اقدام ترامپ، ضداوبامایی نیست

حسن محمدی/ کارشناس مسائل آمریکا در قانون نوشت: تیم انتقال قدرت رییس‌جمهور آینده آمریکا، با صدور حکمی فراگیر از سفرای سیاسی آمریکا در کشورهای دیگر که پیش‌تر از سوی باراک اوباما، رییس‌جمهور آمریکا منصوب شده‌اند خواسته است تا از روز ادای سوگند دونالد ترامپ از سمت‌های خود کناره‌گیری کنند. این خبر در داخل ایران به طور گسترده پخش و از آن به عنوان اولین اقدام ضد اوبامایی ترامپ یاد شد، اما واقعا اقدام ترامپ یک اقدام غیرمعمول در سنت آمریکایی و اقدامی ضداوبامایی است؟

نکته قابل توجه این است که ترامپ همه سفرا را فرا نخوانده است و فقط سفرای سیاسی یا به اصطلاح غیرکریری را احضار کرده است. اصولا در آمریکا این یک سنت است که سفرای غیرحرفه‌ای یا به عبارتی political appointees یعنی آن دسته از سفرایی که وزارت خارجه‌ای نیستند و از طریق مرسوم طی درجات دیپلماتیک در وزارت امور خارجه به این مقام دست نیافته‌اند بلکه صرفا بر اساس نظر سیاسی رییس‌جمهور به این سمت منصوب شده‌اند، با تغییر دولت مستعفی شوند چرا که تعیین آن‌ها براساس خط‌‌ومشی سیاسی شخص رییس‌جمهور بوده است و طبیعتا با تغییر رییس‌جمهور و تغییر خط‌ومشی سیاسی دولت، کارکرد آن‌ها از بین می‌رود. هرچند این سفرا همچون سفرای کریری همان کارکرد را دارند و کارویژه‌ها و جایگاه‌شان تفاوتی با دیگران ندارد، تنها تفاوت آن‌ها در نحوه انتخاب‌شان است.

کریری‌ها دیپلمات و کارمند وزارت امور خارجه هستند و غیرکریری‌ها سیاسی هستند و از بیرون وزارت امور خارجه آمریکا منصوب می‌شوند. معمولا طبق سنت آمریکایی همزمان با آغاز به کار رییس‌جمهور بعدی، همگی این دسته از سفرا استعفا می‌دهند تا رییس‌جمهور جدید بتواند برمبنای نگاه سیاسی خود افراد مورد نظر را انتخاب كند. البته به نظر می‌رسد در اقدام ترامپ فقط یک نکته غیرمعمول وجود دارد و آن اینکه، در گذشته، برخی از این سفرا به دلایل شخصی (مثل تحصیل فرزندان) درخواست می‌کردند که مدتی این استعفا به تعویق بیفتد، اما این بار تشکیلات ترامپ از همه سفرای سیاسی خواسته است بدون «هیچ استثنایی» حتما در روز بیست ژانویه به خدمت خود پایان دهند و این مساله زندگی شخصی آنان را برهم زده است.

«مارک گیلبرت» سفیر آمریکا در نیوزیلند، به روزنامه نیویورک‌تایمز گفت:«این حکم، زندگی شخصی وی را به‌هم زده و باعث شده برای تمدید ویزا تا زمانی که سال تحصیلی فرزندانش تمام شود، به‌زحمت بیفتد». اما به هرحال اقدام ترامپ خارج از عرف سیاسی آمریکا نبوده است ضمن آنکه باید توجه داشت که رای مردم آمریکا به ترامپ نشانه‌ای از شکست سیاست‌های اوباما در میان افکار عمومی این کشور بود و طبیعتا افکار عمومی در آمریکا انتظار دارند که ترامپ با سیاست خارجی اوباما برخورد جدی‌تری داشته باشد. به همین خاطر ترامپ در قبال افرادی که از سوی اوباما در پست‎‌های سیاسی مشغول به کار شده‌اند، موضعی سخت‌گیرانه دارد چرا که با بسیاری از دستاوردهای سیاست داخلی و خارجی وی مخالف است.