انعکاس بورسی برجام در اقتصاد ایران

روزنامه دنیای اقتصاد- فاطمه اسماعیلی: نفت به‌عنوان یک کالای استراتژیک همواره نقش قابل توجهی بر وضعیت اقتصاد جهانی به ویژه اقتصاد کشورهای نفتی داشته است. در این میان، بازار سهام این کشورها به‌عنوان دماسنج اقتصاد با نوسانات قیمت نفت بیشترین همراهی را می‌کند. افت قیمت نفت، فشار زیادی بر بودجه کشورهای نفتی وارد می‌کند و تحقق درآمد انتظاری دولت‌ها از محل فروش نفت را با مشکل مواجه می‌کند.

سیگنال کاهشی نفت به بورس‌های عربی

نماگرهای اصلی بازار سهام در بورس کشورهای نفتی حاشیه خلیج‌فارس نیز به تبعیت از کاهش بهای نفت شکل کاهشی به خود گرفتند. در این راستا بررسی‌های «دنیای اقتصاد» نشان می‌دهد نماگر اصلی بورس عربستان که بزرگترین بازار سهام در کشورهای عربی به شمار می‌رود، در حالی که در ۲۲ ژوئیه سال ۲۰۱۴ در بالاترین سطح خود در ۶ سال ماقبل از این تاریخ قرار داشت، پس از سقوط قیمت نفت، با ریزش حدود ۲۹ درصدی شاخص بورس (از ژانویه ۲۰۱۴ تا نوامبر ۲۰۱۶) مواجه شد. بورس دبی نیز در همین بازه زمانی دچار بحران شد؛ به‌طوری‌که زیان آن از ژانویه ۲۰۱۴ تا نوامبر ۲۰۱۶ به ۲۱ درصد بالغ شد. بورس کویت نیز شاهد کاهش سرمایه‌گذاری و حجم معاملات از ماه‌های پایانی سال ۲۰۱۴ بود که بخش قابل ملاحظه‌ای از این مشکلات، ناشی از کاهش شدید قیمت نفت بود. به‌طور کلی بورس کویت از ژانویه ۲۰۱۴ تا نوامبر ۲۰۱۶ حدود ۲۱ درصد زیان را تجربه کرد. بورس قطر نیز همین روند را طی کرد و پس از سقوط قیمت نفت با ریزش حدود ۱۸ درصدی نماگر اصلی خود روبه‌رو‌ شد. بورس بحرین نیز از گردونه زیان نفتی کشورهای منطقه عقب نماند و زیان بیش از ۱۷ درصدی را در این بازه‌ زمانی تجربه کرد.

بورس تهران و نوسانات نفتی

همبستگی مستقیم نفت و بورس

نگاهی به میزان همبستگی قیمت نفت و شاخص سهام کشورهای مورد بررسی خالی از لطف نیست. براي تعیین رابطه بین متغیرهاي قیمت نفت و شاخص کل در بازه زمانی ژانویه ۲۰۱۴ تا نوامبر ۲۰۱۶ از ضـریب همبستگی استفاده شده است. ضـریب همبسـتگی نشـان‌دهنده شدت و نوع رابطه است. همان‌طور که در جدول مشاهده می‌شود، این ضریب برای بورس دبی برابر ۹۰/ ۰ است. بورس کویت رده دوم بیشترین میزان همبستگی نفت و شاخص بورس را با ضریب ۸۹/ ۰ از آن خود کرده است. در بورس عربستان ضریب همبستگی تا حدودی تعدیل شده و معادل ۸۱/ ۰ است. در دیگر کشورهای مورد بررسی نیز ضریب همبستگی نشان‌دهنده رابطه مستقیم میان قیمت نفت و شاخص بورس این کشورها است.

برجام، نقطه متمایز بورس ایران با نفتی‌ها

مهدی ذوالفقاری، مدرس دانشگاه و پژوهشگر بازار سرمایه با تاکید بر اینکه درک رفتار بازده سهام و شناسایی عوامل موثر بر آن جهت تصمیم‌گیری‌های مالی کارآمد بسیار مهم است، به «دنیای اقتصاد» گفت: قیمت نفت در طول سال‌های اخیر به‌طور چشمگیری تغییر کرده است. در این میان با توجه به این نوسانات قیمت و اثر آن بر بازار سهام، تحقیق روی تاثیر آن بر بازده بازار سهام حائز اهمیت است.