جدیدی شروع به گسترش در شبکه های اجتماعی کرد که این کشتی گیر سابق را ایستاده در کنار برج های دوقلو در میان حملات ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ یا در کنار بدن ارنستو چه گوارا انقلابی مارکسیست آرژانتینی و در کنار سقراط فیلسوف یونانی در هنگام نوشیدن جام شوکران نشان می داد. پس از مرگ پورحیدری است، باشگاه فوتبال استقلال، با صدور بیانیه ای از مردم خواست تا از سلفی گرفتن در مراسم تشییع جنازه او در ورزشگاه آزادی تهران خودداری کنند. با این حال، وقتی مراسم تمام شد، سلفی گرفتن مردم با بازیکنان فوتبال آغاز شد.

لیلا عاشوری، جامعه شناس و استاد دانشگاه آزاد، به المانیتور گفت، به طور کلی، تمایل مردم ایران به آشنایی با افراد مشهور و زندگی آن ها تبدیل به یک روند شده است. گرایش مردم به عکس گرفتن با افراد مشهور نیز چیز جدیدی نیست اما امروزه با گسترش فن آوری، این کار آسان تر شده است. بنابراین، من فکر می کنم دلیل مورد توجه قرار گرفتن این پدیده در حال حاضر نسبت به گذشته این است که گسترش شبکه های اجتماعی، ابزار ارتباطی و گوشی های هوشمند و عکس برداری سریع، امکان بیشتر دیده شدن این پدیده را فراهم کرده است. در واقع، خود عکاسی در ایران چیز جدیدی نیست و قطعا به مرگ پورحیدری یا کیارستمی محدود نمی شود.

یک نمونه از این اتفاق در ۱۴ نوامبر ۲۰۱۴، دیده شد. در مراسم درگذشت موسیقیدان ایرانی و خواننده پاپ مرتضی پاشایی که در سن جوانی به علت سرطان در بیمارستان درگذشت. در زمان بیماری او، مردم و به خصوص طرفداران جوانش، به سلفی گرفتن از خود در بیمارستانی که پاشایی در آن تحت درمان بود می پرداختند و آنها را در رسانه های اجتماعی همراه با شایعاتی در مورد وی منتشر می کردند. این اتفاقات خانواده این خواننده را مجبور کرد تا از هوادارانش درخواست کنند این روند را متوقف کنند.

امیرحسین معبودی، روانشناس، در گفتگو با المانیتور گفت: بسیاری از افرادی که با افراد مشهور سلفی می گیرند حتی از این کار لذت نمی برند و گاهی حتی این افراد را نمی شناسند. این بدان معنی است که اغلب، مردم سوار موج هایی هستند که به طور ناگهانی ایجاد می شود و صرفا برای رقابت با دیگران سوار بر این موج ها می شوند.

ایرانیان به طور فزاینده ای در رسانه های اجتماعی فعال هستند. رئیس مرکز رسانه های دیجیتال ایران اعلام کرده است که هر ایرانی به طور میانگین بین پنج تا نه ساعت در روز در این شبکه ها به سر می برد. معبودی به المانیتور گفت: وقتی شما با جامعه ای مواجه هستید که یک سوم از روز را در شبکه های مجازی حضور دارند، ناگزیر باید محتوایی برای آن نیز بوجود بیاورند. بنابراین سلفی گرفتن های گاه و بیگاه چندان تعجب برانگیز به نظر نمی رسد.