ماجرای ظهور و سقوط بنی صدر

جام جم آنلاین: ریاست جمهوری بنی‌صدر رسماً از ۱۵ بهمن ۱۳۵۸ كه وی در برابر امام خمینی سوگند یاد كرد، آغاز شد. در مراسم تنفیذ، امام(ره) طی سخنانی فرمودند: «من از آقای بنی‌صدر می‌خواهم كه مابین قبل و بعد از ریاست جمهوری در احوال روحی‌شان تفاوتی نباشد.»

زمانی كه حركت انقلابی مردم ایران شدت گرفت، روابط بنی‌صدر نیز با انقلابیون و پیروان امام نزدیكتر شد، به ویژه اینكه وقتی در جریان زندانی شدن آیات طالقانی و منتظری و شهادت آیت‌الله سعیدی، برخی از مبارزین از جمله محمد منتظری، محمد غرضی، محمدعلی هادی كه آن هنگام در فرانسه حضور داشتند و در كلیسای 'سن مری ' اعتصاب غذا كرده بودند، در كنار آنان نقش فعالی پیدا كرد و به همراه سلامتیان، سودابه سدیفی و احمد غضنفرپور، جنبه‌های مثبت این حركت اعتراضی را برای فرانسویان و فعالان حقوق بشر تشریح كرد.

همزمان با بازگشت امام به ایران در ۱۲ بهمن، وی از جمله كسانی بود كه در این سفر با ایشان همراه بود. در آن زمان وی چهره‌ای ناشناخته برای مردم بود، اما بعد از گذشت سه روز از ورودش به ایران، سلسله سخنرانی‌هایی در دانشگاه صنعتی شریف داشت كه ۱۰ روز به طول انجامید. از این پس بسیاری او را در لباس یك روشنفكر دینی كه سعی دارد با استفاده از مفاهیم و مضامین قرآنی و اسلامی پیوندی با دنیای متمدن غرب برقرار كند، می‌شناختند.

فعالیت پرحجم و عجیب بنی صدر در سال اول پس از پیروزی انقلاب، او را به عنوان یك نیروی انقلابی و وفادار به امام خمینی(ره) در افكار عمومی معرفی می كند. مناظره با نیروهای ماركسیست، سخنرانی‌های پی در پی در اجتماعات ، دفاع از ایده اقتصاد اسلامی و بالاخره انتشار روزنامه "انقلاب اسلامی"‌ به صاحب امتیازی و مدیرمسئولی او در ۳۰ خرداد ۱۳۵۸ این چهره ناشناخته را به یكی از فعالان شناخته شده انقلاب تبدیل می نماید.

با تسخیر لانه جاسوسی آمریكا در آبان ۱۳۵۸ توسط دانشجویان خط امام(ره) و استعفای دولت موقت، شورای انقلاب از سوی رهبر انقلاب مأمور اداره كشور می شود و بنی صدر نیز در این میان به سرپرستی وزارت امور خارجه منصوب می گردد. بنی صدر این روزها در تعارض شدیدی به سر می‌برد او به طور جدی با اقدام انقلابی دانشجویان مخالف است،اما نمی خواهد خود را مقابل امام و مردم قرار دهد.او با زیركی از سرپرستی وزارت امور خارجه به وزارت اقتصاد می رود تا در روزهای آینده خود را برای تصاحب صندلی اولین رئیس جمهور ایران آماده كند.

بنی صدر در این روزها به شدت مغرور و تمامیت خواه شده بود.او ارزیابی درستی از قدرت ملت و امام (ره)نداشت و تلاش می كرد تا رهبری را منزوی كند و پی در پی با قوه قضاییه و مجلس درگیر می شد

بنی‌صدر در ادامه در اولین انتخابات ریاست جمهوری كه در ۵ بهمن ۱۳۵۸ و به فاصله كمتر از یك سال پس از پیروزی انقلاب برگزار شد، توانست با حدود ۱۱ میلیون رأی سایر رقبای خود از جمله شهید محمد حسن آیت‌، صادق قطب‌زاده‌، دریادار مدنی‌، كاظم سامی‌، صادق طباطبایی‌، داریوش فروهر و مرحوم حسن حبیبی را پشت سر گذاشته و به عنوان اولین رئیس جمهور اسلامی ایران انتخاب گردد.

ریاست جمهوری بنی‌صدر رسماً از ۱۵ بهمن ۱۳۵۸ كه وی در برابر امام خمینی سوگند یاد كرد، آغاز شد. در مراسم تنفیذ، امام(ره) طی سخنانی فرمودند: «من از آقای بنی‌صدر می‌خواهم كه مابین قبل و بعد از ریاست جمهوری در احوال روحی‌شان تفاوتی نباشد.»

امام و بنی صدر

بنی صدر كه دبیر شورای انقلاب بود در اواخر بهمن ماه به سمت فرماندهی كل قوا نیز برگزیده شد. او در ۲۹ مرداد ۱۳۵۹ علیرغم میل باطنی و به خاطر این كه تمایلی به برگزیدن نیروهای انقلابی و متعهد به انقلاب را نداشت،شهید محمدعلی رجایی را پس از كش و قوس های فراوان به عنوان نخست وزیر خود به مجلس معرفی كرد.

بنی صدر در این روزها به شدت مغرور و تمامیت خواه شده بود.او ارزیابی درستی از قدرت ملت و امام (ره)نداشت و تلاش می كرد تا رهبری را منزوی كند و پی در پی با قوه قضاییه و مجلس درگیر می شد.

ریاست جمهوری بنی‌صدر تنها ۱۷ ماه به طول انجامید. وی در این مدت از یكسو با میدان دادن به گروهكهای ضد‌انقلاب سبب تقویت آنان شد و از سوی دیگر دربرابر اكثر مصوبات مجلس شورای اسلامی‌، قوه قضائیه‌، شورای نگهبان و برخی دیگر از نهادهای برخاسته از انقلاب ایستادگی كرد؛ تا جایی كه امام خمینی روز ۲۰ خرداد ۱۳۶۰ طی حكمی وی‌ را از سمت فرماندهی كل نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران بركنار كرد.

۱۰روز پس از صدور حكم امام ، هاشمی رفسنجانی - رئیس وقت مجلس شورای اسلمی گزارش آراء نمایندگان مجلس را در مورد عزل بنی صدر از ریاست جمهوری به اطلاع امام رساند. امام (ره) نیز در پاسخ به نامه رئیس مجلس ، طی پاسخی ، بنی صدر را از ریاست جمهوری عزل كرد.