«فضولی» در صدر دعاوی بورسی

محمدصادق شبانی، گفت: رسیدگی به دعاوی در هیأت داوری مطابق با قوانین عام و نیز مقررات خاص بازار سرمایه و بر اساس تشریفات آئین دادرسی مدنی صورت می گیرد.

دبیر هیات داوری سازمان بورس و ا وراق بهادار درباره نحوه اجرای آرای صادره گفت: آن دسته از آرای هیأت داوری که با موضوع سود سهام باشد، توسط اجرای احکام دادگاه ها و سایر موضوعات، توسط ادارات و دوایر اجرای ثبت اسناد و املاک اجرا می شود.

‌به گفته شبانی، در بین موضوعات مطرح شده نزد هیأت داوری، دعاوی مربوط به «مطالبه سود سهام» در صدر موضوعات قرار دارد. همچنین «انجام معاملات به صورت فضولی» یعنی معاملاتی که مشتری مدعی است خودش آن را انجام نداده است، از دیگر موضوعات دارای فراوانی بالاست که بخش عمده ای از آنها ناشی از تخلف و کوتاهی برخی از کارگزاران در دریافت دستور خرید یا فروش مکتوب است. در این موارد معمولاً معامله صورت گرفته با انکار مشتری مواجه شده است.

دبیر هیأت داوری سازمان بورس و اوراق بهادار افزود: از دیگر موضوعاتی که حجم قابل توجهی از دعاوی را به خود اختصاص داده است دعاوی مربوط به «معاملات اعتباری» است.

وی ادامه داد: آسیب شناسی این اختلافات حکایت از آن دارد که در هنگام انعقاد این قراردادها معمولاً آگاه سازی لازم در خصوص آثار قرارداد، ریسک ها و هزینه های آن نسبت به مشتریان صورت نمی گیرد و بدیهی است در صورت زیان در معاملات، بین مشتری و کارگزار اختلاف ایجاد خواهد شد.

شبانی با اشاره به روند رسیدگی به پرونده‌ها در هیأت داوری گفت: پرونده‌هایی که نزد این مرجع قانونی مطرح می‌شوند، معمولاً دارای پیچیدگی‌های فنی و ابعاد تخصصی هستند. از سوی دیگر با توجه به یک مرحله ای بودن رسیدگی هیأت و عدم وجود مرحله تجدید نظر در این زمینه، ضرورت دارد دقت‌های کافی برای صدور احکام صورت گیرد. از این رو، معمولاً اشخاص تمایل دارند اختلافات جزئی آنها در فرآیند سازش در کانون‌های مربوط با سرعت بیشتر حل و فصل شود که این خود از نقاط قوت رویه رسیدگی در بازار سرمایه است.

دبیر هیأت داوری سازمان بورس و اوراق بهادار افزود: در صورتی که برای سازش صورت گرفته، سند رسمی در دفاتر اسناد رسمی تنظیم شود، مفاد آن به عنوان سند لازم الاجرا توسط دوایر اجرای ثبت و بدون نیاز به صدور رأی در این زمینه اجرا می‌شود.

وی اظهار داشت: در حال حاضر شناخت نسبتاً خوبی از هیأت داوری در بین عموم مردم و محاکم دادگستری ایجاد شده است.

به گفته دبیر هیأت داوری سازمان بورس و اوراق بهادار، در ابتدای فعالیت این هیأت، برخی اشخاص و حتی محاکم دادگستری اطلاعی از ایجاد، ماهیت و صلاحیت آن نداشتند که بعضاً منجر به مراجعه به مراجع غیرمرتبط و بروز مشکلاتی در رسیدگی به دعاوی تخصصی بازار سرمایه می شد اما خوشبختانه هم اکنون با توجه به اطلاع رسانی های صورت گرفته و آراء صادره توسط دیوان عالی کشور، شناخت کافی در این زمینه به وجود آمده است.

شبانی تاکید کرد: آرای این هیأت که به عنوان مرجع اختصاصی غیر دادگستری جهت رسیدگی به دعاوی مالی دارای منشأ فعالیت حرفه ای بازار سرمایه تعیین شده است، قطعی و لازم الاجراست.

وی با بیان اینکه این آرا توسط یک قاضی منصوب از سوی رئیس قوه قضاییه و دو عضو تعیین شده توسط شورای عالی بورس و اوراق بهادار، صادر می‌شود، گفت: صلاحیت این هیأت نیز به حکم قانون، ملی و ذاتی است؛ بدین معنا که اولاً هیچ مرجع دیگری صلاحیت رسیدگی به دعاوی مزبور را ندارد و ثانیاً حوزه صلاحیت هیأت داوری، سراسر کشور است.

دبیر هیأت داوری سازمان بورس و اوراق بهادار تصریح کرد: از آنجا که به موجب قانون، شرط رسیدگی به دعاوی نزد هیأت داوری، مراجعه قبلی به کانون مربوط و در صورت عدم سازش طرفین، صدور گواهی عدم سازش توسط کمیته سازش آن کانون است، بخش زیادی از دعاوی و اختلافات در این مرحله منتفی شده و منجر به مراجعه به دبیرخانه هیأت داوری نمی شود.