موانع رونق مسکن چیست؟

ایرج رهبر در آرمان نوشت: آماری که بانک مرکزی در مورد نرخ رشد قیمت مسکن اعلام کرده است نوسان دارد. نرخ رشد بازار مسکن ممکن است نسبت به سال قبل دیده شود، اما در مجموع مقطعی است و در اثر عواملی چون بالا رفتن تقاضا برای خرید مسکن در یک دوره کوتاه اندک تغییری در آن دیده شود. در فصل شروع مدارس چنین رشدی طبیعی است، اما در این فصل به نسبت اوایل سال بازار مسکن رشدی نداشته است.

در نتیجه آمار اعلام شده از قیمت مسکن، قیمت واقعی مسکن نیست و بسته به عوامل مقطعی و کوتاه مدت افزایشی داشته است که به زودی به رکود باز می‌گردد. رکود مسکن در کاهش تورم بسیار موثر بوده است. یکی از شاخص‌های اصلی تورم بازار مسکن است. ۳۵ تا ۴۰ درصد از گردش اقتصادی کشور در بازار مسکن جریان دارد.

یکی از دلایلی که تورم رو به کاهش است همین رکود شاخص مسکن است، اما اگر بازار مسکن رونق پیدا کند باید مراقب رشد تورم بود. با این حال فاصله زیاد رشد تورم و رکود مسکن به ضرر متقاضیان مسکن و سازندگان آن خواهد بود. در سال‌های گذشته دولت سیاست‌های مختلفی را برای خارج کردن بازار مسکن از رکود و رونق بخشیدن به این بخش، پیش گرفته است. اما دو مساله را باید برای خروج مسکن از رکود در نظر گرفت. مساله اول قدرت خرید مردم است که باید افزایش پیدا کند. مساله دوم هزینه‌های ساخت مسکن است که باید کاهش یابد.

این یعنی ما در مسکن افزایش قیمت نداشته باشیم. اما متاسفانه می‌بینیم که دولت نه تنها برای تحقق چنین امری، طرح مشخصی ندارد، بلکه با بالا بردن هزینه‌های مالیاتی و عوارض‌های مختلف برای شهرداری و نظام‌های مرتبط برای اخذ پروانه، هزینه ساخت مسکن را بیشتر کرده‌ است. عامل دیگری که می‌تواند در کاهش قیمت مسکن موثر باشد، قیمت زمین است. اگر دولت بتواند زمین‌هایی را وارد بازار مسکن کند که با قیمت مناسب، ظرفیت ساخت حجم انبوه مسکن را داشته باشد، آن‌وقت تعادلی بین هزینه‌ها به وجود می‌آید و در کنارش وقتی قدرت خرید مردم افزایش پیدا کند، رونق بازار مسکن را می‌بینیم. ما برای تامین نیاز مردم به مسکن مشکلاتی داریم که هنوز رفع نشده است. ما بر عکس کشورهای اروپایی که رشد جمعیت صفر یا منفی دارند، با رشد مثبت جمعیت، نیاز به مسکن بیشتری داریم. سالانه یک تا ۵/۱ میلیون واحد مسکونی جدید نیاز است.

همچنین بافت‌های فرسوده بسیاری باید بازسازی و احیا شوند. پس باید با توجه به این نیاز، انگیزه سرمایه‌گذاری در زمینه ساخت و ساز برای افراد فراهم شود. در چند سال اخیر به دلیل همین رکود، سرمایه‌ها از بازار مسکن خارج شده است. نقص در اینجاست که از یک طرف نیاز مردم به مسکن هنوز زیاد است، اما باز هم در بازار مسکن رکود وجود دارد. پس همان دوعامل قدرت خرید و هزینه ساخت و ساز است که باید حل شود. یکی از عوامل راه‌اندازی و رونق یک صنعت چه در بخش ساختمان یا کشاورزی یا صنایع، تشویق‌هایی است که به عنوان ابزار در دست دولت است که انگیزه‌ای برای سرمایه‌گذاران است. اگر همان‌طور که جریمه‌های پیمانکاران عمرانی دولت به اداره مالیات مورد بخشش قرار گرفت، در بخش ساختمان و مسکن نیز کمک‌ها و تشویق‌هایی از سوی دولت صورت پذیرد، به حتم در رونق بازار مسکن تاثیر خواهد داشت.