نماينده حق اطلاع دارد نه انتشار

علي نجفي‌توانا در آرمان نوشت: آنچه در خبرها آمده، حكايت از آن دارد كه برخي افراد يا جناح‌ها اصرار بر انتشار جزئيات سخنان وزیرامور خارجه در نشست اخير كميسيون امنيت ملي و سياست خارجي مجلس دارند.

با توجه به اينكه اساس مذاكره و جايگاه آن به شكلي بوده كه حتي در روند مذاكرات بين نمايندگان دولت ايران و نمايندگان ۱+۵ در برهه‌اي از زمان محرمانه قلمداد شده است و با عنايت به اينكه اصولا در ديپلماسي و در انعقاد قراردادها مذاكرات فيمابين ممكن است در عرصه جهاني در تضاد و تضارب با منافع برخي و در همراهي با منافع ديگر كشورها باشد، عرف بر اين است كه شرح مذاكرات منتشر نشود. آنچه درباره برجام و مسائل مرتبط با توافق هسته‌اي در قبل و بعد از اين توافق بيان شده است در پاره‌اي از موارد مرتبط با منافع ملي و مسائل حياتي كشور است. موضوعاتي نظير محدود كردن در توليد يا فروش محصولات هسته‌اي به ديگر كشورها از جمله مباحثي است كه در ارتباط با حوزه‌هاي دفاعي و امنيتي و در واقع مواضع استراتژيك كشور قلمداد مي‌شود، بنابراين اصل بر اين است كه جزئيات آن به شكل عمومي منتشر نشود.

به همين دليل بسياري از مذاكرات مجلس و شوراي امنيت ملي هم در زماني كه آن جلسات به‌صورت غيرعلني برگزار مي‌شود، قابل انتشار نيست اما اصرار يك نماينده مجلس از يك بعد قابل تامل است. با توجه به اينكه خانه ملت امين مردم است و مردم صاحبان اصلي كشور هستند، اين حق براي مردم و تكليف براي دولت وجود دارد در جايي كه موضوعاتي ارتباط به امنيت ملي ندارد و در حوزه فوق سري طبقه‌بندي نمي‌شوند، مردم را از جزئيات آگاه كند. اما بعد ديگر اين است كه وقتي از وزير امورخارجه كشور در يك جلسه غيرعلني توضيح خواسته مي‌شود و چنين تشريفاتي در نظر گرفته شده است، بدين معناست كه امكان انتشار آنچه در جلسه مذكور رخ داده، وجود ندارد. بنابراين به نظر نمي‌رسد از لحاظ قانوني بتوان در اين‌گونه موارد مسئولان كشور را وادار به انتشار جزئيات كرد مگر در مراجعي كه به‌طور قانوني، مسئوليت پيگيري، تحقيق و تفحص دارند.

علاوه بر اين بايد توجه داشت نماينده يك شهر يا منطقه وقتي به خانه ملت وارد مي‌شود در واقع نماينده كل مردم ايران است و بر اساس صراحت قانون اساسي حق اطلاع از جزئيات امور جاري كشور و مسائل مرتبط با بحث‌هاي اقتصادي، سياسي و امنيتي را دارد اما اين به معناي آن نيست كه او مجوز انتشار همگاني هر موضوعي را داشته باشد. فلسفه وجودي جلسات محرمانه همان عدم امكان انتشار مطالب به دليل حساسيت‌هايي است كه مي‌تواند برانگيزد. بنابراين جز در موارد خاص، آن هم به تشخيص نهادهاي ذيصلاح و مسئول در مجلس و از طريق تصويب نمايندگان، آن‌گونه كه در آيين‌نامه داخلي پيش‌بيني شده باشد نمي‌توان جزئيات يك جلسه محرمانه را منتشر كرد. البته اين مولفه مجوزي براي محرمانه تلقي كردن تمام موضوعاتي نيست كه ملت حق دارند از آن آگاه باشند و در رديف محرمانه قلمداد نمي‌شود.